عمومیدنیای ارزهای دیجیتال و میم کوینها میتواند جذابیت زیادی داشته باشد؛ اما مشابه با بسیاری از دیگر حوزههای مالی، این بازار نیز مملوء از کلاهبرداران و سوءاستفادهگرانی است که از هر فرصتی بهره میبرند. در این میان کلاهبرداری میم کوین ها قربانیان بسیاری در سرتاسر جهان داشته است. این دست ارزها گاه با رشدهای چند صد یا چند هزار درصدی محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. در مواردی نیز پروژهها کلاهبرداریهایی تمامعیار بوده و سرمایهگذاران با زیان جدی مواجه شدهاند.
به همین دلیل ضروری است که با هوشیاری و آگاهی بیشتری در میم کوینها سرمایهگذاری کنید. در این صورت از فرصتهای چنین بازار جذابی بهرهمند خواهید شد و احتمال آسیب از آن را به حداقل میرسانید. در ادامه انواع شیوههای کلاهبرداری و سوءاستفاده در بازار میم کوینها را معرفی خواهیم کرد. راههای مقابله با این تهدیدات نیز تشریح میشوند.
پیشتر در مقالهای به راههای پیداکردن میم کوینهای انفجاری پرداخته بودیم. مطالعه این مطلب میتواند به شما کمک کند که خود پروژهها را بررسی کرده و پر پتانسیلترین آنها را انتخاب کنید.
کلاهبرداری میم کوین آسان شده است؛ زیرا راهاندازی چنین ارزهایی در چند دقیقه و بهآسانی ممکن است. درنتیجه، بدیهی است که افراد زیادی سعی داشته باشند خود پروژهای راهاندازی کرده و با کنترل بازار از آن کسب سود کنند. بااینحال راهاندازی و لانچ اصلیترین مراحل نیستند.
خالق یک Memecoin باید اعتماد طیف قابل توجهی از سرمایهگذاران را جلب کرده و جریانهای اجتماعی را شناسایی کند. انجام این کارها چندان آسان نیست؛ اما دشواری این جلبتوجه دلیل بر این نمیشود که افراد سودجو توانایی انجام آن را نداشته باشند.
برخی توکنها صرفا با هدف کلاهبرداری راهاندازی نمیشوند؛ بلکه ضعفهای متعدد در نهایت کنترلگران اصلی را به سوء استفاده سوق میدهد. به همین دلیل است که توصیه میشود حتی سرمایهگذاری بر معتبرترین میم کوینها نیز با مدیریت سرمایه اصولی همراه باشد. همواره باید ریسک بالای سرمایهگذاری در این داراییها را در نظر بگیرید.
در ادامه مطلب به راههایی اشاره خواهیم کرد که خالقین توکنها با بهرهمندی از آنها بازار را کنترل میکنند. هر سرمایهگذار باید با این راهها آشنایی داشته باشد تا احتمال سوء استفاده به حداقل برسد.
فرانت رانینگ یکی از قدیمیترین و تاثیرگذارترین ترفندهایی است که برای افزایش قیمت کاذب میم کوینها استفاده میشود. در این شیوه معمولا یک ربات بلافاصله پس از ثبت سفارش کاربر اقدام به ثبت سفارش با قیمتی بالاتر میکند. در این صورت کاربر حقیقی وادار به خرید کوین با قیمتی میشود که از ارزش واقعی ارز فراتر است.
رباتهای فرانت رانینگ در بسیاری از پلتفرمهای معاملات غیرمتمرکز حضور دارند. در بازار ارزهای دیجیتال که نوسانات مبتنی بر ثانیه و حتی میلیثانیه است فعالیت چنین رباتهایی میتواند بسیار مخرب باشد. خوشبختانه برای مقابله با فرانت رانینگ ابزارهایی وجود دارد. برای مثال برخی معاملهگران از فلش باتهایی استفاده میکنند که نقش واسطه را ایفا کرده و تراکنشها را خصوصی نگه میدارند.
اسنایپر باتها یکی دیگر از ابزارهای کلاهبرداری میم کوین بهحساب میآیند. این رباتها برای خرید در میمپولها (استخرهای نقدینگی میم) هدفگذاری میکنند. مبتنی بودن آنها بر هوش مصنوعی باعث میشود که سرعت و عکسالعملی در حد میلیثانیه داشته باشند. در این صورت اسنایپر بات بهآسانی از کاربران عادی پیشی گرفته و آنها را پشت سر میگذارد.
