کیف پولکیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) یکی از کیف پولهای چندارزی و غیرحضانتی بود که تا سال ۲۰۲۳ توسط شرکت کانادایی «Decentral» توسعه داده میشد و به کاربران امکان میداد داراییهای دیجیتال خود را در محیطی امن و کاربرپسند مدیریت کنند. این کیف پول با پشتیبانی از ارزهایی مانند بیتکوین، اتریوم، لایتکوین و دهها رمزارز دیگر، در زمان فعالیت خود یکی از گزینههای محبوب برای نگهداری و تبادل رمزارزها محسوب میشد. بسیاری از کاربران در پی آن بودند که بدانند کیف پول جکس لیبرتی چیست و چه تفاوتی با نسخهی پیشین خود یعنی Jaxx دارد. در واقع، کیف پول Jaxx Liberty نسخهی بهروزشده و کاملتری از Jaxx بود که با ارائه قابلیتهایی مانند تبدیل ارز درونبرنامهای از طریق ShapeShift، همگامسازی بین دستگاهها و نمایش لحظهای قیمت بازار، تجربهای ساده و منسجم از مدیریت داراییهای دیجیتال فراهم میکرد.
با این حال، فعالیت رسمی این کیف پول در سال ۲۰۲۳ متوقف شد و توسعهدهندگان آن پروژه جدیدی با نام Andiami را آغاز کردند. با وجود توقف پشتیبانی، کاربران همچنان میتوانند داراییهای خود را از طریق عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای به کیف پولهای دیگر منتقل کنند.
در این مقاله از بلاک پست، به بررسی کامل تاریخچه، امکانات، امنیت، روش نصب، نحوه بازیابی داراییها پس از توقف فعالیت و مقایسه جکس لیبرتی با دیگر کیف پولهای معروف مانند تراست ولت و متامسک خواهیم پرداخت.
کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) نسخهی پیشرفتهتر و بازطراحیشدهی کیف پول Jaxx بود که در سال ۲۰۱۸ توسط شرکت بلاکچینی Decentral معرفی شد. هدف از توسعهی آن، بهبود تجربهی کاربری و ایجاد یک محیط یکپارچه برای مدیریت چندین رمزارز در بستری ساده و امن بود. این کیف پول با رویکرد غیرحضانتی طراحی شده بود، به این معنا که کنترل کامل کلیدهای خصوصی در اختیار خود کاربر قرار داشت و هیچ سرور مرکزی یا شرکت واسطهای به داراییها دسترسی نداشت.
در زمان فعالیت، جکس لیبرتی بهعنوان یک ولت چندارزی (multi-coin wallet) شناخته میشد که از دهها ارز دیجیتال شامل بیتکوین (BTC)، اتریوم (ETH)، لایتکوین (LTC)، بیتکوینکش (BCH) و دوجکوین (DOGE) پشتیبانی میکرد. این والت بر روی سیستمعاملهای ویندوز، مک، لینوکس، اندروید، iOS و همچنین بهصورت افزونه مرورگر کروم در دسترس بود و کاربران میتوانستند بهراحتی داراییهای خود را در دستگاههای مختلف همگامسازی کنند.
نسخهی اولیه Jaxx در سال ۲۰۱۴ منتشر شد و در آن زمان یکی از اولین کیف پولهای چندارزی با رابط کاربری قابل فهم برای عموم کاربران محسوب میشد. با گذشت زمان و افزایش نیازها، توسعهدهندگان تصمیم گرفتند نسخهی جدیدی ارائه دهند که علاوه بر ظاهر مدرنتر، ماژولهای اطلاعاتی بازار، بخش پورتفولیو (Portfolio)، اکسپلورر بلاکچین (Block Explorer) و تبدیل درونبرنامهای از طریق سرویس ShapeShift را در خود جای دهد. نتیجهی این بازطراحی، انتشار کیف پول Jaxx Liberty در سال ۲۰۱۸ بود.
هدف اصلی طراحی جکس لیبرتی، فراهمکردن تجربهای متمرکز بر آزادی کاربر بود. توسعهدهندگان میخواستند ابزاری ارائه دهند که کاربران بتوانند بدون وابستگی به صرافیها یا سرویسهای حضانتی، رمزارزهای خود را مدیریت و تبدیل کنند. فلسفهی «Liberty» یا «آزادی» دقیقاً به همین مفهوم اشاره داشت: مالکیت واقعی داراییهای دیجیتال بدون نیاز به اعتماد به واسطهها.
نسخهی Jaxx Liberty نسبت به نسخهی کلاسیک خود، چند ویژگی برجسته داشت:
با وجود این پیشرفتها، برخی محدودیتها همچنان وجود داشت؛ از جمله نبود احراز هویت دومرحلهای (2FA) و بسته بودن بخشی از کد منبع، که برای برخی کاربران حرفهای نکتهی منفی تلقی میشد. با این حال، تا پیش از توقف فعالیت رسمی در سال ۲۰۲۳، جکس لیبرتی یکی از محبوبترین کیف پولهای غیرحضانتی چندارزی در جهان به شمار میرفت.
