وان کوین چیست؟ ماجرای کلاهبرداری One Coin

در دنیای پرشتاب ارزهای دیجیتال، جایی که هر روز شاهد ظهور پروژه‌های جدید و نوآورانه هستیم، داستان وان کوین (OneCoin) همچون کابوسی برای بسیاری از سرمایه‌گذاران رقم خورد. این ارز دیجیتال که با وعده‌های بزرگ و تبلیغات گسترده، توجه میلیون‌ها نفر را به خود جلب کرد، در نهایت مشخص شد که نه تنها یک ارز دیجیتال واقعی نیست، بلکه یک طرح کلاهبرداری بزرگ است که به ضرر بسیاری از افراد تمام شد. این داستان، روایتی از طمع، فریب و سقوط یک امپراطوری دروغین است.
در این مقاله، قصد داریم به بررسی عمیق ماجرای کلاهبری One Coin بپردازیم. از تاریخچه‌ی پیدایش و نحوه‌ی کار آن گرفته تا دلایل شکست و پیامدهای این پروژه. همچنین، به این سوال مهم پاسخ خواهیم داد که چرا وان کوین توانست تا این اندازه موفق شود و چه عواملی باعث شد تا این پروژه به یک کلاهبرداری بزرگ تبدیل شود.
هدف از نگارش این مقاله، آگاهی‌بخشی به مخاطبان در مورد خطرات سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ناشناخته و پرریسک است. پس، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

ظهور وان‌ کوین (OneCoin) و معرفی روجا ایگناتوا (Ruja Ignatova)

روجا ایگناتوا (Ruja Ignatova)، زنی بلغاری‌تبار بود که با ظاهری آراسته و سخنرانی‌های جذاب، خود را به عنوان یک کارآفرین موفق و متخصص در حوزه فناوری معرفی می‌کرد. او مدرک دکترای حقوق خود را از یکی از بهترین و معتبرترین دانشگاه‌های آلمان گرفته است، از همین رو با عنوان دکتر روجا شناخته می‌شود. قبل از راه‌اندازی وان کوین، روجا ایگناتوا در زمینه بازاریابی شبکه‌ای و فروش محصولات چند سطحی فعالیت می‌کرد. این تجربه به او کمک کرد تا مهارت‌های لازم برای جذب افراد و ایجاد شبکه‌های گسترده را کسب کند.

اولین فعالیت کلاهبرداری ایگناتوا مربوط به سال 2012 است. وی با همکاری پدرش یک مجتمع متالوژی در ایالت بایرن آلمان خریداری کرد، اما بعد از مدتی این شرکت به طرز مشکوکی ورشکسته شد. بعد از این ماجرا، شرکت مدیریت دارایی مجتمع متالوژی ایگناتوا اعلام کرد که دکتر روجا یک میلیون یورو از حساب‌های شرکت سرقت کرده است و از همین رو به 14 ماه حبس محکوم شد.

جالب است بدانید که این قضیه خیلی زود فراموش شد و در سال 2013، روجا یک پروژه‌ی کلاهبرداری بازاریابی هرمی به نام بیگ کوین (BIGCOIN) را با همکاری سباستین گرین‌ وود (Sebastian Greenwood) راه‌اندازی می‌کند اما این پروژه هم چندان عمر زیادی نداشت. حال می‌رسیم به مهم‌ترین و بزرگ‌ترین کلاهبرداری که توسط این شخص انجام شد. یک سال پس از شکست پروژه‌ی BIGCOIN، روجا تصمیم می‌گیرد طرح کلاهبرداری پانزی دیگری به اسم One Coin را راه‌اندازی کند.

همایش‌های بزرگی در سراسر جهان برگزار می‌‌شود که در آن‌ها روجا ایگناتوا یا نمایندگان او سخنرانی می‌کردند. این همایش‌ها با هدف جذب افراد جدید و تبلیغ وان کوین برگزار می‌شد. روزی روجا ایگناتوا با ظاهری آراسته برای سخنرانی در همایشی که در استودیوی ومبلی لندن برگزار شده بود، حاضر شد. در همان‌جا بود که دکتر روجا ادعا کرد یک روزی One Coin به بزرگ‌ترین ارز دیجیتال جهان تبدیل خواهد شد و جای بیت‌ کوین را خواهد گرفت.