سرعت بالای این رباتها باعث میشود که خریداران معمول امکان معامله با قیمتهای حقیقی را نداشته باشند. در این صورت کاربران از بهترین قیمتها جا مانده و گاه مجبور میشوند ارز را با قیمتی بیشتر خریداری کنند. اگر خود افرادی که میم کوین را راهاندازی کردهاند از چنین رباتهایی استفاده کنند قیمتها بهطور کاذب افزایش پیدا میکنند. این میتواند رقابت در بازار را غیرمنصفانه کرده و به پامپ و دامپهای ساختگی دامن بزند.
چنین ابزارهایی زمانی میتوانند بیشترین تاثیر را داشته باشند که نقدینگی ارز پایین باشد. به همین دلیل توصیه میشود که پیش از سرمایهگذاری توجه ویژهای به حجم نقدینگی داشته باشید. پلتفرمی مانند دکس اسکرینر (DEXSCREENER) ابزارهای متعددی برای فیلتر و بررسی انواع میم کوین ارائه میدهد. در این وبسایت میتوان حجم نقدینگی توکن، مارکت کپ و تغییر قیمتی آن را در بازههای زمانی مختلف بررسی کرد.
بهطورکلی نقدینگی زیر ۱۰۰ هزار دلار بازار را ریسکی کرده و انواع دستکاری قیمتی را آسان میکند. اگر نقدینگی زیر ۵۰۰ هزار دلار باشد نیز سرمایهگذاری باید با احتیاط همراه باشد؛ زیرا باز هم دخالت در روندهای بازار برای عده قابل توجهی ممکن خواهد بود.
یکی دیگر از رایجترین شیوهها برای کلاهبرداری با استفاده از میم کوینها ترفند خرید از خود است. در این حالت توسعهدهندگان یا خالقین ارز، خود اقدام به خرید توکنها در حجم گسترده و قیمتهای پایین میکنند تا پامپ مصنوعی ایجاد شود. معمولا این کار انجام میشود تا توکن در میان گزینههایی قرار گیرد که بیشترین رشد را داشتهاند. در این صورت خریداران عادی حس میکنند که فرصت را از دست دادهاند و به دنبال این حس سرمایه خود را وارد بازار میکنند. در واقع رشد قیمتی به هر نحوی که باشد جلوهای از محبوبیت کاذب ایجاد کرده و جلبتوجه میکند.
معمولا ایجادکنندگان توکن از چند آدرس کیف پول استفاده میکنند تا دستکاری چندان آشکار نباشد. بااینحال ابزارهایی وجود دارند که میتوان با استفاده از آنها فعالیت مشکوک ولتها را تحتنظر قرار داد. ازجمله این ابزارها میتوان به آرکام اینتلیجنس (Arkham Intelligence) و دی بانک (DeBank) اشاره کرد.
برای بهرهمندی از آرکام در شناسایی کلاهبرداری خرید از خود میتوانید مراحل زیر را طی کنید:
در بخش Transfers میتوانید تراکنشهای انجام شده توسط کیف پول را مشاهده کنید. اگر حجم خرید بالا، مکرر و به آدرسهای تکراری مشاهده کردید به پروژه مشکوک شوید. چند آدرس مختلف را بررسی کنید تا در نهایت تصمیمگیری آسانتر باشد. برای یافتن آدرسها نیز میتوانید از دکس اسکرینر استفاده کنید.
اصطلاحی وجود دارد به نام (Maximal Extractable Value) که به معنای حداکثر ارزش قابلاستخراج است. در حوزه رمزارزها این مفهوم مربوط به زمانی میشود که اعتبارسنجها و ماینرها با دستکاری فرایندهای ثبت بلاک چین برای خود کسب سود میکنند. در اغلب موارد دستکاریهای MEV به سوء استفاده مالی از معاملهگران عادی منتهی میشود.
