عمومیزیکش (Zcash) یکی از ارزهای دیجیتال نسل دوم است که تمرکز اصلی آن بر حفظ حریم خصوصی و ناشناسسازی تراکنشها قرار دارد. این پروژه بهعنوان فورکی از بیتکوین در سال ۲۰۱۶ معرفی شد و با استفاده از فناوری پیشرفته اثبات دانش صفر (zk-SNARKs) توانست الگوی تازهای در حوزه «پرایوسیکوینها» ایجاد کند. زیکش به کاربران اجازه میدهد تصمیم بگیرند تراکنشهای خود را بهصورت شفاف یا کاملاً خصوصی انجام دهند. این ویژگی انعطافپذیر، در کنار ساختار توکنی مشابه بیتکوین، باعث شده است ارز ZEC بهعنوان یکی از گزینههای قابلاعتماد برای تراکنشهای محرمانه شناخته شود. در این مقاله از بلاک پست قصد داریم این ارز را به طور کامل به شما معرفی کنیم.
زیکش (Zcash) یک بلاکچین متنباز و غیرمتمرکز است که با هدف بازگرداندن کنترل دادههای مالی به کاربران ایجاد شد. در شبکههای سنتی، اطلاعات تراکنشها شامل آدرس فرستنده، گیرنده و مبلغ، بهصورت عمومی در بلاکچین ذخیره میشود؛ اما در زیکش کاربران میتوانند انتخاب کنند این دادهها رمزنگاری و غیرقابلمشاهده باقی بمانند.
هدف اصلی این پروژه ایجاد توازن میان شفافیت و حریم خصوصی مالی است. زیکش با ارائه دو نوع آدرس، آدرس شفاف (t-address) و آدرس محافظتشده (z-address)، این امکان را فراهم کرده که کاربران بسته به نیاز خود، میان ناشناس بودن کامل یا قابلیت حسابرسی عمومی یکی را برگزینند.
بهبیان ساده، زیکش تلاش میکند همان امنیت و غیرمتمرکزبودن بیت کوین را حفظ کند اما با افزودن لایهای از رمزنگاری پیشرفته، اختیار کامل افشای اطلاعات تراکنش را به کاربر بسپارد. این معماری نهتنها پاسخ به دغدغههای حریم خصوصی در بلاکچینهای عمومی است، بلکه گامی در جهت کاربردپذیری رمزارزها در محیطهای تجاری و مالی حساس به محرمانگی محسوب میشود.
زیکش حاصل سالها پژوهش در زمینه رمزنگاری و حریم خصوصی در بلاکچین است. این پروژه از دل طرحی دانشگاهی به نام Zerocoin متولد شد که در ابتدا برای افزودن قابلیت تراکنشهای ناشناس به بیت کوین طراحی شده بود. با گذشت زمان و گسترش نیاز به یک زنجیره مستقل، نسخه بهبودیافته این طرح تحت عنوان Zerocash توسعه یافت و سرانجام در اکتبر ۲۰۱۶ با نام Zcash راهاندازی شد.
مبنای علمی زیکش توسط گروهی از پژوهشگران دانشگاههای معتبر از جمله MIT، جان هاپکینز و تلآویو طراحی شد. ایده اصلی آن توسط زوکو ویلکاکس (Zooko Wilcox) — متخصص حوزه رمزنگاری و از فعالان اولیه در پروژه بیتکوین هدایت میشد.
پس از تکمیل فاز آزمایشی، ویلکاکس شرکتی به نام Electric Coin Company (ECC) را بنیان گذاشت تا مسئولیت توسعه نرمافزار اصلی و ارتقای پروتکل زیکش را بر عهده بگیرد. این شرکت تاکنون نسخههای متعددی از نرمافزار نود رسمی Zcash را منتشر کرده و در ارتقاهای شبکه (Network Upgrades) نقش اصلی را دارد.
در کنار ECC، نهادی غیرانتفاعی به نام Zcash Foundation در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد تا استقلال فنی و مالی شبکه تضمین شود. این بنیاد وظیفه نظارت بر حاکمیت شبکه، تخصیص بودجه توسعه و مدیریت فرآیندهای تصمیمگیری را بر عهده دارد. تصمیمات کلیدی زیکش از طریق پیشنهادهای رسمی موسوم به ZIP (Zcash Improvement Proposal) انجام میشود که به رأی جامعه و نهادهای اصلی میرسد.