شرکت Bemchain چیست؟ رویای پولدار شدن با ارز Bemt و کلاهبرداری Mmp world

کلاهبرداری یونیک فایننس: مالباختگان چه کنند؟ آخرین وضعیت توکن UNQT

رویای پولدار شدن با سرمایه گذاری در پگاسوس راید؛ واقعیت یا تله؟

نحوه کار وان کوین؛ آیا واقعا OneCoin یک ارز دیجیتال بود؟

وان کوین ادعا می‌کرد که یک ارز دیجیتال است، اما در واقع، بیشتر درآمد خود را از فروش بسته‌های آموزشی درباره ارزهای دیجیتال کسب می‌کرد. برای ورود به دنیای OneCoin، افراد مجبور بودند بسته‌های آموزشی بخرند. این بسته‌ها با قیمت‌های مختلفی ارائه می‌شدند و هر چه قیمت بسته بیشتر می‌بود، سود بیشتری به فرد می‌رسید.

افرادی که بسته‌های آموزشی را خریداری می‌کردند، تشویق می‌شدند تا افراد دیگری را به این طرح دعوت کنند. هر فردی که توسط آن‌ها به طرح اضافه می‌شد، برای آن‌ها سود به همراه داشت. وان کوین دارای سطوح مختلفی بود و هر فرد با توجه به میزان سرمایه‌گذاری و تعداد افرادی که جذب می‌کرد، به سطح بالاتری ارتقا پیدا می‌کرد، یعنی هرچه افراد در سطح بالاتری قرار می‌گرفتند، پاداش بیشتری دریافت می‌کردند. این ساختار هرمی باعث می‌شد تا کاربران برای جذب افراد جدیدتر، رقابت شدیدی داشته باشند.

با خرید این پکیج‌های آموزشی افراد می‌توانستند مقدار مشخصی از سکه‌های وان کوین را استخراج کنند. فرآیند استخراج در وان کوین به صورت مجازی و توسط خود شرکت انجام می‌شد.

همانطور که می‌دانید، فرایند ماینینگ یا استخراج یک ارز دیجیتال به این معناست که هزاران نود در سراسر دنیا، با سخت‌افزارهای تخصصی و مصرف برق با یکدیگر به رقابت بپردازند، بلاک تولید کنند و در ازای تولید بلاک و اعتبارسنجی تراکنش‌ها در داخل آن پاداش دریافت کنند. بنابراین، برخلاف بیت‌ کوین که استخراج آن توسط سخت‌افزارهای قدرتمند انجام می‌شود، در وان کوین هیچ سخت‌افزاری برای استخراج وجود نداشت.

برخلاف ادعای سازندگان، One Coin هیچ بلاک چین واقعی نداشت و تمام تراکنش‌ها به صورت داخلی و توسط شرکت مدیریت می‌شد. هیچ اطلاعات شفافی در مورد نحوه کار وان کوین و نحوه محاسبه ارزش سکه‌ها ارائه نمی‌شد. ارز وان کوین را نمی‌شد به هیچ ارز دیجیتال یا فیات دیگری تبدیل کرد. به جای تمرکز بر توسعه فناوری و کاربردهای واقعی، پروژه OneCoin بیشتر بر روی جذب افراد جدید و گسترش شبکه بازاریابی خود تمرکز داشت.

📣بیشتر بخوانید: حقیقت پشت توکن وطن (Vatan) پویان مختاری و کلاهبردار بودن آن

صرافی وان کوین؛ یک دروغ بزرگ در لباس فناوری

درنهایت، گفتنی است که تنها راه خرید و فروش ارز وان کوین، صرافی این پروژه به نام Onecoin Exchange بود که توسط خود اعضای داخلی شرکت مدیریت می‌شد. این صرافی تنها یک ابزار برای قانع کردن افراد به سرمایه‌گذاری در طرح هرمی پروژه One Coin بود. درواقع هدف اصلی از ایجاد این صرافی، ایجاد حس واقعی بودن و مشروعیت برای وان کوین بود.

با ایجاد یک صرافی، وان کوین سعی می‌کرد خود را به عنوان یک ارز دیجیتال واقعی معرفی کند. اما این صرافی محدودیت‌های عجیبی داشت. به‌عنوان مثال، برای استفاده کامل از امکانات صرافی، کاربران مجبور بودند بسته‌های آموزشی گران‌قیمتی را خریداری کنند. این محدودیت‌ها نشان می‌داد که هدف اصلی صرافی، کسب درآمد از طریق فروش بسته‌های آموزشی است تا تسهیل معاملات.