پیشتر به مفهوم فرانت رانینگ اشاره کردیم. فرانت رانینگ یا حملات جلوزنی در دسته MEV قرار میگیرند. در مقابل آن نیز حملات بک رانینگ (Back Running) یا حملات پسزنی قرار دارند که میتوانند به همان اندازه مخرب باشند. در این حالت مهاجم بازار را تحت نظر قرار میدهد تا با حرکت بر خلاف آن در زمان مناسب کسب سود کند.
فرض کنید که تراکنش خریدی در حجم بالا انجام شده و قیمت ارز را در لحظه بالا برده است. بلافاصله پس از آن مهاجم بک رانینگ، سفارش فروشی به همان اندازه ایجاد کرده و از افزایش قیمت کسب سود میکند. معمولا این کار به ضرر دیگر معاملهگران است و از بالارفتن قیمت جلوگیری میکند. در ادامه به دیگر انواع MEV خواهیم پرداخت.
در حمله ساندویچی هر دو فرایند فرانت ران و بک ران بهطور همزمان اتفاق میافتند. هوش مصنوعی ویژه حمله ساندویچی درست قبل از خریداران حقیقی اقدام به خرید کرده و بلافاصله پس از آنها میفروشد. برایناساس، ربات از تغییر قیمتی حاصل از تراکنش خریداران بهرهمند شده و کسب سود میکند. این فرایند با سرعت بالا تکرار میشود و در نهایت سود قابلتوجهی برای متخلفان به ارمغان میآورد.
اعتبارسنجها میتوانند به نسبت خود تراکنشها را کنترل کنند. حال درصورتیکه تعدادی از آنها با یکدیگر همکاری کرده و نفعی مشترک از یک میم کوین داشته باشند احتمال کلاهبرداری بالا میرود.
میم کوینها اغلب با نوسانات قیمتی شدید مواجه هستند و در معامله آنها هر ثانیه مهم است. به همین دلیل است که ولیدیتورهای متخلف سعی میکنند با ایجاد تاخیر یا جلوگیری از برخی تراکنشها، قیمت را دستکاری یا کنترل کنند. در این صورت با کنترل نسبی بازار کسب سود برای خود را محتملتر میکنند.
زیانبخشترین انواع کلاهبرداری میم کوین مربوط به زمانهایی میشود که قیمت ارز بهطور ناگهانی، غیرقابلپیشبینی و غیرمنصفانه کاهش پیدا میکند. در زمان پامپهای ساختگی ممکن است عده بسیاری کسب سود کنند؛ اما توجهی که مصنوعی ایجاد شده باشد در نهایت از بین میرود و بسیاری با ضرر مواجه میشوند. در چنین پروژههایی اغلب افرادی به سود میرسند که در دستکاری سیستم نقش ایفا کرده باشند.
معمولا پس از این که دامپ شدید اتفاق میافتد، تیم سازنده میم کوین شبکههای اجتماعی را غیرفعال کرده، راههای ارتباطی را میبندند و ناپدید میشود. در این میان بیش از همه آن سرمایهگذارانی متضرر میشوند که در آخرین روزهای پروژه و پس از پایان شهرت و محبوبیت آن به بازار ورود پیدا میکنند.
دیگر روش های کلاهبرداری در بازار میم کوین ها
| هانی پات (Honeypot) | در این حالت تنها امکان خرید وجود دارد و بهتبع آن قیمت با سرعت و شدت بالا میرود؛ اما دیگر امکان فروش وجود ندارد. |
| اسلو راگ (Slow Rug) | صاحبان اصلی توکن در زمان پامپها اقدام به خارجکردن تدریجی سرمایه کرده و بازار را نزولی میکنند. |
| راگ پول (Rug Pull) | در راگ پول توسعهدهندگان پروژه سرمایه معاملهگران را به سرقت برده و از دسترس خارج میکنند. |
| سوء استفاده از برندهای مطرح | پروژههای نامعتبر گاه از اسامی برندها و پروژههای معتبر سوء استفاده میکنند تا اعتماد کاربران جلب شود. |
برای این که از کلاهبرداری میم کوین در امان باشید راههای متعددی وجود دارد. رعایت آنها چندان پیچیده نیست؛ بنابراین توصیه میکنیم در هر زمان و به هر مقداری که قصد سرمایهگذاری دارید این موارد را در نظر بگیرید. در ادامه به تمامی آنها اشاره خواهیم کرد.