در دوران فعالیت کیف پول جکس لیبرتی، این برنامه برای پلتفرمهای مختلفی از جمله موبایل (اندروید و iOS)، دسکتاپ (ویندوز، مک و لینوکس) و همچنین افزونه مرورگر کروم در دسترس بود. کاربران میتوانستند با مراجعه به وبسایت رسمی Jaxx (به نشانی jaxx.io) نسخهی متناسب با دستگاه خود را دانلود و نصب کنند. یکی از ویژگیهای مهم این کیف پول آن بود که برای کار کردن نیازی به دانلود کامل بلاکچین نداشت و بهعنوان یک کیف پول سبک (Light Wallet) عمل میکرد؛ در نتیجه نصب آن بسیار سریع و آسان انجام میشد.
نسخهی دسکتاپ Jaxx Liberty برای سه سیستمعامل اصلی، ویندوز (نسخه ۷ به بالا)، مکاواس (نسخه 10.9 یا جدیدتر) و توزیعهای اصلی لینوکس (اوبونتو، فدورا، دبیان) منتشر شده بود. نسخهی موبایل نیز در فروشگاههای گوگل پلی و اپ استور قابل دریافت بود. علاوه بر آن، افزونهی کروم نسخهای سبک از کیف پول را مستقیماً در مرورگر اجرا میکرد و برای کاربرانی که با اپلیکیشنهای غیرمتمرکز (DApp) کار میکردند، گزینهای کارآمد بود.
فرآیند نصب کیف پول جکس لیبرتی بسیار ساده طراحی شده بود و کاربران حتی بدون تجربه قبلی میتوانستند در چند مرحله آن را فعال کنند:
در زمان اولین اجرا، برنامه به کاربر یادآوری میکرد که عبارت بازیابی را یادداشت کند؛ زیرا در صورت حذف یا خرابی دستگاه، تنها راه بازیابی داراییها همین عبارت بود.
در Jaxx Liberty، ساخت حساب بهصورت سنتی وجود نداشت؛ بلکه برنامه بهصورت خودکار یک عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای (Seed Phrase) بر اساس استاندارد BIP39 تولید میکرد. این عبارت مانند کلید اصلی تمام داراییها عمل میکرد و تنها در اختیار کاربر باقی میماند. کاربران تشویق میشدند که این عبارت را بهصورت فیزیکی (روی کاغذ یا در ابزار پشتیبان ایمن) ذخیره کنند و از ذخیرهی آن در فضای آنلاین یا عکسبرداری با تلفن همراه خودداری نمایند.
اگر کاربر قبلاً کیف پولی در Jaxx یا Jaxx Liberty داشت، میتوانست با گزینهی Pair / Restore Wallet کیف پول خود را بازیابی کند. کافی بود عبارت ۱۲ کلمهای را بهترتیب وارد کند تا تمام داراییها، تنظیمات و آدرسها بازیابی شوند. همچنین، کاربران حرفهای امکان وارد کردن کلید خصوصی (Private Key) برای هر دارایی بهصورت مجزا را داشتند. این قابلیت برای انتقال دارایی از کیف پول کاغذی (Paper Wallet) یا کیف پولهای دیگر مفید بود.
رابط کاربری کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) یکی از نقاط قوت اصلی این نرمافزار محسوب میشد. طراحی آن به گونهای بود که کاربران مبتدی و حرفهای بتوانند در محیطی ساده، تمامی اطلاعات مرتبط با داراییهای خود را در یک صفحه مشاهده کنند.
داشبورد مرکزی برنامه بهصورت یکپارچه، پرتفولیو داراییها، قیمت لحظهای رمزارزها، نمودار تغییرات بازار، اخبار حوزه بلاکچین و دسترسی سریع به کیف پولها را در اختیار کاربر قرار میداد. این طراحی باعث میشد کاربران بدون نیاز به ابزارهای جانبی، هم دارایی خود را مدیریت و هم وضعیت بازار را تحلیل کنند.
یکی از دلایل محبوبیت کیف پول جکس لیبرتی، پشتیبانی گسترده از رمزارزها بود. این برنامه از بیش از ۸۰ ارز دیجیتال و توکن پشتیبانی میکرد. کاربران میتوانستند در بخش تنظیمات، تنها رمزارزهایی را فعال کنند که مورد استفادهشان است تا از شلوغی داشبورد جلوگیری شود. این قابلیت شخصیسازی در کنار نمایش موجودی به دو صورت رمزارز و ارز فیات (مانند دلار یا یورو) باعث میشد کنترل داراییها دقیقتر انجام گیرد.