توزیع اولیه پاداش استخراج نیز در چهار سال نخست بهگونهای طراحی شده بود که ۱۰٪ از پاداش هر بلاک به توسعهدهندگان و سرمایهگذاران اولیه اختصاص یابد تا بودجه تحقیق و زیرساخت تأمین شود. پس از پایان این دوره، مدل بودجهبندی جدیدی با نام Dev Fund جایگزین شد تا سهم کوچکی از پاداشها برای پشتیبانی از بنیاد و پروژههای تحقیقاتی حفظ شود.
در نتیجه، ترکیب ECC بهعنوان بازوی توسعه تجاری و Zcash Foundation بهعنوان نهاد غیرانتفاعی حاکمیتی، یک ساختار دولایهای را شکل داده است که پایداری و استقلال پروژه را در برابر تمرکزگرایی حفظ میکند.
زیکش یکی از معدود شبکههایی است که توانسته بین «شفافیت تراکنش» و «حریم خصوصی انتخابی» تعادل برقرار کند. اساس این توانایی بر یک فناوری رمزنگاری پیشرفته به نام zk-SNARKs بنا شده است که مفهوم اثبات دانش صفر را به بلاکچین وارد کرد. این فناوری به کاربران اجازه میدهد صحت تراکنش را بدون افشای هیچیک از جزئیات آن به شبکه اثبات کنند.
اصطلاح zk-SNARK مخفف عبارت Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge است. در این مدل، یک طرف (اثباتکننده) میتواند به طرف دیگر (تأییدکننده) ثابت کند که دادهای معتبر است، بدون آنکه خود داده یا مسیر انجام محاسبه را فاش کند.
در شبکه Zcash، این فناوری در فرآیند تأیید تراکنشها بهکار گرفته شده است. بهجای نمایش عمومی آدرس فرستنده، گیرنده و مبلغ، سیستم تنها یک «اثبات ریاضی فشرده» را در بلاکچین ثبت میکند. نودهای شبکه این اثبات را بررسی کرده و در صورت اعتبار، تراکنش را تایید میکنند، بدون آنکه بدانند چه کسی چه مبلغی را ارسال کرده است.
مزیت این روش در حذف نیاز به اعتماد و درعینحال حفظ حریم خصوصی کامل است. برخلاف بسیاری از پروژههای مشابه، zk-SNARKs غیرتعاملی است؛ یعنی اثبات تراکنش در یک مرحله انجام میشود و نیازی به تبادل چندباره داده میان طرفین ندارد. این ویژگی باعث سرعت بیشتر و مصرف کمتر منابع محاسباتی میشود.
زیکش دو نوع آدرس را برای کاربران در نظر گرفته است:
آدرسهای شفاف (t-addresses) که مشابه آدرسهای بیتکوین عمل میکنند و تمام جزئیات تراکنشها بهصورت عمومی قابل مشاهده است.
آدرسهای محافظتشده (z-addresses) که از zk-SNARKs استفاده میکنند و هیچ اطلاعاتی از فرستنده یا گیرنده در بلاکچین نمایش نمیدهند.
تراکنشهای میان این دو نوع آدرس چهار حالت دارند:
۱. t → t (شفاف به شفاف)
۲. t → z (ورود دارایی به استخر خصوصی)
۳. z → t (خروج دارایی از استخر خصوصی)
۴. z → z (تراکنش کاملاً خصوصی)
برای رفع پیچیدگی و تسهیل کاربری، در ارتقای Orchard نوع سومی از آدرسها با عنوان Unified Address (UA) معرفی شد که امکان ارسال و دریافت دارایی از هر نوع آدرس را فراهم میکند. این ساختار بهصورت خودکار مسیر مناسب را انتخاب کرده و مدیریت تراکنشها را سادهتر میسازد.
شبکه زیکش برای تایید تراکنشها و حفظ امنیت زنجیره از الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) استفاده میکند. این مکانیزم مشابه بیت کوین است، اما با الگوریتم استخراج متفاوتی به نام Equihash که برای مقابله با تمرکز استخراج طراحی شده است.
