سقوط بی سابقه بازار ارزهای دیجیتال؛ دلیل بزرگترین لیکوییدیشن تاریخ کریپتو چه بود؟

در ساعاتی از اواخر جمعه ۱۰ اکتبر تا بامداد شنبه ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، بازار ارزهای دیجیتال شاهد یکی از شدیدترین رویداد لیکوییدیشن در تاریخ خود بود. بیش از ۱۹ میلیارد دلار موقعیت‌های اهرم دار در صرافی‌های بزرگ و پلتفرم‌های دیفای نابود شد و این رقم تنها بخشی از خسارتی بود که بر سر سرمایه‌گذاران فرود آمد. بیت کوین (BTC) که تا پیش از این اتفاق در محدوده 121 هزار دلار قرار داشت، به طور ناگهانی به کف 102 هزار دلاری سقوط کرد – افتی بیش از 16 درصدی – و پیش از آنکه اندکی به حدود ۱۰۵ هزار دلار بازگردد، بازار را به لرزه درآورد. اتریوم (ETH) نیز با افتی مشابه، به 3447 دلار رسید، در حالی که آلت کوین‌هایی چون سولانا (SOL) ۲۰ تا ۳۰ درصد از ارزش خود را از دست دادند. تخمین زده می‌شود که ارزش کل بازار در کمتر از ۹۰ دقیقه، ۱.۶ تریلیون دلار را از دست داد؛ رویدادی که رکوردهای پیشین، همچون لیکوییدیشن مارس ۲۰۲۰ به ارزش ۱.۲ میلیارد دلار یا سقوط نوامبر ۲۰۲۲ مرتبط با سقوط صرافی FTX به مبلغ ۱.۶ میلیارد دلار را به سادگی پشت سر گذاشت. این بار، دامنه خسارت ۱۲ تا ۲۰ برابر بزرگ‌تر بود و همه چیز در فضایی از اهرم‌های بیش از حد رخ داد.

نمودار قیمت بیت کوین (BTC) در تایم فریم 4 ساعته

این تلاطم تنها به حوزه ارزهای دیجیتال محدود نماند؛ بلکه بازتابی از یک فروش گسترده در بازار سهام بود، جایی که شاخص S&P500 در عرض ۴۰ دقیقه، ۱.۲ تریلیون دلار از ارزش بازار خود را از دست داد.

نمودار شاخص S&P500 و کاهش شدید آن.

همبستگی ارزهای دیجیتال با سهام این درد را تشدید کرد، چرا که جریانات نهادی (مانند صندوق‌های ETF) بیت کوین و اتریوم را به مثابه «طلای دیجیتال» یا پروکسی‌های فناوری می‌نگرند. آیا این وابستگی فزاینده، بازار کریپتو را به ابزاری شکننده در دست نوسانات وال‌استریت تبدیل کرده است؟

ریشه های اصلی: تشدید جنگ تجاری، فراتر از یک پیام ساده

شکی نیست که اظهارات دونالد ترامپ در ۱۰ اکتبر  جرقه‌ای برانگیزنده بود؛ اما این رویداد را نمی‌توان تنها به یک توییت نسبت داد. ترامپ که از دوران اول ریاست‌جمهوری‌اش، تهدیدهای تعرفه‌ای‌اش بخشی جدایی‌ناپذیر از بازارها بوده، این بار اتهام مستقیم دروغ‌گویی چین در صادرات عناصر نادر را مطرح کرد، دیدار آتی با شی جین‌پینگ را لغو نمود و تهدید صریح تعرفه‌های عظیم (که بعداً به ۱۰۰ درصد بر واردات چینی مشخص شد) را به زبان آورد. این سخنان، نه همچون نمایش‌های پیشین که بازارها آن را به عنوان تئاتر مذاکره نادیده می‌گرفتند، بلکه به عنوان نشانه‌ای ملموس از بازگشت جنگ تجاری کامل ایالات متحده و چین تلقی شد. اختلال در زنجیره‌های تأمین مواد حیاتی مانند عناصر نادر – که چین ۷۰ درصد تولید جهانی آن را در اختیار دارد و برای تراشه‌ها، خودروهای برقی و هوش مصنوعی ضروری است – ترس‌ها را برانگیخت.