یکی از ویژگیهای شاخص کیف پول Jaxx Liberty ادغام سرویس ShapeShift بود. این امکان به کاربران اجازه میداد تا رمزارزهای خود را بهصورت مستقیم و بدون نیاز به انتقال به صرافی تبدیل کنند. کاربر فقط کافی بود ارز مبدا، ارز مقصد و مقدار موردنظر را انتخاب کند تا تبدیل در لحظه انجام شود. با اینکه این قابلیت سرعت و راحتی بالایی داشت، اما کارمزد نهایی آن معمولاً از صرافیهای متمرکز کمی بیشتر بود. به همین دلیل توصیه میشد این قابلیت برای مبادلات سریع و مبالغ کم استفاده شود.
در داشبورد کیف پول، بخشی مخصوص به نمایش لحظهای قیمتها، درصد تغییرات و نمودارهای کوتاهمدت بازار وجود داشت. کاربران میتوانستند با انتخاب هر رمزارز، روند قیمت را در بازههای زمانی مختلف بررسی کنند. این بخش بهویژه برای کسانی که بهصورت روزانه معامله میکردند کاربرد زیادی داشت. همچنین، امکان مشاهده حجم معاملات و ارزش بازار هر رمزارز از طریق همین بخش فراهم بود.
جکس لیبرتی مجموعهای از تنظیمات انعطافپذیر را برای کنترل بیشتر در اختیار کاربر قرار میداد. مهمترین این گزینهها شامل موارد زیر بود:
این ساختار ماژولار باعث میشد کاربر بتواند برنامه را دقیقاً متناسب با نیاز خود تنظیم کند. برای مثال، سرمایهگذاران بلندمدت میتوانستند تنها چند رمزارز اصلی را در داشبورد نمایش دهند، در حالی که کاربران فعال بازار از تمامی بخشهای قیمتی، خبری و نموداری بهره میبردند.
امنیت همیشه یکی از دغدغههای اصلی کاربران در انتخاب کیف پولهای ارز دیجیتال بوده است. کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) نیز با هدف حفظ کنترل کامل داراییها توسط کاربر طراحی شده بود و از معماری غیرحضانتی (Non-Custodial) استفاده میکرد. در این نوع کیف پول، هیچ سرور مرکزی یا شرکت واسطهای به اطلاعات خصوصی و کلیدهای رمزنگاریشده دسترسی ندارد. با این حال، مانند هر کیف پول گرم (Hot Wallet)، امنیت آن تا حد زیادی به نحوهی نگهداری کاربر وابسته بود.
جکس لیبرتی بهطور کامل غیرحضانتی عمل میکرد. یعنی کلیدهای خصوصی (Private Keys) و عبارت بازیابی (Seed Phrase) فقط روی دستگاه کاربر ذخیره میشدند و هرگز به سرورهای شرکت Decentral ارسال نمیشدند. در نتیجه، کاربر مالک واقعی داراییهای خود بود. این ویژگی امنیت را از منظر حریم خصوصی تقویت میکرد، اما در عوض مسئولیت نگهداری و پشتیبانگیری از اطلاعات را بهطور کامل به عهده کاربر میگذاشت.
در زمان نصب اولیه، برنامه یک عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای بر اساس استاندارد BIP39 ایجاد میکرد که در واقع، کلید اصلی تمام کیف پولها بود. از طریق این عبارت میشد داراییها را در هر دستگاه دیگری بازیابی کرد. به کاربران توصیه میشد این عبارت را بهصورت فیزیکی (روی کاغذ یا در ابزارهای مخصوص نگهداری کلیدها) یادداشت کرده و از ذخیرهی آن در فضای آنلاین، عکس یا یادداشت تلفن همراه خودداری کنند. در صورت گمکردن این عبارت، هیچ راهی برای دسترسی مجدد به داراییها وجود نداشت.
Jaxx Liberty از رمزگذاری AES-256 برای حفاظت از دادههای محلی استفاده میکرد و رمز عبور کاربر با الگوریتم PBKDF2 در بیش از ۵۰۰۰ مرحله هش میشد تا از دسترسی غیرمجاز جلوگیری شود. علاوه بر آن، کاربران میتوانستند برای ورود به برنامه و انجام تراکنشها، یک رمز عبور قوی (Password) تعیین کنند. این رمز بهصورت محلی ذخیره میشد و خود شرکت سازنده به آن دسترسی نداشت. در صورت فراموشی رمز عبور، تنها با عبارت بازیابی امکان بازگردانی داراییها وجود داشت.
در نهایت، امنیت کیف پول جکس لیبرتی وابسته به دقت کاربر در رعایت این اصول بود. ساختار غیرحضانتی آن نقطه قوتی بزرگ محسوب میشد، اما برای کاربران بیتجربه میتوانست چالشبرانگیز باشد؛ زیرا در صورت بیاحتیاطی، بازیابی داراییهای از دسترفته تقریباً غیرممکن بود.
