اخبار عمومیدر بازه زمانی کوتاه اکتبر تا نوامبر ۲۰۲۵ (پاییز ۱۴۰۴)، قیمت بیت کوین شاهد ریزشی در حدود ۲۵ درصد بود. در گذشتهای نهچندان دور، چنین سقوطی در این مدت زمان کوتاه کافی بود تا سرمایهگذاران و مؤسسات چه خرد و چه کلان با وحشت از بازار فرار کنند. اما در ریزش اخیر، با وجود امواج منفی در فضای بلاک چین، نهادهای مالی واکنش منفی چندانی نشان ندادند؛ در عوض با قدرت بیشتری خرید کردند.
پذیرش سازمانی اغلب اولین قدم بهسوی پذیرش همگانی است و سیگنالهایی که از بالا میرسد نشان میدهد وعدههای ۱۵ساله وفاداران بیت کوین برای پذیرش گسترده، رفتهرفته در حال محققشدن است. بااینحال، هرچقدر هم که ورود سازمانها و نهادها مهم باشد، سوابق تاریخی نشان میدهد که بزرگترین موج ورود کاربران به فضای کریپتو از طریق دروازههایی صورت میگیرد که مردم از قبل با آنها آشنا هستند. ظهور گیمفای (GameFi) در ابتدای دهه میلادی جاری و زمانی که بازیهای ویدئویی به بلاک چین متصل شدند، نمونه بارز این موضوع بود.
اکنون، ادغام بزرگ دیگری در حال وقوع است. ورزش و به طور خاص فوتبال یکی از معدود صنایع سرگرمی است که قدرت مالی و نفوذ فرهنگی جهانیاش توان رقابت با صنعت گیمینگ را دارد. شور و هیجانی که در روزهای مسابقه در استادیومهای فوتبال جریان دارد، اکنون بهگونهای به صنعت بلاک چین تزریق میشود که میتواند نحوه تعامل کاربران با کریپتو را برای همیشه تغییر دهد.
در طول تاریخ، پذیرش معنادار هر فناوری جدیدی بهندرت با عموم مردم آغاز شده است؛ بلکه با کارآفرینان و غولهای صنعت شروع شده است. امروز این داستان با مؤسسات، بانکها و شرکتهای چندملیتی آغاز میشود که پذیرش آنها سیگنالی است مبنی بر اینکه این کلاس دارایی جدید یعنی کریپتو بهقدری قابلاعتماد هست که بتوانند اعتبار خود را روی آن سرمایهگذاری کنند. این سیگنالها توسط عموم مردم دریافت میشود و تغییرات جریان اصلی در آگاهی عمومی به دنبال آن میآید.
وب ۳ (Web3) نیز دقیقاً در حال تجربه چنین تغییری است. صنعتی که زمانی با اصطلاحات فنی و نوسانات مداوم از دید عموم پنهان بود، اکنون آرامآرام در حال تبدیلشدن به بخشی از زیرساختهای مالی روزمره است. هولد بیت کوین توسط شرکتها، همانقدر که یک تغییر مالی است، نشانگر یک تغییر فرهنگی در سطح مدیریتی نیز هست. اما با اینکه این تغییر در رأس هرم ضروری است، واقعیت این است که مردم همچنان تمایل دارند به چیزی اعتماد کنند که از قبل آن را میشناسند.
