عمومیدر ماه ژوئیه ۲۰۲۵ (تیر ۱۴۰۴)، دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، لایحهای با عنوان GENIUS Act را امضا کرد که بهسرعت به یکی از مهمترین قوانین حوزه رمزارزها تبدیل شد. این قانون که نام کامل آن Guiding and Encouraging National Innovation for U.S. Stablecoins است، نخستین چارچوب قانونی جامع برای صدور، استفاده و نظارت بر استیبلکوینها در آمریکا محسوب میشود.
در شرایطی که جهان در حال حرکت به سمت استفاده گستردهتر از ارزهای دیجیتال است، این قانون نقش حیاتی در تنظیم بازارهای مالی غیرمتمرکز دارد. اما چرا این لایحه جهانی، برای کاربران ایرانی اهمیت دوچندان دارد؟ برای پاسخ، ابتدا باید ماهیت این قانون را درک کنیم و سپس تأثیر آن را بر کاربران ایرانی را مورد بررسی قرار دهیم.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در منابع معتبری مانند Reuters و WilmerHale، این لایحه موارد زیر را شامل میشود:
استیبلکوینهایی مانند تتر (USDT) یا USDC نقشی اساسی در زیرساخت معاملات رمزارزی جهان دارند. تصویب GENIUS Act این پیام را به بازار میدهد که آمریکا قصد دارد با نظمدهی به استیبلکوینها، رهبری بازار دیجیتال را حفظ کند و با ارز دیجیتال چین (یوان دیجیتال) یا دیگر ارزهای ملی رقابت کند.
این قانون توانسته تا حد زیادی امید به پذیرش هرچه بیشتر ارزهای دیجیتال را افزایش دهد. تصویب قانونی ویژه در کشوری با اقتصادی عظیم میتواند جانی تازه به بازار ارزهای دیجیتال بدهد. در پی تصویب، بازار بدین شکل واکنش نشان داد:
گرچه این قانون میتواند به نفع بازار ارزهای دیجیتال باشد و سرمایهگذاری را اصولیتر کند؛ اما در نهایت ممکن است برای کاربران ایرانی محدودیتهای بیشتر و جدیتری ایجاد کند.
در کل قانون جینیس اکت تصویب شده تا ضرب، توزیع و گردش استیبلکوینها را قانونمندتر کند. از طرفی این طرح توسط کشوری اجرایی شده که پیچیدهترین تحریمها را بر ایران اعمال کرده است. گرچه پیش از آن نیز استفاده از استیبل کوینی مانند تتر برای کاربران ایرانی با ریسک همراه بود؛ ازاینپس میزان این ریسک بیشتر نیز خواهد شد.
بر اساس قوانین غالب جهانی، کاربران ایرانی نمیتوانند از بیشتر پلتفرمهای مالی بینالمللی استفاده کنند. به همین دلیل است که برای مثال بایننس به ایرانیان خدماتی ارائه نمیدهد. از طرفی خریدوفروش رسمی دلار و استیبلکوینهایی مانند تتر نیز برای کاربران ایرانی ممنوع است. این چیزی است که شرکت Tether Limited در سایت رسمی خود به آن اذعان کرده است.
در پی تصویب Genius Act حال شرکتهایی مانند تتر لیمیتد و سیرکل ملزم هستند تا با سختگیری بیشتری ممنوعیتها را اعمال کنند. ارزی مانند USDT نباید برای پولشویی، تأمین مالی تروریسم و دور زدن تحریمها استفاده شود. ازآنجاییکه اتهامات وارده بر ایران و کاربران ایرانی زیاد است تمرکز نیز بر تراکنشهای مالی کاربران ایرانی بیشتر خواهد شد.
پیشتر برخی کیف پولهای ایرانی که حجم نسبتا زیادی تتر یا USDC و تراکنشهایی مشکوک داشتند فریز میشدند؛ اما تصویب چنین قانونی، این احتمال را که کیف پولهای خرد نیز هدف قرار گیرند افزایش میدهد. در این صورت است که استفاده از اغلب استیبل کوینها برای کاربران ایرانی با چالش همراه میشود.
پس از این، دولت امریکا میتواند در شرایط بحرانی، بهطور خاص و هدفدار محدودیتهای مالی را افزایش دهد. در این صورت میتواند بر شرکتی مانند تتر لیمیتد فشار وارد کند تا سیلی از فریز USDT موجود در کیف پولهای غیرمجاز را آغاز کند. در شرایطی که تنشها زیاد شوند چنین اقداماتی محتمل است.
گرچه از معایب و محدودیتهای حاصل از تصویب این قانون گفتیم، اما تأثیرات غیرمستقیم آن میتوانند به نفع سرمایهگذاران ایرانی و غیرایرانی باشد.
سالها بود که نظارت بر استیبل کوینها چالشی جدی بود. تا مدتی پیش غالب پشتوانههای مالی شرکت تتر لیمیتد در هالهای از ابهام قرار داشت. تتر اسناد محکمی از پشتوانههای مالی خود ارائه کرده؛ اما همچنان اتهامات و ابهاماتی بر آن وارد است.