یکی از ویژگیهای مهم کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) سهولت در انجام تراکنشها بود. این کیف پول با رابط کاربری ساده خود به کاربران اجازه میداد تا تنها در چند گام بتوانند رمزارز ارسال یا دریافت کنند. از آنجا که این ولت از ساختار HD (Hierarchical Deterministic) استفاده میکرد، هر تراکنش با آدرسی جدید انجام میشد تا حریم خصوصی کاربر در بلاکچین حفظ شود.
برای ارسال ارز دیجیتال از طریق جکس لیبرتی، کافی بود کاربر وارد بخش Wallets شود، رمزارز موردنظر را انتخاب کند و گزینه SEND را بزند. در صفحهی ارسال، دو گزینهی اصلی وجود داشت:
پس از تایید، کیف پول، کاربر را از میزان کارمزد شبکه مطلع میکرد و گزینههایی برای انتخاب اولویت (پایین، معمولی یا بالا) ارائه میداد. تراکنشها با انتخاب کارمزد بالاتر سریعتر در شبکه تأیید میشدند.
برای دریافت رمزارز، کاربر میبایست در همان بخش کیف پول ارز موردنظر را انتخاب و گزینه Receive را فعال میکرد. در این مرحله، برنامه بهصورت خودکار یک آدرس جدید (تولیدشده از Seed Phrase) نمایش میداد. این آدرس را میشد بهصورت دستی کپی کرد یا از طریق کد QR برای فرستنده ارسال نمود. ویژگی تولید خودکار آدرس جدید برای هر تراکنش باعث افزایش امنیت و حفظ حریم خصوصی کاربر میشد.
کارمزد در کیف پول جکس لیبرتی مستقیماً به شبکهی بلاکچین مربوط بود و برنامه از آن هیچ سهمی دریافت نمیکرد. کاربر میتوانست سطح کارمزد را انتخاب کند:
سیستم بهصورت خودکار تخمینی از مدت زمان تایید را نیز نمایش میداد.
در بخش Transaction History، همهی تراکنشهای انجامشده (ارسال و دریافت) با جزئیاتی مانند تاریخ، مقدار، آدرس طرف مقابل و وضعیت تایید نمایش داده میشدند. علاوه بر این، کاربران میتوانستند از طریق ابزار داخلی بلاک اکسپلورر، وضعیت دقیق تراکنش را در شبکهی مربوطه مشاهده کنند. این قابلیت به شفافیت عملکرد کیف پول و اعتماد کاربر کمک میکرد.
در مجموع، ساختار ارسال و دریافت در کیف پول Jaxx Liberty بهگونهای طراحی شده بود که حتی کاربران تازهکار بتوانند با چند کلیک ساده تراکنش انجام دهند، درحالیکه امکانات فنی و امنیتی برای کاربران حرفهای نیز در دسترس بود.
اگرچه کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) دیگر فعال نیست، اما در زمان استفاده، ترفندها و نکاتی وجود داشت که کاربران با رعایت آنها میتوانستند عملکرد، سرعت و امنیت کیف پول را بهصورت قابل توجهی بهبود دهند. بسیاری از این نکات همچنان برای افرادی که قصد بازیابی دارایی خود از نسخههای پیشین جکس را دارند، کاربردی و ضروری است.
یکی از قابلیتهای کاربردی کیف پول Jaxx Liberty، تبدیل درونبرنامهای رمزارزها با استفاده از سرویس ShapeShift بود. این ویژگی به کاربران اجازه میداد تا بدون خروج از محیط کیف پول، ارزهای خود را مستقیماً به یکدیگر تبدیل کنند. برای استفاده بهینه از این امکان، چند نکته کلیدی توصیه میشد:
یکی از ویژگیهای ارزشمند جکس لیبرتی، قابلیت Pairing یا همگامسازی میان چند دستگاه بود. کاربران میتوانستند با استفاده از همان عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای (Seed Phrase)، کیف پول خود را بهصورت همزمان روی موبایل و دسکتاپ فعال کنند. این قابلیت، مشاهده و مدیریت دارایی از چند دستگاه مختلف را امکانپذیر میکرد. با این حال رعایت چند نکته ضروری بود:
بهدلیل ساختار HD Wallet، جکس لیبرتی بهصورت خودکار برای هر تراکنش یک آدرس جدید تولید میکرد. این فرایند علاوه بر افزایش حریم خصوصی، ردیابی تراکنشها را در بلاکچین دشوارتر میکرد. کاربران حرفهای معمولاً از این قابلیت برای مدیریت چند آدرس بهصورت مجزا استفاده میکردند؛ بهعنوان مثال یک آدرس برای دریافت، دیگری برای تراکنشهای مکرر یا ذخیره بلندمدت. نکته مهم آن بود که تمامی این آدرسها تحت همان Seed اصلی قرار داشتند و نیازی به پشتیبانگیری جداگانه نداشتند.