از طرفی، هیچ اطلاعات شفافی در مورد نحوه کار صرافی وان کوین، حجم معاملات و … وجود نداشت. این عدم شفافیت، شک و تردیدهایی را درمورد مشروعیت این صرافی ایجاد می‌کرد. علاوه بر این، سرمایه‌گذاران می‌توانستند روزانه فقط تعداد محدودی از ارزهای وان کوین خود را بفروشند یعنی عملا برای فروش نیز محدودیت ایجاد کرده بودند. درنتیجه، به‌ هیچ عنوان نمیشد اسم صرافی را روی این بازاری که روجا ایگناتوا راه انداخته بود، گذاشت.

بیشتر بخوانید: پروژه لاکسون چیست؟ آیا پروژه لاکسون کلاهبرداری است؟

دلایل موفقیت اولیه وان کوین؛ One Coin چگونه توانست اعتماد میلیون‌ها نفر را جلب کند؟

وان کوین، با وجود اینکه در نهایت به عنوان یک کلاهبرداری بزرگ شناخته شد، اما در مدت کوتاهی توانست اعتماد میلیون‌ها نفر را جلب کند. به طوریکه جیمی بارتلت، روزنامه‌نگار بی‌بی‌سی (BBC)، در یکی از پادکست‌های خود عنوان کرده است که درآمد وان کوین در نوامبر 2015 از یک میلیارد یورو نیز فراتر رفته است.

این موفقیت چشمگیر، حاصل ترکیبی از عوامل مختلف بود که در ادامه به آن‌ها پرداخته شده است:

 وعده‌های جذاب و غیر واقعی

وان کوین با وعده‌ی پرداخت سود بسیار زیاد و سریع، بسیاری از افراد را برای گذاشتن سرمایه وسوسه کرد. این پروژه خود را به عنوان یک انقلاب در دنیای مالی معرفی می‌کرد و ادعا می‌شد که آینده‌ی پول را تغییر خواهد داد و روزی جای بیت‌ کوین را خواهد گرفت. این پروژه با ارائه‌ی چشم‌اندازی روشن از آینده و تاکید بر رشد بی‌حد و حصر، بسیاری را به سمت خود جذب کرد.

تبلیغات گسترده و حرفه‌ای

روجا ایگناتوا، رهبر این پروژه، یک شبکه بازاریابی بسیار قوی و گسترده تشکیل داد. این شخص با حرفه‌ای‌ترین فروشنده‌های دنیا قرارداد بسته بود تا بتواند از سراسر دنیا سرمایه‌گذار جذب کند. حتی همایش‌های بزرگ و پرهزینه‌ای در سراسر جهان برگزار می‌کرد که در آن‌ها افراد مشهور و شخصیت‌های تاثیرگذار حضور داشتند. این پروژه با ایجاد حس تعلق به یک جامعه، افراد را به خود وابسته می‌کرد و با تعریف کردن داستان موفقیت سرمایه‌گذاران دیگر، به افراد مختلف برای سرمایه‌گذاری انگیزه می‌داد. 

سوء استفاده از عدم آگاهی

بسیاری از مردم در آن زمان اطلاعات کافی در مورد ارزهای دیجیتال نداشتند و به راحتی فریب وعده‌های بزرگ را می‌خوردند. ناگفته نماند که طمع انسان برای کسب سود سریع و آسان نیز یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت طرح‌های هرمی مانند وان کوین است.

شخصیت کاریزماتیک رهبر

دکتر روجا، رهبر تیم وان کوین، با ظاهری جذاب و سخنرانی‌های انگیزشی توانست اعتماد بسیاری از افراد را جلب کند. او با ایجاد حس اطمینان و اعتماد به نفس، باعث می‌شد که افراد به حرف‌های او گوش دهند و به او اعتماد کنند. در نهایت، ترکیبی از این عوامل و بسیاری دیگر، باعث شد که پروژه وان کوین به یکی از بزرگ‌ترین کلاهبرداری‌های تاریخ تبدیل شود.

بیشتر بخوانید: کلاهبرداری راگ پول چیست؟

ماجرای دستگیری دست‌های پشت پرده‌ی وان کوین؛ چگونه پروژه وان کوین لو رفت؟

وان کوین، با همه هیاهویی که به پا کرد و وعده‌های بزرگی که داد، در نهایت به یکی از بزرگ‌ترین کلاهبرداری‌های تاریخ ارزهای دیجیتال تبدیل شد. اما چگونه مقامات قضایی توانستند این کلاهبرداری عظیم را کشف کنند؟

کشف کلاهبرداری وان کوین حاصل ترکیبی از عوامل مختلف بود که در نهایت به شک و تردید جدی در مورد مشروعیت این پروژه منجر شد.

