عمومیسرمایه گذاری در زمان جنگ میتواند چالشهای متعددی داشته باشد. افراد با این احتمال مواجه هستند که بخشی از سرمایه خود را از دست بدهند. از طرفی نمیدانند که در چنین وضعیتی بهترین راه برای حفظ سرمایه چیست. ابهام در رابطه با آینده و واکنشهای بازار سرمایهگذاران را با تردیدهای متعدد مواجه میکند.
یکی از هوشمندانهترین راهها برای پیشبینی واکنش بازار در شرایط بحرانی، بررسی وضعیت مشابه در سالهای گذشته است. حادثه، رکود اقتصادی، جنگ و بحران همواره در جهان وجود داشته و ابعاد مختلف زندگی را تحت تاثیر قرار میداده. اما در نهایت چنین عواملی از میان رفته و به مرور تأثیر خود را از دست دادهاند. عملکرد سرمایهگذاران در این دوره میتواند تعیینکننده سرنوشت مالی آنها در آینده باشد؛ بنابراین توجه به این عملکرد اهمیت زیادی دارد.
ما در بلاک پست سعی میکنیم تا با ارائه اطلاعات کاربردی، چراغی در شرایط پر ابهام باشیم. در نهایت این شما هستید که باید با تجزیه و تحلیل اطلاعات و اهداف خود، بهترین شیوه سرمایهگذاری و نوع واکنش به شرایط را انتخاب کنید.
از بهترین راهها برای پیشبینی بازارهای مالی، بررسی شرایط مشابه در سالهای گذشته است. باوجودی که هر بحران منحصربهفرد است در اغلب موارد الگوها تکرار میشوند. برای سرمایه گذاری در زمان جنگ نیز باید به این نکته توجهی ویژه شود.
نیازی نیست که این شرایط مشابه الزاما مربوط به ایران یا وضعیت جنگی باشند. در هر زمانی که بازار تحتتأثیر قرار گرفته و واکنش جدی نشان داده باشد الگوهای تکرارشونده و مشابه قابلشناسایی هستند. در ادامه به چند مورد از برترین و جدیترین الگوها در طول تاریخ اشاره میکنیم.
در سال۱۹۹۰ عراق به رهبری صدام حسین به کویت که در آن زمان یکی از تامینکنندگان اصلی نفت در جهان بود حمله کرد. این حمله ناگهانی باعث واردآمدن شوک در بازارهای جهانی و افزایش چشمگیر قیمت نفت شد؛ بهطوری که قیمت نفت از ۱۷ دلار در هر بشکه به حدود ۳۶ دلار افزایش پیدا کرد. همچنین سهام S&P 500 بورس آمریکا ۱۷ درصد کاهش داشت (S&P 500 نمادی از ۵۰۰ سهام برتر در بورس امریکا است).
در آن زمان، شوک وارده بر بازار منجر به این شد که سرمایهگذاران داراییهای کمریسکتری مانند طلا را ترجیح دهند. با پایان جنگ در سال ۱۹۹۱ قیمت نفت کاهش پیدا کرد و بازار به حالت عادی بازگشت.
یکی از دیگر مواردی که میتواند الهامبخش سرمایه گذاری در زمان جنگ باشد بحران حباب دات کام است. پس از دهه ۱۹۹۰بود که فناوری و سیستمهای کامپیوتری محبوبیت زیاد و بیش از حدی در میان سرمایهگذاران پیدا کرده بودند. بهطوری که سهام شرکتهای این حوزه رشد بسیار زیاد و کاذبی داشت. در نهایت و در سال ۲۰۰۰ این رشد کاذب روند معکوسی آغاز کرد و ارزش سهام این شرکتها با نزول شدید مواجه شد. در پی آن اقتصاد جهانی تحتتأثیر قرار گرفت.
دوران این شکست با حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ همزمان شد. پس از این حادثه بازار آمریکا به مدت یک هفته تعطیل شد. با این وجود اندکی پس از این حادثه بازار شروع به احیای دوباره کرد. این باوجودی بود که همچنان حباب دات کام اقتصاد را تحتتأثیر قرار داده بود. تا سال ۲۰۱۵ نزدک (NASDAQ) نتوانست به اوج خود در سال ۲۰۰۰ باز گردد. بازگشت این اوج طولانی بود اما در نهایت محقق شد.