الگوریتم Equihash توسط بنیاد Zcash و بر پایه مفهوم «اثبات مبتنی بر حافظه» طراحی شد. این الگوریتم برخلاف SHA-256 بیتکوین، نیاز به حافظه موقت (RAM) بالا دارد و به همین دلیل برای دستگاههای خاص ASIC کمتر بهصرفه است. هدف از این طراحی، جلوگیری از سلطه مزارع استخراج بزرگ و حفظ توزیعپذیری میان ماینرهای عادی بود.
فرآیند استخراج در زیکش شامل یافتن هش صحیح برای هر بلاک است. در حال حاضر زمان ایجاد هر بلاک حدود ۷۵ ثانیه و پاداش هر بلاک ۳.۱۲۵ واحد ZEC است. مشابه بیتکوین، این پاداش بهصورت دورهای طی فرآیندی به نام هاوینگ (Halving) نصف میشود تا عرضه کل ارز در بلندمدت محدود به سقف ۲۱ میلیون واحد بماند.
هاوینگ در زیکش هر ۸۴۰٬۰۰۰ بلاک رخ میدهد که تقریباً معادل هر چهار سال است. این مکانیزم به کنترل تورم و پایداری ارزش کمک میکند.
برای نمونه، پاداش بلاک در زمان آغاز پروژه برابر با ۱۲.۵ ZEC بود که پس از دو مرحله هاوینگ به ۳.۱۲۵ کاهش یافته است. در کنار پاداش استخراج، درصد کوچکی از هر بلاک به صندوق توسعه (Dev Fund) تخصیص مییابد تا هزینه نگهداری شبکه و توسعههای آینده تامین شود.
از منظر امنیتی، هر تراکنش پس از شش تایید متوالی (تقریباً در ۷ دقیقه) نهایی تلقی میشود. این زمان نسبت به بیتکوین سریعتر است و در کنار الگوریتم Equihash، موجب افزایش کارایی و توان عملیاتی شبکه میشود.
زیکش همچنین به دنبال انتقال تدریجی از اثبات کار (PoW) به اثبات سهام (PoS) است تا مصرف انرژی کاهش یافته و امنیت شبکه با سپردهگذاری توکنها تضمین شود. این تغییر در نقشهراه رسمی پروژه ثبت شده و احتمالاً در بهروزرسانیهای آینده اجرایی خواهد شد.
توکن بومی شبکه زیکش با نماد ZEC شناخته میشود و همانند بیتکوین دارای عرضه محدود ۲۱ میلیون واحدی است. هدف از طراحی این مدل اقتصادی، کنترل تورم و حفظ ارزش ذاتی رمزارز در بلندمدت است. برخلاف بسیاری از پروژههای مشابه، زیکش هیچ عرضه اولیه سکه (ICO) برگزار نکرد و سرمایهگذاری اولیه آن از طریق مشارکت خصوصی تامین شد.
از زمان راهاندازی در سال ۲۰۱۶، پاداش استخراج زیکش بهتدریج کاهش یافته است. همانطور که اشاره شد، در هر بلاک بخشی از پاداش به صندوق توسعهدهندگان (Dev Fund) تعلق میگیرد. این سهم که پس از پایان «Founders Reward» جایگزین شد، بین سه نهاد اصلی توزیع میشود:
Electric Coin Company (ECC): مسئول توسعه نرمافزار و بهروزرسانیهای شبکه
Zcash Foundation: نهاد غیرانتفاعی حاکم بر تصمیمات راهبردی
گرنتهای جامعه: برای حمایت از پروژههای متنباز مرتبط با زیکش
این مدل باعث شده است توسعه شبکه وابسته به سرمایهگذاری خارجی نباشد و پایداری مالی در بلندمدت حفظ شود.
قیمت ZEC در زمان عرضه اولیه در اکتبر ۲۰۱۶ بهطور موقت به بیش از ۴۰۰۰ دلار رسید، اما بهسرعت به محدوده واقعیتری سقوط کرد. در سالهای بعد، قیمت این ارز با نوسانات بازار رمزارزها هماهنگ شد و در حال حاضر در محدوده ۳۰ تا ۴۰ دلار معامله میشود. ارزش بازار آن حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار است و در رتبههای میانی بازار کریپتو قرار دارد.
ZEC در بیشتر صرافیهای بینالمللی از جمله Binance، OKX، Huobi و Gate.io قابل معامله است. همچنین بسیاری از صرافیهای ایرانی امکان خرید مستقیم یا تبادل آن با رمزارزهای پایه مانند بیتکوین و تتر را فراهم کردهاند.