همانطور که پیش‌تر گفتیم، از همان ابتدا، اطلاعات ارائه شده توسط وان کوین بسیار مبهم و متناقض بود. با گذشت زمان، تعداد شکایت سرمایه‌گذاران مبنی بر عدم دریافت سود وعده داده شده و عدم امکان فروش ارز وان کوین افزایش یافت. این شکایات به صورت گسترده منتشر شد و توجه افکار عمومی و مقامات قضایی را به خود جلب کرد.

تحقیقاتی که روزنامه‌نگاران و تحلیلگران مالی بر روی پروژه وان کوین انجام دادند، نشان داد که این پروژه فاقد هرگونه پایه علمی و فنی است. افشای روابط مالی مشکوک بین بنیان‌گذاران وان کوین و سایر افراد و شرکت‌ها نیز به افشای این کلاهبرداری کمک کرد.

از سوی دیگر، نهادهای نظارتی مالی در کشورهای مختلف به دلیل ماهیت مشکوک OneCoin، تحقیقات خود را بر روی این پروژه آغاز کردند و به این نتیجه رسیدند که وان کوین فاقد مجوزهای لازم برای فعالیت در حوزه ارزهای دیجیتال است. مقامات قضایی انگلیس از سال 2016 بر روی این پرونده آغاز به کار کردند. در سال 2017، یک رویداد تبلیغاتی در لیسبون پرتغال برگزار شد که ایگناتوا نیز یکی از دعوت‌شدگان به آن مراسم بود.

داستان از این قرار بود که دادگستری آمریکا در همان روز حکم دستگیری روجا را صادر می‌کند و برای بازداشت او برنامه می‌چیند اما برخلاف انتظار مقامات قضایی و برعکس همیشه، ایگناتوا در این مراسم حضور نیافت. احتمال می‌رود که افرادی از قبل خبر دستگیری را به گوش او رسانده باشند.

بعد از این اتفاق، Ruja Ignatova، موسس اصلی وان کوین و معروف به «ملکه‌ی کریپتو» کاملا ناپدید شد. این شخص از سال 2017 تحت تعقیب پلیس بین‌الملل قرار دارد اما تاکنون هیچ ردی از او پیدا نشده و محل اختفای وی نامشخص است.

بعد از ناپدید شدن روجا، کنستانتین ایگناتوف، برادر روجا رهبری پروژه را به‌دست گرفت. اما در سال 2019 در فرودگاه لس آنجلس دستگیر شد. بعد از مدتی، وی به اتهامات متعددی از جمله کلاهبرداری، پولشویی و توطئه برای کلاهبرداری اعتراف کرد و به 90 سال حبس محکوم شد. قبل از دستگیری کنستانتین و در سال 2018، مقامات قضایی، شریک دکتر روجا، سباستین گرین وود را بازداشت کردند اما چهار سال طول کشید تا گرین وود به جرائمی که مرتکب شده بود، اعتراف کند.

همانطور که پیش از این ذکر کردیم، مغز متفکر پروژه‌ی کلاهبرداری وان کوین همچنان متواری است. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در این پرونده، دستگیری این شخص است و مقامات قانونی همچنان در تلاش هستند تا او را پیدا کنند و به دست عدالت بسپارند. جالب است بدانید که دولت آمریکا برای دستگیری او پاداشی بالغ بر 5 میلیون دلار تعیین کرده است.

نکته قابل توجه اینجاست که تخمین زده شده وان کوین بین 4 تا 15 میلیارد دلار از پول و سرمایه مردم را به سرقت برده و دکتر روجا نیز با 400 میلیون دلار پول نقد فرار کرده است. آیا روجا ایگناتوا روزی دستگیر خواهد شد؟ سرنوشت میلیاردها دلاری که از طریق این کلاهبرداری به دست آمده، چه خواهد شد؟ این‌ها سوالاتی هستند که همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند و شاید هرگز پاسخ قطعی برای آن‌ها پیدا نشود.

بیشتر بخوانید: توکن اسکم چیست؟ نحوه تشخیص توکن‌های کلاهبرداری

کلام آخر؛ سرمایه‌گذاران چه درس‌هایی می‌توانند از این تجربه بگیرند؟

ماجرای وان کوین، تلنگری بود تا سرمایه‌گذاران با هوشیاری بیشتری به بازارهای مالی قدم بگذارند. این رویداد تلخ نشان داد که هیجان و سودهای آنی، نباید بر عقل و منطق سرمایه‌گذاری غلبه کند. سرمایه‌گذاران باید همیشه با احتیاط عمل کرده و قبل از هرگونه سرمایه‌گذاری، تحقیقات جامعی انجام دهند.