اکنون و با Genius Act دیگر ابهامی دررابطهبا هویت و پشتوانه استیبلکوینهای متمرکز فعال در امریکا باقی نمیماند. به همین دلیل است که پس از تصویب چنین قانونی بازار واکنش بسیار مثبتی نشان داد. اکنون سرمایهگذاران بیشتری برای به ثبات رساندن سرمایه خود به استیبل کوینها روی میآورند و این اثر مثبتی در بازههای زمانی حتی طولانیمدت دارد.
حال که قانونگذاری بر استیبلکوینها پیچیدهتر شده، کاربران ایرانی چه باید بکنند؟ چند مورد از پیشنهادات شامل موارد زیر میشوند:
بهطورکلی ۳ سناریو پیشروی تتر لیمیتد قرار دارد تا با قانون Genius Act روبهرو شود. این شرکت میتواند سعی کند تا با این قانون سازگاری پیدا کند. در این صورت راه پر جالشی پیشروی آن خواهد بود؛ زیرا باید مدل کسبوکار خود را بازنویسی و بازآفرینی کند. میدانیم که بر اساس این قانون تمام پشتوانه مالی باید بهصورت دلار ذخیره شده باشد. این در حالی است که بخشی از پشتوانههای USDT شامل بیت کوین و طلا میشوند.
در حالت دوم احتمال دارد که تتر لیمیتد استیبلکوینی جدید ویژه بازار امریکا عرضه کند. در این صورت نیز چالشهایی جدی پیشروی آن خواهند بود. بههرحال مدیرعامل این شرکت، پائولو آردوینو (Paolo Ardoino) احتمال چنین کاری را مطرح کرده است. در این صورت آنها میتوانند هم بازارهای بینالمللی و هم بازار امریکا را تحت کنترل داشته باشند.
در سناریو سوم، تتر میتواند از بازار ایالات متحده خارج شود. با چنین اقدامی بخش زیادی از بازار را از دست میدهد. بااینحال میتواند بازارهای پر رونقی مانند خاورمیانه، شرق آسیا و آمریکای جنوبی را حفظ کند. بخشی از تبادلات رمز ارزی در این مناطق برای دور زدن تحریمها و مواردی ازاینقبیل انجام میشوند؛ بههرحال تتر از آنها سود میبرد. در این سناریو، احتمالا کاربران ایرانی هم میتوانند با خیالی آسودهتر از تتر استفاده کنند.
گرچه تا این لحظه عمده تمرکز قانون Genius Act بر تتر بوده، اما ماهیت آن تمامی استیبلکوینها را تحتتأثیر قرار میدهد.
پیشتر اشاره کردیم که برای دورزدن این قانون میتوان به استیبل کوینی مانند DAI روی آورد. بااینحال باید در نظر گرفت که چنین قانونی بیشک DAI را هم تحتتأثیر قرار خواهد داد. این استیبلکوین باید به نحوی سازگار شود. ازآنجاییکه سازگاری آن با قانون جینیس بعید است، احتمالا بازار ایالات متحده و حوزههای وابسته به آن را از دست میدهد. بااینوجود احتمالا باز هم امکان خریدوفروش آن برای کاربران ایرانی وجود خواهد داشت. تنها بازار این ارز محدودتر میشود.
از طرفی باوجود اعمال قوانین سختگیرانه بر شرکتهایی مانند تتر لیمیتد و سیرکل، باز هم آنها سعی میکنند به نحوی بازارهایی مانند خاورمیانه را برای خود حفظ کنند. گردش مالی این ارزهای دیجیتال در چنین مناطقی بسیار بالا است.
دنیای کریپتو تا حد زیادی از تصویب قانون Genius Act خوشحال است. قانونگذاری بیشتر میتواند بسیاری از نگرانیها حول پشتوانه استیبلکوینها را از بین ببرد. بااینوجود، جینیس اکت میتواند بازار کریپتوکارنسی را از ماهیت غیرمتمرکز دور کند و در طولانیمدت زمینه کنترل بیشتر آن را فراهم سازد.
باوجود سختگیریهای این قانون، شرکتهایی مانند تتر و سیرکل نمیخواهند بازارهای پر رونقی مانند خاورمیانه، آمریکای جنوبی و دیگر بازارهای تحت تحریم را از دست بدهند. به همین دلیل راههایی برای دور زدن قانون، اجتناب یا بازی با مفاد آن پیدا میکنند. در این صورت باز هم کاربران ایرانی امکان استفاده از ارزی مانند USDT را خواهند داشت.
در نهایت، این مطلب در پی آن بود تا باری دیگر به کاربران ایرانی هشدار دهد. استفاده از استیبل کوینهایی مانند تتر مدتی است که با چالشهایی همراه شده و انتظار میرود که ازاینپس، چنین چالشهایی بیشتر شوند. فریز شدن تتر خطری است که همین حالا نیز برخی کیف پولهای بزرگ مرتبط با ایران را تهدید میکند. جینیس اکت احتمالا حجم و سرعت فریز شدنها را بیشتر خواهد کرد.
پیشتر در مقالهای دیگر به گزارشی از سیل فریز شدن تتر کاربران ایرانی پرداخته بودیم. در آن مطلب به راههای دور زدن فریز شدن نیز اشاره شده است. میتوانید با مطالعه متن مورد ذکر اطلاعاتی مفید و کاربردی به دست آورید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