از نظر نقدشوندگی، ZEC یکی از پرحجمترین پرایوسیکوینها محسوب میشود و معمولاً در فهرست داراییهای اصلی صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز حضور دارد.
با توجه به کاهش تدریجی عرضه، نبود تورم توکنی و پشتیبانی نهادهای معتبر، ساختار اقتصادی ZEC در مقایسه با بسیاری از پروژههای همرده، پایدارتر و قابلپیشبینیتر ارزیابی میشود.
زیکش بهعنوان یکی از نخستین پرایوسیکوینهای متنباز، ترکیبی از امنیت، کنترل کاربر و انعطاف در افشای دادهها را ارائه میدهد. این شبکه تلاش کرده بین الزامات شفافیت عمومی و نیاز کاربران به محرمانگی تعادل برقرار کند. با وجود این مزایا، چالشهای فنی و نظارتی نیز در مسیر رشد آن وجود دارد.
زیکش بهواسطه نوآوری در رمزنگاری و طراحی معماری خود، چند مزیت کلیدی دارد:
حفظ حریم خصوصی پیشرفته: فناوری zk-SNARKs امکان انجام تراکنشهایی را فراهم میکند که در آن هیچ اطلاعات شناسایی از طرفین و مبلغ تراکنش فاش نمیشود. این ویژگی، زیکش را به انتخابی مناسب برای کاربران حساس به امنیت داده مالی تبدیل کرده است.
گزینشپذیری در شفافیت تراکنشها: کاربران میتوانند بنا به نیاز، تراکنشها را بهصورت شفاف یا محافظتشده انجام دهند. این قابلیت، زیکش را از رقبایی مانند مونرو متمایز میکند که تراکنشها در آن بهطور کامل خصوصی هستند.
امنیت و تمرکززدایی بالا: استفاده از اثبات کار و الگوریتم Equihash موجب شده شبکه در برابر حملات سیبیل و دوبارهخرجکردن مقاوم باشد. افزون بر آن، غیرمتمرکز بودن نودها باعث حفظ یکپارچگی بلاکچین میشود.
زیرساخت توسعهپذیر: با معرفی Unified Address و کیف پولهای جدید، فرایند انجام تراکنشها سادهتر و مقیاسپذیری شبکه افزایش یافته است.
در کنار مزایا، زیکش با چالشهایی روبهرو است که بر پذیرش گسترده آن تأثیر میگذارد:
ریسک استفاده غیرقانونی: امکان پنهانسازی کامل تراکنشها باعث نگرانی نهادهای نظارتی در زمینه پولشویی و فعالیتهای غیرقانونی شده است. هرچند کلید مشاهده (View Key) برای افشای داوطلبانه دادهها طراحی شده، اما این قابلیت همیشه مورد استفاده قرار نمیگیرد.
تحلیلپذیری نسبی تراکنشها: در صورت ترکیب آدرسهای t و z، ارتباط آماری میان تراکنشها ممکن است افشا شود. این مسئله میتواند بخشی از حریم خصوصی را از بین ببرد.
محدودیت پشتیبانی در کیف پولها و صرافیها: بسیاری از کیف پولهای موبایل و صرافیها هنوز از تراکنشهای محافظتشده پشتیبانی نمیکنند که مانعی برای گسترش استفاده از قابلیت اصلی زیکش محسوب میشود.
فشارهای قانونگذاری: در برخی کشورها از جمله ژاپن و کره جنوبی، بهدلیل ماهیت خصوصی این رمزارز، صرافیها از فهرست داراییهای خود آن را حذف کردهاند. این موضوع میتواند بر نقدشوندگی و دسترسی کاربران تأثیر بگذارد.
در مجموع، زیکش توازنی میان حریم خصوصی، امنیت و انطباقپذیری با مقررات ارائه میدهد، اما موفقیت نهایی آن به توانایی پروژه در کاهش ریسکهای نظارتی و بهبود تجربه کاربری وابسته است.
زیکش مانند سایر ارزهای دیجیتال برای نگهداری و انتقال ایمن به کیف پولهای اختصاصی نیاز دارد. از آنجا که بخشی از ویژگیهای این شبکه مانند تراکنشهای محافظتشده تنها در کیف پولهای خاص پشتیبانی میشوند، انتخاب ابزار مناسب برای ذخیره ZEC اهمیت بالایی دارد.
