نقشه راه (Roadmap) جامع اتریوم؛ نگاهی به بروزرسانی‌ های مهم اتریوم

اتریوم، به عنوان پیشگام در عرصه قراردادهای هوشمند، تحولی شگرف در دنیای ارزهای دیجیتال ایجاد کرده است. این شبکه، که میزبان اکثریت قریب به اتفاق برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) است، به عنوان قلب تپنده‌ی امور مالی غیرمتمرکز (دیفای) شناخته می‌شود. با این حال، علی‌رغم رشد چشمگیر قیمت ارز بومی این شبکه یعنی ETH و حمایت گسترده جامعه، اتریوم همچنان با چالش‌هایی مانند مقیاس‌پذیری و تمرکزگرایی روبرو است که مانع از پذیرش گسترده آن توسط عموم مردم می‌شود.
ویتالیک بوترین، خالق این اکوسیستم بزرگ، با ارائه یک رودمپ (Roadmap) یا نقشه راه شش مرحله‌ای، چشم انداز بلندمدت اتریوم را ترسیم کرده است. این نقشه راه با هدف بهبود کارایی، امنیت و غیرمتمرکزسازی شبکه، وعده‌ی تحولی شگرف در فناوری بلاک چین را می‌دهد. در این مقاله، به بررسی دقیق نقشه راه جامع اتریوم پرداخته و تلاش خواهیم کرد تا با زبانی ساده، به‌روزرسانی‌های مهم اتریوم را برای مخاطبان عام قابل درک سازیم.

نقشه راه (Roadmap) اتریوم چیست و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

نقشه راه یا رودمپ (Roadmap) بلاک چین اتریوم، یک سند راهبردی جامع است که مسیر تکامل این پلتفرم را مشخص می‌کند و چشم‌اندازی روشن از آینده آن ارائه می‌دهد. این نقشه راه، با هدف ایجاد یک شبکه بلاک‌ چینی مقیاس‌پذیرتر، امن‌تر و غیرمتمرکزتر طراحی شده است.

📌بیشتر بخوانید: خالق ارز دیجیتال اتریوم کیست؟ همه چیز درباره ویتالیک بوترین

اهداف اصلی نقشه راه اتریوم

• مقیاس‌پذیری (Scalability): یکی از مهم‌ترین اهداف اتریوم افزایش مقیاس‌ پذیری و یا توان پردازشی شبکه است تا بتواند تعداد تراکنش‌های بیشتری را در هر ثانیه پردازش کند و هزینه‌‌ی تراکنش‌ها را کاهش دهد.
• امنیت (Security): حفظ امنیت شبکه و دارایی‌های کاربران از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل، توسعه‌دهندگان اتریوم به دنبال راهکارهایی برای بهبود امنیت شبکه در برابر حملات مختلف هستند.
• تمرکززدایی (Decentralization): حفظ ماهیت غیرمتمرکز بودن اتریوم از دیگر اهداف مهم در این نقشه راه است. به این معنی که هیچ فرد یا گروه خاصی نتواند کنترل شبکه را به دست گیرد.

رودمپ اتریوم در سال 2024

در 30 دسامبر 2023، ویتالیک بوترین، یکی از بنیان‌گذاران شبکه اتریوم، چشم‌انداز سال 2024 این پلتفرم را در شبکه اجتماعی ایکس (X) به تصویر کشید. Roadmap ارائه شده، مسیر تکامل اتریوم را با جزئیاتی دقیق ترسیم می‌کند و شامل شش مرحله کلیدی است: مرج (The Merge)، سرج (The Surge)، اسکرج (The Scourge)، ورج (The Verge)، پرج (The purge) و اسپلرج (The Splurge). این مراحل، مسیر اتریوم را برای تبدیل شدن به یک بلاک چین مقیاس‌پذیرتر، امن‌تر و غیرمتمرکزتر هموار خواهد کرد. در ادامه به بررسی هر کدام از این مراحل خواهیم پرداخت.

مرج اتریوم (The Merge)

در این رودمپ، مرج اتریوم، به عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ فناوری بلاک چین محسوب می‌شود. این رویداد که طی آن اتریوم از الگوریتم اثبات کار (POW) به الگوریتم اثبات سهام (POS) مهاجرت کرد، توانست تغییرات بنیادینی را در ساختار و عملکرد این شبکه ایجاد کند.