شاخصهای سرمایه گذاری در زمان جنگ عراق نیز دچار تحول شد. در اوایل سال ۲۰۰۳ بود که آمریکا تصمیم گرفت به دلایلی وارد خاک عراق شده و به آن حمله کند. این شرایط ترس از جنگ طولانی دیگری بر بازارهای سرتاسر جهان تحمیل کرده و منجر به نوسانات قیمتی شد.
این جنگ در حالی آغاز شد که اقتصاد جهانی در اثر حادثه ۱۱ سپتامبر و حباب دات کام ضربه خورده بود. در کل بررسی تاریخچه بازخوردهای اقتصادی نشان میدهد که بازار نسبت به تردید واکنش منفی نشان میدهد. زمانی که سرنوشت یک رویداد مشخص باشد واکنش بازار مثبت میشود. حتی اگر سرنوشت پیشرو خوشبینانه نباشد. به همین دلیل بود که با آغاز جنگ پس از درگیریهای غیرمستقیم، بازار واکنش مثبت نشان داد. البته مشهودشدن این واکنش چند ماه طول کشید اما در نهایت محقق شد.
پس از آن سهام S&P 500 تا پایان سال ۲۰۰۳ توانست حدود ۳۰ درصد صعود کند. قیمت نفت پایدار شد و اقتصاد جهانی دوباره رشد خود را از سر گرفت.
در فوریه سال ۲۰۲۲ بود که روسیه یکی از بزرگترین جنگهای اروپا پس از قرن ۲۱ را آغاز کرد. با حمله به اوکراین نگرانیهای جهانی از تامین سوخت بهویژه گاز، تأمین مواد غذایی و مواد معدنی افزایش پیدا کرد. سرمایه گذاری در زمان جنگ بهخصوص در اوایل آن با نوسان شدید مواجه میشود و این در آغاز درگیری روسیه و اوکراین نیز مشهود بود.
بلافاصله پس از آغاز درگیریها ارزش سهام S&P 500 کاهش ۱۲ درصدی داشت. بازار اروپا واکنش شدیدتری نشان داد و در برخی موارد شاخصهای آن با سقوط ۲۰ درصدی مواجه شدند. قیمت نفت و گاز افزایش پیدا کرد، گندم گران شد و سرمایه به سمت بازارهای امنی مانند طلا و دلار حرکت کرد.
بههرحال از اوایل ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ بود که قیمت منابع انرژی تعدیل شد؛ زیرا زنجیره تأمین دچار تحول شده بود و کمبودها را جبران میکرد. سهام شرکتهای فناوری دوباره رشد کرد و سهام S&B سقفهای جدیدی به خود دید. بانکهای جهانی و اقتصادهای قدرتمند برای منابع و تجارت با روسیه راههای جایگزین پیدا کردند.
سرمایه گذاری در زمان جنگ باید در موعد و به مقدار مناسب انجام شود. ریسک خریدوفروش در این شرایط بیشتر است؛ اما درک سازوکارهای بازار میتواند به تصمیمگیری بهتر کمک کرده و احتمال کسب سود را افزایش دهد کند.
اولین نکتهای که باید به آن توجه شود چرایی و چگونگی واکنش دیگر سرمایهگذاران به شرایط بحرانی و جنگ است. همانطور که پیشتر مورد اشاره قرار گرفت مشخص شده که تردید برای سرمایهگذاران تهدیدی بزرگتر از شرایط بد بهحساب میآید. بدین معنا که این در واقع یک جنگ یا بحران نیست که منجر به خروج سرمایه میشود؛ بلکه تردید نسبت به چگونگی و مدت ادامه آن است. در مثالهای تاریخی میتوان مشاهده کرد که آغاز تنشها منجر به خروج سرمایه از داراییهای پر ریسک شده؛ اما در زمانی که برای مثال ادامه این تنشها در مقطعی قطعی شده بازار واکنش مثبت نشان داده است.