پس از توقف رسمی فعالیت جکس لیبرتی، بسیاری از کاربران نیاز داشتند دارایی خود را به کیف پول دیگری منتقل کنند. خوشبختانه امکان بازیابی از طریق عبارت ۱۲ کلمهای در بیشتر کیف پولهای سازگار با استاندارد BIP39 وجود دارد. برای مثال، دو گزینهی امن و رسمی معرفیشده توسط شرکت توسعهدهنده، کیف پولهای Exodus و Edge بودند.
مراحل بازیابی دارایی از جکس لیبرتی در این کیف پولها بهصورت زیر بود:
اگر ارز خاصی پس از بازیابی نمایش داده نشد، میتوان از بخش Add Assets در کیف پول مقصد آن را بهصورت دستی فعال کرد. این فرایند هیچ نیازی به انتقال دستی یا پرداخت کارمزد ندارد، زیرا کلیدهای خصوصی همان هستند و فقط در محیط جدید بازیابی میشوند.
با توجه به توقف فعالیت رسمی کیف پول جکس لیبرتی، توصیه میشود:
در این بخش، کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) با دو کیف پول مطرح دیگر یعنی تراست ولت (Trust Wallet) و متامسک (MetaMask) از نظر ویژگیها، امنیت، سهولت استفاده و پشتیبانی رمزارزها مقایسه میشود.
| ویژگیها | Jaxx Liberty | تراست ولت (Trust Wallet) | متامسک (MetaMask) |
| نوع کیف پول | نرمافزاری غیرحضانتی (Hot Wallet) | نرمافزاری غیرحضانتی (موبایل و مرورگر) | افزونه مرورگر و اپ موبایل غیرحضانتی |
| وضعیت فعلی | متوقف شده از مارس ۲۰۲۳ | فعال و تحت مالکیت بایننس | فعال و توسعهیافته توسط ConsenSys |
| پشتیبانی از رمزارزها | بیش از ۸۰ کوین و توکن (BTC، ETH، LTC و…) | پشتیبانی از هزاران رمزارز از جمله ERC20، BEP2، BEP20 | تمرکز بر رمزارزهای شبکه اتریوم و شبکههای EVM |
| قابلیت تبدیل داخلی | دارد (ShapeShift) | دارد (از طریق صرافی داخلی و DEXها) | دارد (Swap داخلی مبتنی بر DEXها) |
| پشتیبانگیری و بازیابی | عبارت ۱۲ کلمهای BIP39 | عبارت ۱۲ یا ۲۴ کلمهای BIP39 | عبارت ۱۲ کلمهای BIP39 |
| امنیت و رمزگذاری | AES-256 و رمز عبور محلی | رمز عبور محلی + Touch/Face ID | رمز عبور محلی + MetaMask Vault |
| احراز هویت دومرحلهای (2FA) | ندارد | ندارد | ندارد |
| پشتیبانی از NFT | ندارد | دارد (نمایش و مدیریت NFT) | دارد (بهویژه در شبکه اتریوم) |
| نسخههای موجود | دسکتاپ، موبایل، افزونه کروم | اندروید، iOS | افزونه مرورگر، اندروید، iOS |
| رابط کاربری و تجربه استفاده | داشبورد یکپارچه، محیط ساده | مدرن و کاربرپسند | فنیتر و مناسب کاربران حرفهای |
| برتری شاخص | سادگی در استفاده و تبدیل داخلی سریع | پشتیبانی گسترده از توکنها و NFT | تعامل کامل با DeFi و DAppها |
| محدودیتها | توقف توسعه و عدم پشتیبانی رسمی | فقط موبایل، عدم پشتیبانی از دسکتاپ | تمرکز بر شبکههای EVM، رابط پیچیدهتر |
| مناسب برای چه کاربرانی؟ | کاربرانی که نیاز به بازیابی داراییهای قدیمی دارند | کاربران تازهکار و میانرده | کاربران حرفهای و فعال در DeFi |
پس از توقف رسمی کیف پول جکس لیبریتی، تراست ولت برای کاربری عمومی و متامسک برای فعالیت در حوزهی DeFi گزینههای مناسبتری برای استفاده کاربران محسوب میشوند.
اگرچه کیف پول Jaxx Liberty در زمان فعالیت خود بهدلیل رابط ساده و امکانات متنوع مورد استقبال قرار گرفت، اما نقاط ضعفی نیز داشت که در نهایت بخشی از دلایل کاهش محبوبیت و توقف فعالیت آن محسوب میشدند. آگاهی از این محدودیتها برای کاربرانی که هنوز قصد بازیابی یا استفاده از نسخههای قدیمی آن را دارند، اهمیت زیادی دارد.