اثبات سهام؛ مزایا، معایب و سوالات بی‌پاسخ

انتقال به مکانیزم اثبات سهام، مزایای متعددی را برای اتریوم به همراه داشته است. از جمله این مزایا می‌توان به کاهش چشمگیر مصرف انرژی اشاره کرد. در این مکانیزم، اعتبارسنج‌ها یا ولیدیتورها (Validator) به‌جای صرف انرژی برای حل معماهای پیچیده، مقدار مشخصی از اتریوم را به‌عنوان وثیقه قفل می‌کنند تا بتوانند بلاک‌های جدید را به بلاک چین اضافه کنند. این امر موجب کاهش قابل توجه هزینه‌های عملیاتی شبکه شده است.

با این حال اثبات سهام نیز با چالش‌هایی همراه است. یکی از مهم‌ترین انتقادات وارده به این مکانیزم، تمرکزگرایی نسبی آن به خصوص در شبکه‌های بزرگ است. منتقدان معتقدند که در این مکانیزم، اعتبارسنج‌هایی که مقدار بیشتری اتریوم دارند، نفوذ و قدرت بیشتری در شبکه خواهند داشت. این امر می‌تواند به مرور زمان منجر به کاهش «میزان غیرمتمرکز بودن» شبکه و افزایش خطر کنترل آن توسط گروه کوچکی از افراد شود.

اگرچه باید بدانید که مشکل «تمرکزگرایی» در شبکه‌های بزرگ که مبتنی بر الگوریتم اثبات کار (PoW) و ماینینگ هستند، نیز وجود دارد و این انتقاد بر هر دو الگوریتم وارد است.

نهایی‌ سازی در یک اسلات واحد (SSF)

ویتالیک بوترین، بنیان‌گذار اتریوم، با معرفی مفهوم نهایی‌ سازی در یک اسلات واحد (SSF) در نقشه راه این بلاک چین، به دنبال بهبود کارایی و سرعت شبکه است. این ویژگی به این معناست که تراکنش‌ها در کمترین زمان ممکن نهایی شده و برگشت‌ناپذیر می‌شوند. علاوه بر این، ویتالیک بوترین کاهش الزامات استیکینگ را نیز در برنامه‌های آتی خود قرار داده است. این امر به افراد بیشتری اجازه می‌دهد تا در فرآیند اعتبارسنجی شرکت کرده و از مزایای آن بهره‌مند شوند. با این حال، این اقدام نیز با چالش‌هایی همراه است. کاهش بیش از حد الزامات استیکینگ می‌تواند به کاهش امنیت شبکه منجر شود.

سرج اتریوم (The Surge)

پس از موفقیت چشمگیر مرج اتریوم، ویتالیک بوترین با طرحی به نام سرج (The Surge) در Roadmap به دنبال ارتقای بیشتر این پلتفرم است. هدف اصلی این مرحله، افزایش مقیاس‌ پذیری شبکه اتریوم و رفع مشکلاتی همچون کارمزدهای بالا برای انجام تراکنش و سرعت کند آن‌هاست.

معضل سه‌ گانه بلاک چین (Blockchain Trilemma) و راهکارهای پیشنهادی

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی شبکه‌های بلاک چینی، مثلت تریلما (Trilemma) است. مثلث تریلما یا معضل سه‌گانه بلاک چین به این معناست که نمی‌توان به‌طور همزمان به سه ویژگی سرعت، امنیت و تمرکززدایی دست یافت. ویتالیک بوترین با معرفی مفهوم نمونه‌برداری دسترسی به داده (DAS)، به دنبال یافتن راهکاری برای کاهش حجم داده‌های ذخیره شده در هر نود و درنتیجه افزایش سرعت شبکه است. با این حال، این روش نیز با چالش‌هایی همراه است؛ چراکه در صورت عدم دسترسی به داده‌های مورد نیاز در زمان مناسب، عملکرد شبکه با اختلال مواجه خواهد شد.

• توضیحات تکمیلی درمورد DAS

تصور کنید یک کتابخانه بزرگ دارید. این کتابخانه، بلاک چین شماست. در این کتابخانه، هر کتاب یک بلاک است و قفسه‌ها، زنجیره بلاکی را تشکیل می‌دهند. حالا تصور کنید تعداد زیادی کتابدار (نودها) در این کتابخانه مشغول به کار هستند و هر کدام از آن‌ها یک نسخه کامل از این کتابخانه را دارند.