این مفهوم با ظهور گیمفای (GameFi) در ابتدای دهه ۲۰۲۰ و هجوم کاربران جدیدی که به دنبال آن آمدند، اثبات شد. میلیونها کاربر جدید به جای ورود مستقیم به فضای «کریپتو»، از دروازه چیزی که میشناختند و عاشقش بودند یعنی بازیهای ویدئویی، وارد این صنعت شدند. دادهها نشان میدهند که بین ژانویه ۲۰۱۸ تا فوریه ۲۰۲۲، ارزش کل بازار (Market Cap) حوزه گیمفای از ۰.۴۸ میلیارد دلار به بیش از ۲۲ میلیارد دلار رسید. طبق دادههای آنچین BitInfoCharts، تنها بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱، تعداد آدرسهای فعال در شبکه اتریوم که پلتفرم اصلی موج اولیه گیمفای بود؛ از ۱۳۸,۰۰۰ به بیش از ۱.۱ میلیون آدرس افزایش یافت. مطالعات نشان میدهد در همان سال، تعداد کل کاربران کریپتو از ۱۰۶ میلیون به ۲۹۵ میلیون نفر رسید. برخی تخمینها حاکی از آن است که صنعت گیمفای مسئول ۴۹ درصد از کل فعالیتهای بلاکچین در آن دوره ۱۲ ماهه بوده است.
یکی از معدود صنایع سرگرمیای که میتواند با نفوذ فرهنگی جهانی و فرانسلیِ گیمینگ رقابت کند، ورزش و بهخصوص در مقیاس جهانی، فوتبال است. «مؤسسه جهانی ورزش» (The Global Institute of Sport) ارزش کلی بازار ورزش را در پایان سال ۲۰۲۴ معادل ۲.۶۵ تریلیون دلار برآورد کرده است.
اگرچه تخمینها درباره ارزش هر ورزش متفاوت است، اما برخی ارزیابیها نشان میدهد که فوتبال بهتنهایی ۴۳ درصد از این رقم را تشکیل میدهد. با هر معیاری، فوتبال محبوبترین ورزش جهان است و با ۳.۵ میلیارد هوادار، با اختلاف زیادی از ورزش دوم؛ یعنی کریکت (با ۲.۵ میلیارد هوادار) جلوتر است. بنابراین، درست همانطور که گیمفای در سال ۲۰۲۱ بهعنوان دروازه ورود میلیونها تازهوارد به وب ۳ عمل کرد، آیا فوتبال و بهطورکلی ورزش میتواند پل بزرگ بعدی برای افراد کنجکاو نسبت به کریپتو باشد؟ شواهد موجود نشان میدهد که پاسخ مثبت است.
در دوران تبوتاب عرضههای اولیه در سال ۲۰۱۸، برخی سعی کردند پتانسیل انقلابی کریپتو را به هر صنعت بیربطی گره بزنند. نتیجه آن نیز پروژههایی با عمر بسیار کوتاه مثل «دنتیست کوین» (TEETH) و «تست کوین» (BREAD) و «گاربج کوین» (TRUTH) بود.
اما ادغامی که ثابت کرد ریشههای بسیار محکمتری دارد، پیوند فوتبال و کریپتو بود که منجر به ایجاد بخش جدیدی از بازار به نام «اسپورتفای» (SportFi) شد. در سال ۲۰۱۹، باشگاههای بزرگی مانند «یوونتوس» (JUV) و «پاریس سن ژرمن» (PSG) با راهاندازی توکنهای رسمی باشگاه برای هوادارانی که خواهان رابطه نزدیکتری با تیم محبوبشان بودند، این مسیر را آغاز کردند. این ارتباط توسط شرکتهایی مانند «چیلیز» (Chiliz) امکانپذیر شد که مدل «توکن هواداری» (Fan Token) را ابداع کردند.
دارندگان این توکنها علاوه بر امکان سرمایهگذاری روی موفقیت تیم محبوبشان، واجد شرایط دریافت پاداشهای انحصاری مانند دسترسی VIP در روز مسابقه، شام با تیم و پرواز با بازیکنان اصلی به بازیهای خارج از خانه در رقابتهایی مثل لیگ قهرمانان اروپا شدند.