کاربران دسکتاپ و موبایل میتوانند از کیف پولهای نرمافزاری استفاده کنند.
ZecWallet FullNode: کیف پول رسمی زیکش است که تنها در سیستمعاملهای لینوکس، ویندوز و مک قابل اجراست و برای همگامسازی کامل با بلاکچین نیاز به فضای ذخیره بالا دارد. این نسخه از تراکنشهای محافظتشده پشتیبانی میکند و گزینهای مناسب برای کاربران حرفهای است.
ZecWallet Lite: نسخه سبکتر این کیف پول است که نیازی به دانلود کامل بلاکچین ندارد و برای کاربران عادی طراحی شده است.
Coinomi و Guarda نیز از کیف پولهای چندارزی معتبر هستند که از ZEC پشتیبانی میکنند، اما تراکنشهای محافظتشده (z-to-z) را ارائه نمیدهند. در عوض رابط کاربری ساده و امنیت مناسبی دارند.
برای نگهداری بلندمدت و امنیت بالا، کیف پولهای سختافزاری بهترین گزینهاند.
Ledger Nano X و Ledger Nano S Plus از توکن ZEC پشتیبانی میکنند و کلیدهای خصوصی را بهصورت آفلاین ذخیره میسازند.
Trezor Model T نیز سازگاری کامل با Zcash دارد و امنیت فیزیکی بالایی ارائه میدهد.
KeepKey از دیگر گزینههای سختافزاری معتبر است که امکان ذخیره چند دارایی از جمله ZEC را فراهم میکند.
این کیف پولها از آدرسهای شفاف پشتیبانی میکنند، اما هنوز قابلیت تراکنش محافظتشده را ندارند. بااینحال برای ذخیره امن دارایی در بلندمدت مناسبترین انتخاب محسوب میشوند.
برای حفظ امنیت داراییها در شبکه زیکش، رعایت چند اصل ضروری است:
نگهداری کلید خصوصی یا عبارت بازیابی (Seed Phrase) بهصورت آفلاین
اجتناب از نصب کیف پول از منابع ناشناخته
استفاده از احراز هویت چندمرحلهای در کیف پولهای موبایلی
بهروزرسانی منظم نرمافزار و بررسی تطابق نسخه با سایت رسمی Zcash
با رعایت این موارد، کاربران میتوانند از مزایای کامل حریم خصوصی و امنیت شبکه زیکش بهرهمند شوند بدون آنکه دارایی آنها در معرض خطر سرقت یا افشای اطلاعات قرار گیرد.
زیکش طی سالهای اخیر تمرکز خود را از توسعه صرف حریم خصوصی به ایجاد یک اکوسیستم مقیاسپذیر، کاربرپسند و سازگار با مقررات معطوف کرده است. مسیر آینده این پروژه شامل تحول در الگوریتم اجماع، ارتقای زیرساخت رمزنگاری و بهبود تجربه کاربری است تا از یک «پرایوسیکوین سنتی» به شبکهای مدرن و چندمنظوره تبدیل شود.
یکی از مهمترین اهداف در نقشهراه زیکش، تغییر الگوریتم اجماع از PoW به PoS است. زوکو ویلکاکس، بنیانگذار پروژه، در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که این تصمیم به دلایل زیر اتخاذ شده است:
کاهش مصرف انرژی و ردپای کربن: مدل PoS بهجای رقابت سختافزاری میان ماینرها از سازوکار سپردهگذاری توکنها برای تأمین امنیت استفاده میکند.
افزایش مقیاسپذیری شبکه: حذف نیاز به توان پردازشی بالا، امکان گسترش نودهای اعتبارسنج را فراهم میسازد.
افزایش مشارکت کاربران: در PoS کاربران میتوانند با استیککردن ZEC در فرایند اجماع مشارکت کرده و پاداش دریافت کنند.
کاهش تمرکز استخراج: از آنجا که استخراج در حال حاضر در اختیار مزارع محدود GPU و ASIC است، PoS میتواند ساختار مالکیت را توزیعشدهتر کند.
در صورت اجرای موفق این تغییر، زیکش به یکی از نخستین پرایوسیکوینهایی تبدیل میشود که با حفظ حریم خصوصی کامل، از اجماع مبتنی بر سهام بهره میبرد.