نمونه‌برداری دسترسی به داده (DAS) مثل یک بازرس سرزده است که به طور تصادفی به کتابخانه می‌آید و چند تا از کتابدارها را انتخاب می‌کند. سپس، از هرکدام از این کتابدارها می‌خواهد یک کتاب خاص را به او نشان دهند. بازرس این کتاب‌ها را با هم مقایسه می‌کند تا ببیند آیا همه کتاب‌ها یکسان هستند یا نه.

• اگر همه کتاب‌ها یکسان باشند؛ به این معنی است که همه کتابدارها کارشان را درست انجام داده‌اند و اطلاعات کتابخانه دقیق و قابل اعتماد است.
• اگر کتاب‌های یکی از کتابدارها با بقیه متفاوت باشد؛ یعنی آن کتابدار اشتباهی کرده و اطلاعات نادرستی دارد. در این صورت، سیستم به طور خودکار این خطا را شناسایی کرده و مشکل را برطرف می‌کند.

چرا DAS مهم است؟

• امنیت: DAS به این دلیل مهم است که از دستکاری اطلاعات در بلاک چین جلوگیری می‌کند. اگر کسی بخواهد اطلاعات یک بلاک را تغییر دهد، این تغییر به سرعت توسط DAS شناسایی می‌شود.
• اعتماد: DAS به کاربران این اطمینان را می‌دهد که اطلاعات ذخیره شده در بلاک چین دقیق و قابل اعتماد است.
• شفافیت: DAS باعث می‌شود که همه بتوانند صحت اطلاعات موجود در بلاک چین را بررسی کنند.

فشرده‌سازی داده‌ها نیز یکی دیگر از راهکارهای پیشنهادی برای افزایش کارایی شبکه است. با کاهش حجم داده‌های هر بلاک، می‌توان تعداد تراکنش‌های پردازش شده در هر ثانیه (TPS) را به طور قابل توجهی افزایش داد. ویتالیک بوترین هدفگذاری کرده است تا با استفاده از این روش و همچنین فناوری رول‌ آپ‌ها، TPS اتریوم را به بیش از 100 هزار برساند.

رول‌ آپ‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای مقیاس‌پذیری لایه دو، نقش مهمی در افزایش ظرفیت شبکه اتریوم ایفا می‌کنند. با انتقال بخشی از محاسبات از زنجیره اصلی به زنجیره‌های جانبی (رول‌ آپ‌ها)، می‌توان حجم تراکنش‌ها را در لایه اصلی کاهش داده و در نتیجه کارمزدها را پایین آورد. با این حال، اتکا به رول‌ آپ‌ها نیز با ریسک‌هایی همچون تمرکزگرایی همراه است.

اسکرج اتریوم (The Scourge)

علاوه بر مقیاس‌پذیری، تمرکززدایی نیز یکی از دغدغه‌های اصلی ویتالیک بوترین است. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های شبکه‌های بلاک‌چینی حفظ ماهیت غیرمتمرکز آن‌هاست. درحالیکه اتریوم با انتقال به مکانیزم اجماع اثبات سهام (POS) گام بزرگی در جهت بهبود کارایی برداشته است، اما همچنان خطر تمرکزگرایی در کمین این شبکه است. ویتالیک بوترین، برای مقابله با این چالش، فاز سوم نقشه راه اتریوم را با نام اسکرج معرفی کرده است.

همانطور که پیش‌تر گفتیم، در مکانیزم اثبات سهام، اعتبارسنج‌ها با استیک کردن بخشی از ارزهای اتریوم خود، حق تایید تراکنش‌ها و ایجاد بلاک‌های جدید را به دست می‌آورند. این مکانیزم، در مقایسه با اثبات کار، مصرف انرژی کمتری دارد. با این حال، خطر اصلی آن تمرکزگرایی است. ولیدیتورهایی که مقدار بیشتری از توکن‌های شبکه را در اختیار دارند، قدرت بیشتری در شبکه خواهند داشت و این می‌تواند منجر به کاهش تمرکززادیی و کنترل شبکه توسط تعداد محدودی از بازیگران بزرگ شود.