جنجال ها و زوایای «از پیش دانسته شده»

این سقوط، شک و تردیدهای گسترده‌ای در مورد دستکاری بازار برانگیخت، و شبکه‌های اجتماعی مانند ایکس پر از گمانه‌زنی‌هایی در مورد سودآوری اینسایدرها از اطلاعات پیشین شد. داده‌های زنجیره‌ای و الگوهای معاملاتی، به هماهنگی‌هایی اشاره می‌کنند که سقوط را تشدید کردند.

۱. داستان نهنگ های هایپرلیکویید:

یک کیف پول بزرگ (با آدرس ۰x2ea18c23f72a4b6172c55b411823cdc5335923f4) حدود ۹۰ درصد موقعیت‌های شورت بیت کوین و همه موقعیت‌های فروش کوتاه اتریوم خود را در پلتفرم هایپرلیکویید (یک صرافی غیرمتمرکز برای معاملات فیوچرز) فقط ۶ ساعت قبل از سقوط بست. این کار، ۱۹۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار سود برایش به همراه داشت؛ سودی که از موقعیت‌هایی به دست آمد که روزها قبل باز شده بودند و در اوج ارزششان حدود ۱.۱ میلیارد دلار بود. قیمت بستن موقعیت‌های اتریوم حدود ۳۸۰۰ دلار بود که با قیمت بازار قبل از افت کاملاً جور درمی‌آمد. جالب‌تر اینکه، دقایقی قبل از بیانیه ترامپ و شروع سقوط زنجیره‌ای، همین نهنگ موقعیت‌های فروش کوتاه جدیدی باز کرد: حدود ۹۰۰ میلیون دلار در مجموع برای بیت کوین و اتریوم. این کار، فشار فروش سنگینی به دفتر سفارشات وارد کرد، درست در زمانی که احساسات بازار ناگهان تغییر جهت داد.

۲. کارهای گسترده تر اینسایدرها و نهنگ ها:

یک آدرس دیگر (۰xb317d2bc2d3d2df5fa441b5bae0ab9d8b07283ae) بیش از ۲۵ موقعیت شورت بیت‌کوین را ۹ ساعت قبل از سقوط باز کرد. ارزش کل موقعیت‌های شورت حدود ۱۰۲ میلیون دلار بوده است. بحث‌ها در ایکس بر موقعیت‌های شورت به ارزش ۱.۱ میلیارد دلار در میان نهنگ‌ها تمرکز دارد که به یک شبکه غیررسمی در واشنگتن برای نشت اطلاعات سیاست‌ها اشاره می‌کند.

۳. مشکلات ساختاری که توسط پلتفرم ها بدتر شد:

مشکلات صرافی‌ها: بایننس و بای‌بیت تأخیر در پردازش سفارش‌ها را در اوج نوسانات گزارش کردند، که موقعیت‌های خرید را به دام انداخت. پروتکل HIP-2 در هایپرلیکویید (که برای این معاملات استفاده شد) به خاطر نقدینگی کم، متهم به این شد که به نهنگ‌ها اجازه استاپ هانت را داد. هیچ دستکاری اثبات‌شده‌ای فراتر از حدس و گمان وجود ندارد، اما سرعت این رویداد (از دست رفتن ۱.۶ تریلیون دلار در ۹۰ دقیقه) نشان‌دهنده ضعف بازاری 4 تریلیون دلاری است که هنوز کاملاً بالغ نشده است.

📜 اخبار مرتبط:

پیتر شیف منتقد سرسخت بیت کوین: رشد قیمت طلا می تواند نشانه بحران باشد!

آرتور هیز: چرخه چهار ساله بیت کوین و بازار کریپتو دیگر اعتبار ندارد!

رابرت کیوساکی: دلار را رها کنید، بیت کوین و طلا بخرید!