به سال ۲۰۲۵ برگردیم؛ نزدیک به ۱۰۰ تیم ورزشی توکنهای رسمی خود را بر بستر شبکههای مختلف بلاک چین از Chiliz گرفته تا Binance، Polygon و Ethereum راهاندازی کردهاند. این موضوع دیگر محدود به غولهای فوتبالی مثل بارسلونا (BAR)، منچسترسیتی (CITY)، آثمیلان (ACM) و آرسنال (AFC) نیست؛ شرکتهای ورزشهای الکترونیک (Esports)، تیمهای فرمول یک و غولهای هنرهای رزمی ترکیبی مانند UFC نیز وارد بازی کریپتویی فن توکنها شدهاند.
رکوردهای حجم معاملات روزانه نشان میدهد که بازار فن توکنها دیگر یک بازار کوچک نیست. در روزهای اوج بازار، حجم معاملات این توکنها با ۲۰ ارز برتر بازار کریپتو رقابت میکند و به نزدیک ۱ میلیارد دلار میرسد.
علاوه بر این، دادههای بلاک چین نشان میدهد که ارزشگذاری توکنهای فوتبالی مستقیماً به موفقیت یا شکست تیمهایشان در طول روزهای مسابقه، بهویژه در مسابقات مهم مانند لیگ قهرمانان اروپا واکنش نشان میدهد. این امر راهی برای درک حرکات بازار را در اختیار هوادارانی قرار میدهد که نیازی به دانش عمیق کریپتو ندارد. در عوض، آنها میتوانند دانش فوتبالی خود را در بازار کریپتو به کار گیرند و حرکات قیمت را بسته به فرم تیم، قدرت حریفان، مصدومیت بازیکنان، اخراج سرمربی، امضای قرارداد با بازیکنان، سرمایهگذاریهای باشگاه و موارد دیگر پیشبینی کنند.
در واقع، قیمت توکنهای فوتبال نهتنها به نتایج هفتگی، بلکه به اتفاقات لحظهبهلحظه در زمین بازی واکنش نشان میدهند؛ با زدن گل جهش میکنند، با گلخوردن میریزند و با دورههای طولانی شکستناپذیری تیم، روندهای صعودی طولانیمدت را تجربه میکنند.
درحالیکه تغییرات فناورانه و فرهنگی معمولاً از بالابهپایین رخ میدهند، پذیرش فناوریهای نوظهور هنوز تا حد زیادی به آشنایی و نحوه برخورد یک فرد عادی با گزینههای پیش روی آن بستگی دارد. ظهور گیمفای نیز نشان داد که پذیرش تکنولوژی از طریق تجربیاتی رخ میدهد که عموم مردم از قبل بر آن تسلط دارند. با بیش از ۳.۵ میلیارد هوادار در سراسر جهان، فوتبال نفوذ فرهنگی لازم را دارد تا قدرتمندترین نقطه ورود برای موج بعدی کاربران کریپتو باشد.
این موج از کاربران، همین حالا هم نحوه خوانش بازار را تغییر دادهاند. بهجای گمانهزنی بر اساس وایتپیپرهای پر از اصطلاحات فنی و سازوکارهای پیچیده، هواداران و تریدرهای معمولی دانش فوتبالی خود را روی نمودارهای کریپتو اعمال میکنند؛ یعنی استفاده از «آنچه میدانند» برای آشناشدن با «آنچه نمیدانند».
سلب مسئولیت: این مطلب صرفا برای ارائه اطلاعات عمومی و به نقل از سایت منبع تدوین شده و نباید بهعنوان مشاوره مالی یا سرمایهگذاری تلقی شود. بازار ارزهای دیجیتال به شدت پرریسک است و سرمایهگذاری در آن میتواند منجر به ضررهای مالی قابل توجهی شود. قبل از اتخاذ هرگونه تصمیم سرمایهگذاری، پیشنهاد میشود تحقیقات لازم را خود انجام دهید.
با اینکه ۷ سال تو دانشگاه فردوسی مشهد مهندسی شیمی خوندم و چند سال هم هوش تجاری و تحلیل داده کار کردم ولی آخرش این علاقه کودکیم یعنی نجوم بود که من رو به سمت ...