جکس لیبرتی بهطور کامل نرمافزاری بود و از کیف پولهای سختافزاری (مانند لجر یا ترزور) پشتیبانی نمیکرد. این موضوع باعث میشد ذخیره داراییهای با ارزش بالا در آن پرریسک باشد، زیرا در صورت آلودگی سیستم یا نفوذ بدافزار، احتمال سرقت کلیدهای خصوصی وجود داشت.
از آنجا که Jaxx Liberty یک کیف پول گرم بود، برای ارسال، دریافت یا همگامسازی دادهها نیاز دائمی به اینترنت داشت. این وابستگی هم ریسک امنیتی ایجاد میکرد و هم در شرایط محدودیت دسترسی به اینترنت، مانع از عملکرد صحیح کیف پول میشد.
به دلیل ماهیت چندزنجیرهای کیف پول، گاهی تراکنشها با تاخیر در شبکه ثبت میشدند یا نیاز به همگامسازی مجدد داشتند. برخی کاربران نیز از گمشدن موقت تراکنشها در تاریخچه گزارش داده بودند که البته با بهروزرسانیهای بعدی تا حدی رفع شد. با وجود این، نبود پشتیبانی زنده و لحظهای از سوی توسعهدهندگان، گاهی موجب سردرگمی کاربران میشد.
اگرچه جکس لیبرتی از بیش از ۸۰ دارایی دیجیتال پشتیبانی میکرد، اما این فهرست نسبت به رقبا (مانند تراست ولت یا متامسک) محدودتر بود. بهویژه برخی رمزارزهای پرتقاضا مانند ریپل (XRP) و توکنهای جدید شبکههای غیراتریومی در آن پشتیبانی نمیشدند. همین موضوع موجب شد بخشی از کاربران حرفهای به کیف پولهای منعطفتر مهاجرت کنند.
جکس لیبرتی از احراز هویت دومرحلهای (2FA) و امضای چندگانه (Multi-signature) پشتیبانی نمیکرد. این در حالی بود که بسیاری از رقبا از این قابلیتها برای افزایش امنیت تراکنشها بهره میبردند. همین محدودیت باعث شد در میان کاربران حساس به امنیت، محبوبیت آن کاهش یابد.
بزرگترین محدودیت فعلی جکس لیبرتی، توقف کامل پشتیبانی رسمی از مارس ۲۰۲۳ است. پس از اعلام این موضوع، برخی نسخههای جعلی با استفاده از نام و لوگوی رسمی Jaxx در فضای اینترنت منتشر شدند که حاوی بدافزار یا لینکهای فیشینگ بودند. کاربران باید توجه کنند که هیچ نسخهی جدید یا بهروزرسانی رسمی از این کیف پول منتشر نمیشود و تنها راه امن، بازیابی داراییها در کیف پولهای معتبر دیگر است.
توقف فعالیت کیف پول Jaxx Liberty در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۳ (۷ فروردین ۱۴۰۲) یکی از خبرهای مهم در صنعت رمزارزها بود. این تصمیم توسط شرکت Decentral، سازنده جکس لیبرتی و یکی از شرکتهای پیشرو در حوزه بلاکچین کانادا، بهصورت رسمی اعلام شد. علت این تصمیم نهتنها فنی، بلکه استراتژیک و مرتبط با تغییر مسیر توسعه این شرکت بود.
مهمترین دلیل توقف جکس لیبرتی، تمرکز تیم دسنترال بر روی پروژهای جدید به نام Andiami: The Quest for Liberty بود. این پروژه، که توسط آنتونی دییوریو (Anthony Di Iorio)، بنیانگذار Decentral و از همبنیانگذاران اتریوم، راهاندازی شده است، هدفی بلندپروازانه دارد: افزایش تمرکززدایی شبکههای بلاکچینی از طریق سختافزار و نرمافزار نوین.
به بیان ساده، Andiami در پی آن است که کاربران عادی را به نودهای فعال (Nodes) در شبکههای بزرگ مانند اتریوم تبدیل کند تا تمرکززدایی واقعی در سطح زیرساخت اتفاق بیفتد. برای تحقق این هدف، شرکت تصمیم گرفت منابع فنی و انسانی خود را از پروژه جکس لیبرتی خارج و صرف توسعه Andiami کند.
علاوه بر تغییر مسیر استراتژیک، برخی عوامل فنی نیز در این تصمیم موثر بودند:
در بیانیه رسمی دسنترال، از کاربران خواسته شد داراییهای خود را از جکس لیبرتی خارج کنند. این شرکت برای مهاجرت کاربران، همکاری رسمی با دو کیف پول معتبر یعنی Exodus و Edge Wallet را اعلام کرد. کاربران میتوانستند با استفاده از عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای Jaxx Liberty داراییهای خود را به این کیف پولها منتقل کنند.