یکی از چالشهای اصلی زیکش، نیاز به منابع سنگین محاسباتی برای اجرای تراکنشهای محافظتشده بود. تیم توسعهدهنده با بهینهسازی پروتکل Halo 2 در نسخههای اخیر، قصد دارد امکان اجرای zk-SNARKs را در دستگاههای موبایل فراهم کند.
این بهروزرسانی منجر به انتشار کیف پولهای جدیدی خواهد شد که تراکنشهای z-to-z را بدون نیاز به همگامسازی کامل بلاکچین انجام میدهند. در نقشهراه رسمی، پروژههایی نظیر Zashi Wallet (محصول ECC) و Lightwallet SDK برای همین هدف در حال توسعه هستند.
در آینده، زیکش قصد دارد با استفاده از فناوری پلهای رمزنگاریشده، امکان انتقال محرمانه دارایی بین بلاکچینهای مختلف را فراهم کند. در این طرح، zk-SNARKs بهعنوان لایه احراز امنیت تراکنش میان زنجیرهها استفاده میشود تا کاربران بتوانند مثلاً ZEC را به شبکههای دیگری مانند Ethereum یا Avalanche منتقل کنند، بدون افشای جزئیات تراکنش.
بنیاد زیکش (Zcash Foundation) در حال گسترش مدل رأیگیری غیرمتمرکز برای تصمیمگیری درباره بودجه توسعه و پیشنهادهای ارتقا (ZIP) است. در این مدل، دارندگان توکن ZEC میتوانند در فرآیند انتخاب مسیر فنی یا مالی پروژه نقش مستقیم ایفا کنند. این اقدام، شفافیت حاکمیتی را افزایش داده و شبکه را از تصمیمات متمرکز شرکتها مستقلتر میکند.
یکی از اهداف آینده زیکش، حفظ حریم خصوصی در چارچوب قوانین مالی جهانی است. توسعه قابلیتهایی مانند View Key و Auditable Transactions بخشی از این رویکرد است که به کاربران اجازه میدهد در صورت نیاز (مثلاً برای حسابرسی مالی یا اثبات منبع دارایی)، اطلاعات خاصی از تراکنشهای خود را بهصورت انتخابی افشا کنند.
زیکش (Zcash) را میتوان یکی از پیشرفتهترین پروژههای حریم خصوصی در دنیای رمزارزها دانست که توانسته تعادلی میان امنیت، شفافیت و محرمانگی مالی ایجاد کند. این پروژه با استفاده از فناوری zk-SNARKs و معماری آدرسهای دوگانه، به کاربران امکان میدهد کنترل کامل بر دادههای تراکنش خود داشته باشند.
زیکش بهعنوان فورکی از بیتکوین با حفظ اصول غیرمتمرکزسازی، مسیر مستقلی در پیش گرفته و از طریق توسعه مداوم و پشتیبانی بنیادهای رسمی، جایگاه خود را در میان پرایوسیکوینها تثبیت کرده است. مهاجرت آینده به اثبات سهام (PoS)، پشتیبانی از کیف پولهای سبک و همکاری با نهادهای قانونگذار نشان میدهد که Zcash قصد دارد از یک رمزارز خاصمنفعت به زیرساختی پایدار و قابل انطباق در اکوسیستم مالی جهانی تبدیل شود.
زیکش یک رمزارز متنباز است که با استفاده از فناوری zk-SNARKs امکان انجام تراکنشهای خصوصی و غیرقابلردگیری را فراهم میکند.
هر دو از ساختار بلاکچین و عرضه محدود ۲۱ میلیونی استفاده میکنند، اما زیکش قابلیت انتخاب بین تراکنش شفاف یا کاملاً خصوصی را دارد.
خیر، تراکنشهای بین آدرسهای محافظتشده (z-to-z) کاملاً ناشناس بوده و جزئیات آنها در بلاکچین قابل مشاهده نیست.
در حال حاضر زیکش از الگوریتم اثبات کار Equihash استفاده میکند، اما در آینده به سازوکار اثبات سهام (PoS) مهاجرت خواهد کرد.
من نویسنده و تولیدکننده محتوای تخصصی در حوزه بازارهای مالی و ارزهای دیجیتال هستم. با تجربه در تحلیل مفاهیم فنی، پروژههای بلاکچینی و روندهای بازار، تلاش ...