گرچه میم کوینها غالبا با هدف خاصی عرضه نمیشوند؛ اما نباید اینطور تصور شود که ایجاد و توسعه آنها میتواند کاملا بی هدف و بدون برنامهریزی باشد. معمولا آن دست میم کوینهایی مطرح شده و سرمایه گستردهای جذب میکنند که بر مبنای مدهای روز و رویدادهای جدید عرضه شده باشند. برخی از آنها نیز با نماد یا شخصی خاص ارتباط مستقیم دارند و همین اعتبار بالایی برای آنها فراهم میکند. میم کوین ترامپ یکی از همین موارد است.
توجه به جامعه و شبکههای اجتماعی پروژه نیز اهمیت زیادی دارد. همچنین باید توجه شود که رشد توکن از دستکاری و دخالتهای شخصی و نهادی حاصل نشده باشد. در نهایت مهم است که میم کوین نماینده فرهنگی و نمادی قدرتمند باشد، نه مفهومی که ارزش مصنوعی پیدا کرده است.
اگر ارزی در پلتفرم ایکس بهطور ناگهانی بر سر زبانها افتاد و چرایی و چگونگی این شهرت مشخص نبود احتیاط جدی کنید.
یکی از عواملی که امکان کلاهبرداری میم کوین را بسیار بالا میبرد توکنومیک ضعیف و مشکوک است. در جدول زیر به معیارهای مهم توکنومیک اشاره میکنیم:
| معیار | مناسب | پر ریسک |
| نقدینگی | حداقل ۱۰۰ هزار دلار قفلشده | کمتر از ۲۰ هزار دلار و قفل نشده |
| میزان عرضه کل | نهایتا چند میلیارد عدد | چند تریلیون یا بیشتر |
| کیف پول فرد یا تیم خالق توکن | مالک حداکثر ۵ درصد توکنها | مالک بیش از ۱۰ درصد توکنها |
| نرخ سوزاندن | واضح و قابلردگیری | ساختگی بودن یا نسوزاندن توکنها |
| مالکیت پروژه | عدم وجود مالکیت متمرکز حقیقی یا حقوقی | مالکیت متمرکز |
کلاهبرداری میم کوین معمولا افرادی را قربانی میکند که تحت تاثیر جریانات هیجانی و موقت بازار قرار میگیرند. در زمان راهاندازی اولیه یک پروژه معمولا پامپ اتفاق میافتد؛ اما تاریخچهای وجود ندارد تا پیشبینی قیمت ممکن باشد. به همین دلیل توصیه میشود حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از راهاندازی صبر کنید تا واکنشهای بازار ارز را تحتنظر داشته باشید. نوسانات و تغییر نقدینگی را بهطور دقیق بررسی کرده و هر آمار مشکوکی را در نظر بگیرید. بهطور معمول راگ پولها در همان مراحل ابتدایی اتفاق میافتند.
بررسی تیم پشت میم کوینها نیز میتواند به شناسایی گزینههای مشکوک کمک کند. اگر تیم باسابقه و معتبر باشد ریسک سرمایهگذاری کمتر میشود. شبکههای اجتماعی تیم، کیفیت و کمیت فعالیت در آنها را بررسی کنید. اگر تیم ناشناس بود که در غالب موارد اینطور است، سعی کنید به هر نحو ممکن ردی هرچند کوچک از آن پیدا کنید.
نگرانی از احتمال کلاهبرداری میم کوین ها باعث شده که برخی افراد هیچ علاقهای به سرمایهگذاری در این بازار نداشته باشند؛ اما چنین رویکردی باعث میشود که امکان کسب سود از چنین بازار جذابی وجود نداشته باشد. نکته مهم این است که سرمایهگذاری انجامشده باید با آگاهی کامل، شناخت انواع راههای کلاهبرداری و ترفندهای مقابله با آنها همراه باشد.
در نهایت مدیریت سرمایه از اهمیت زیادی برخورد دار است. هر قدر هم که پروژهای معتبر باشد، باید این واقعیت را در نظر گرفت که بازار اغلب میم کوینها با نوسانات جدی مواجه میشود. درنتیجه، به اندازهای سرمایهگذاری کنید تا بیش از اندازه متضرر نشوید و تحمل از دست دادن آن را داشته باشید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