گرچه نباید اینطور تصور شود که این تنها ادامه و تثبیت روند پرتنش است که میتواند منجر به افزایش سرمایهگذاری شود. در مقابل آن کاهش تنشها، صلح و بهبود وضعیت میتواند اثر مثبتتر و شدیدتری در ورود سرمایه به بازار داشته باشد.
کیفیت سرمایه گذاری در زمان جنگ مهم است؛ اما پیش از آن باید بدیهیاتی رعایت شوند تا تصمیمات مالی بهدور از احساسات و فشار باشند. بیش از هر چیز سلامتی و امنیت است که اهمیت دارد. پس از آن نیز تأمین و حفظ منابع مالی برای شرایط بحرانی (برای افرادی که بهطور مستقیم تحتتأثیر جنگ هستند).
در چنین وضعی ریسک سرمایهگذاری را به حداقل برسانید. حتی اگر بهترین شرایط فراهم شده بود ضروریات زندگی مانند خانه و ماشین را در ازای داراییهای پرریسک معامله نکنید. در نهایت توصیه میشود منتظر بمانید تا شرایط پایدار و قابلپیشبینی شود تا درگیر نوسانات شدید نشوید. اگر در شرایط ناپایدار اصرار به خرید یک ارز یا دارایی ریسکی دارید پیشنهاد میشود که آن را برای هولد کردن خریداری کنید نه معاملات کوتاهمدت.
دیگر پیشنهادات شامل موارد زیر میشود:
پیش از تصمیمگیری برای نحوه سرمایه گذاری در زمان جنگ این نکته را در نظر بگیرید که در این شرایط مهمترین چیز تأمین بدیهیات زندگی است. به همین دلیل بهتر است که دارایی خریداری شده بهآسانی، بهسرعت و در بدترین شرایط نیز نقدشونده باشد.
اولین و امنترین گزینهها در چنین وضعیتی طلا و دلار هستند. ارزش ریال میتواند تحتتأثیر عوامل داخلی و خارجی قرار گیرد و با بیشترشدن تنش کاهش پیدا کند.
بیت کوین و ارزهای دیجیتال نیز میتوانند انتخابهای مناسبی باشند. ساختار غیرمتمرکز اجازه نمیدهد که چنین داراییهایی تحت کنترل احزاب و دولتها باشند. نگهداری آنها در یک کیف پول ایمن احتمال ازدسترفتن سرمایه در اثر نفوذ و اختلال در سیستمهای مالی متمرکز را از بین میبرد. در این شرایط اکیدا توصیه میشود که رمزارزهای خود را در صرافیهای داخلی و خارجی ذخیره نکنید. با وضعیت اضطراری ممکن است قوانین دچار تحول شده یا زیرساختها تضعیف شوند. در این صورت نگهداری ارزها در صرافی ممکن است به ازدسترفتن تمام یا بخشی از داراییها منجر شود.
بهطورکلی جنگ چگونه بر بازار ارزهای دیجیتال اثر میگذارد؟ در مقاله زیر به این موضوع پرداخته شده است:
تاثیر جنگ بر ارز دیجیتال چگونه است؟ هرآنچه باید درمورد اثر جنگ بر بیت کوین و سایر رمزارزها بدانید
بررسی نمونههای تاریخی نشان میدهد که بازار پس از شدیدترین بحرانها نیز احیا شده است و این تنها به بازارهای داخلی یک کشور خاص مربوط نمیشود.
سرمایه گذاری در زمان جنگ باید با درنظرگرفتن اولویتها باشد. ریسک را به حداقل رسانده و به امکان نقدشوندگی داراییها دقت کنید. توجه داشته باشید که معمولا نزول بازار در شرایط پرتردید است و صعود پس از تثبیت و قابلپیشبینی شدن وضعیت ازسرگرفته میشود. بااینحال هر رویداد منحصربهفرد بوده و ممکن است پیامدهای خاص خود را داشته باشد.
در موقعیتهای حساسی مانند جنگ سعی داشته باشید شاخصهای مختلف را بهخوبی بسنجید و با ریسک معقول به بازار ورود پیدا کنید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