در این بیانیه همچنین هشدار داده شد که پس از تاریخ مذکور، نسخههای فعال جکس فقط برای مدت کوتاهی در دسترس خواهند بود تا کاربران فرصت بازیابی اطلاعات خود را داشته باشند.
پس از توقف رسمی، گزارشهایی از انتشار نسخههای جعلی تحت نام Jaxx Liberty در وب منتشر شد. شرکت دسنترال بارها تاکید کرد که هیچ نسخه جدیدی از این کیف پول وجود ندارد و هر برنامه یا وبسایتی که چنین ادعایی دارد، جعلی و فیشینگ است.
در نتیجه، توقف فعالیت کیف پول جکس لیبرتی بخشی از تغییر مسیر استراتژیک شرکت Decentral بهسوی پروژهای گستردهتر در حوزه تمرکززدایی بود. این تصمیم با هدف تمرکز بر آیندهای غیرمتمرکزتر و امنتر گرفته شد، اما در عمل، کاربران را ناچار کرد داراییهای خود را به کیف پولهای جایگزین منتقل کنند تا از خطر از دست دادن سرمایه در نسخههای غیرفعال یا جعلی در امان بمانند.
در صنعت رمزارزها، برخی اپلیکیشنها فقط ابزار نیستند؛ خاطرهاند. کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) از همین جنس بود. تا پیش از توقف رسمی در مارس ۲۰۲۳، بیش از ۲۵۰ هزار کاربر فعال در سراسر جهان داراییهای خود را با آن مدیریت میکردند؛ از بیتکوین و اتریوم گرفته تا کوینهای کمتر شناختهشده. بسیاری از کاربران هنوز در انجمنهای جهانی به دنبال بازیابی داراییهای خود از طریق کیف پولهای جایگزین مانند اکسودوس (Exodus) هستند. پرسش اصلی دیگر این نیست که کیف پول جکس لیبرتی چیست، بلکه این است که چرا یکی از محبوبترین والتهای غیرحضانتی نتوانست در بازار بقا یابد. بررسی دادههای انجمنها نشان میدهد حدود ۴۳ درصد کاربران سابق Jaxx پس از تعطیلی، دارایی خود را با موفقیت به اکسودوس منتقل کردهاند، اما درصدی دیگر به دلیل بیتوجهی به عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای، برای همیشه دسترسی به رمزارزهایشان را از دست دادهاند. تجربه جکس لیبرتی نشان داد حتی در اکوسیستم غیرمتمرکز، اعتماد، آموزش و بکاپ گرفتن همان ستونهایی هستند که امنیت واقعی را میسازند؛ نه صرفاً فناوری.
پس از توقف فعالیت رسمی کیف پول جکس لیبرتی در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۳، کاربران دیگر قادر به استفاده از نسخههای اصلی این کیف پول برای مدیریت داراییهای خود نیستند. با این حال، اگر عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای (Recovery Phrase) خود را در اختیار دارید، میتوانید تمام رمزارزهایتان را در کیف پولهای دیگر بازیابی کنید.
بر اساس اطلاعیه رسمی شرکت دسنترال، دو کیف پول اکسودوس و اج والت بهعنوان گزینههای مورد تایید برای بازیابی معرفی شدند. در این بخش، مراحل بازیابی در اکسودوس بهصورت کامل توضیح داده میشود.
ابتدا برنامه Exodus Wallet را تنها از منابع رسمی دریافت و نصب کنید:
توجه: نسخههای منتشرشده در سایتهای دیگر ممکن است جعلی باشند. اکسودوس هیچگاه نسخه خود را از طریق لینک مستقیم در شبکههای اجتماعی منتشر نمیکند.
پس از نصب و اجرای برنامه، در صفحهی ابتدایی روی گزینه “I already have a wallet” یا “Restore Wallet” کلیک کنید تا وارد مرحلهی بازیابی شوید.
در این مرحله، اپلیکیشن اکسودوس (Exodus) از شما میپرسد که عبارت بازیابی (Secret Key) از کجا آمده است و دو گزینه در دسترس است:
My wallet؛ یعنی عبارت بازیابی مربوط به کیف پول شخصی خودتان است.
Someone gave it to me؛ یعنی عبارت را از فرد دیگری دریافت کردهاید.
اگر قصد دارید کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) خود را بازیابی کنید، باید گزینهی My wallet را انتخاب کنید. سپس روی دکمهی Continue در پایین صفحه بزنید تا به مرحلهی بعد بروید.
پس از فشردن دکمهی ادامه، وارد صفحهی Restore Wallet میشوید. در این بخش، اکسودوس از شما میخواهد روش بازیابی کیف پول را انتخاب کنید. چهار گزینه در این صفحه وجود دارد:
QR Code؛ بازیابی از طریق اسکن کد QR از دستگاه دیگر.
Google Drive Backup؛ بازیابی از فایل پشتیبان ذخیرهشده در گوگلدرایو.
Secret Key؛ وارد کردن عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای (گزینه مناسب برای کاربران Jaxx Liberty).
Ledger Device؛ اتصال کیف پول سختافزاری Ledger.
کاربران جکس لیبرتی باید گزینهی Secret Key (که در تصویر با کادر قرمز مشخص شده) را انتخاب کنند. سپس در مرحلهی بعد، عبارت ۱۲ کلمهای بازیابی خود را وارد میکنند تا کیف پولشان در اکسودوس بازسازی شود.
در بخش بازیابی، از شما خواسته میشود عبارت بازیابی (Recovery Phrase) را وارد کنید. کافی است ۱۲ کلمهای که هنگام ساخت کیف پول جکس لیبرتی دریافت کرده بودید را به همان ترتیب اصلی و با فاصلهی یک کاراکتر تایپ کنید.
سپس گزینه Restore را انتخاب کنید.
اکسودوس پس از بررسی عبارت بازیابی، کیف پول شما را با بلاکچینهای مربوطه همگامسازی میکند.
این فرایند بسته به تعداد رمزارزهای موجود، ممکن است بین ۳۰ تا ۹۰ ثانیه طول بکشد. پس از اتمام همگامسازی، موجودی رمزارزهای شما در بخش Portfolio نمایش داده میشود.
اگر برخی رمزارزها نمایش داده نمیشوند، میتوانید از قسمت Settings → Assets آنها را بهصورت دستی فعال کنید.
اکنون کیف پول جکس لیبرتی شما با موفقیت در اکسودوس بازیابی شده است. داراییهایتان بهصورت کامل قابل مشاهده و مدیریت هستند. در صورت تمایل، میتوانید رمزارزهای خود را از این کیف پول به کیف پولهای سختافزاری یا دیگر ولتهای غیرمتمرکز منتقل کنید.
اکسودوس از شبکههای اصلی مانند Bitcoin، Ethereum، Litecoin، Dogecoin، Dash، Zcash، Qtum و بسیاری دیگر پشتیبانی میکند.
برای جلوگیری از خطرات امنیتی در هنگام بازیابی کیف پول جکس لیبرتی در اکسودوس، موارد زیر را رعایت کنید:
فرآیند بازیابی در اکسودوس، هیچ تغییری در کلید خصوصی شما ایجاد نمیکند؛ بلکه همان کلیدهای کیف پول جکس لیبرتی را در محیطی امنتر و بهروزتر فعال میکند.
با انجام دقیق مراحل بالا، کاربران سابق Jaxx Liberty میتوانند بدون نیاز به نسخه اصلی یا پشتیبانی رسمی، به تمام رمزارزهای خود دسترسی پیدا کنند و آنها را در محیط امن Exodus Wallet مدیریت نمایند.
کیف پول جکس لیبرتی (Jaxx Liberty) یکی از شناختهشدهترین کیف پولهای چندارزی بود که در زمان فعالیت خود، ترکیبی از سادگی، تنوع رمزارزها و امکانات کاربردی مانند تبدیل درونبرنامهای (ShapeShift) و داشبورد تحلیلی را در اختیار کاربران قرار میداد. این والت غیرحضانتی، کنترل کامل کلید خصوصی را در اختیار کاربر میگذاشت و به همین دلیل از نظر مالکیت دارایی، ساختاری امن داشت. با این حال، ضعف در برخی ویژگیهای امنیتی، وابستگی به اینترنت، نبود احراز هویت دومرحلهای و توقف پشتیبانی رسمی در سال ۲۰۲۳ موجب شد فعالیت آن به پایان برسد.
امروزه کاربران سابق جکس میتوانند بهسادگی با استفاده از عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای خود، داراییهایشان را در کیف پولهای جایگزینی مانند تراست ولت، اکسودوس یا اج والت بازیابی کنند. بنابراین، توقف فعالیت این کیف پول به معنای از دسترفتن داراییها نیست، بلکه صرفاً پایان پشتیبانی از نرمافزار جکس لیبرتی است.
در مجموع، Jaxx Liberty را میتوان پلی میان نسل اول والتهای ساده و نسل جدید کیف پولهای چندزنجیرهای دانست؛ ابزاری که راه را برای کیف پولهای مدرن امروزی هموار کرد و تجربهی کاربرپسند را به یکی از معیارهای اصلی انتخاب کیف پولهای رمزارز تبدیل نمود.
ادبیات انگلیسی خوندم ولی علاقه زیادی به مطالب تخصصی حوزه بلاکچین دارم و به طور پیوسته درمورد تحولات بازار ارزهای دیجیتال مطالعه میکنم. از ابتدای شروع کار ...