راهکارهای بوترین برای مقابله با تمرکزگرایی

ویتالیک بوترین برای مقابله با این چالش چندین راهکار پیشنهادی ارائه کرده است:

• تقسیم نقش‌های مختلف ساخت بلاک: در واقع، به جای اینکه تنها تعداد محدودی از اعتبارسنج‌ها (ولیدیتورها) وظیفه تولید بلاک‌ها را بر عهده داشته باشند، این وظیفه به صورت توزیع‌شده‌تر بین اعتبارسنج‌های مختلف تقسیم می‌شود. این امر می‌تواند به کاهش تمرکزگرایی و افزایش تنوع در نقش‌های ولیدیتورها کمک کند.
• ایجاد بازارهای غیرمتمرکز ساخت بلاک: ایجاد بازارهای غیرمتمرکز برای ساخت بلاک به این معنی است که به جای اینکه یک گروه کوچک از اعتبارسنج‌ها همیشه شانس بیشتری برای ساخت بلاک را داشته باشند، همه اعتبارسنج‌ها می‌توانند در یک رقابت سالم شرکت کنند و با ارائه پیشنهاداتی برای ساخت بلاک، شانس خود را برای کسب پاداش افزایش دهند. اینگونه می‌توان از تمرکزگرایی بیشتر جلوگیری کرد.
• کاهش MEV (حداکثر مقدار قابل استخراج): MEV یا حداکثر مقدار قابل استخراج، به توانایی بازیگران شبکه (مانند ماینرها و اعتبارسنج‌ها) در دستکاری ترتیب تراکنش‌ها برای کسب سود اضافی از طریق فعالیت‌هایی مانند آربیتراژ، فرانت رانینگ و سانسور تراکنش‌ها گفته می‌شود. این عمل می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌های تراکنش، کاهش شفافیت بازار و کاهش اعتماد کاربران شود. به همین دلیل، ویتالیک بوترین به دنبال راهکارهایی برای کاهش MEV و اطمینان از عادلانه بودن ترتیب تراکنش‌هاست.
• اعمال سود کمتر برای اعتبارسنج‌های بزرگ: برای جلوگیری از تسلط بازیگران بزرگ بر شبکه، ویتالیک پیشنهاد کرده است که سود استیکینگ برای ولیدیتورهای بزرگ کاهش یابد. این امر می‌تواند انگیزه را برای تمرکز ثروت در دست تعداد کمی از افراد کاهش دهد.

چالش‌ها و سوالات بی‌پاسخ

با وجود این راهکارها، همچنان چالش‌های زیادی در مسیر مقابله با تمرگزگرایی در شبکه‌های اثبات سهام وجود دارد:

• پیچیدگی سیستم: تقسیم نقش‌های ساخت بلاک و ایجاد بازارهای غیرمتمرکز، سیستم را پیچیده‌تر می‌کند و ممکن است برای کاربران عادی درک آن دشوار باشد.
• انگیزه‌های اقتصادی: آیا انگیزه‌های اقتصادی ولیدیتورها به‌گونه‌ای طراحی خواهد شد که از رفتارهای مخرب جلوگیری کند؟
• دور زدن محدودیت‌ها: آیا بازیگران بزرگ می‌توانند با ایجاد اعتبارسنج‌های متعدد، محدودیت‌های اعمال شده بر سهامداران بزرگ را دور بزنند؟

ورج اتریوم (The Verge)

مرحله چهارم از نقشه راه اتریوم ورج (The Verge) نام دارد و بر روی افزایش کارایی و دسترسی‌پذیری شبکه اتریوم تمرکز دارد. هدف اصلی این مرحله، ایجاد نودهای سبک و کارآمد است که حتی بر روی دستگاه‌های کوچک مانند تلفن همراه قابل اجرا باشند.

درختان ورکل (Verkle Trees) و نودهای سبک (Lightweight Node)

یکی از فناوری‌های کلیدی در ورج، استفاده از درختان ورکل است. درختان ورکل یک ساختار داده‌ای نوآورانه هستند که به نودهای اتریوم اجازه می‌دهند تا با استفاده از مکانیزم‌های رمزنگاری، صحت تراکنش‌ها را بدون نیاز به ذخیره کامل تاریخچه بلاک چین تایید کنند. این امر باعث کاهش قابل توجه نیازمندی‌های سخت‌افزاری شده و امکان اجرای نودهای سبک را برای افراد بیشتری فراهم می‌کند. نودهای سبک، با مصرف انرژی کمتر و سرعت بالاتر، به افزایش مقیاس‌پذیری شبکه و توسعه‌ی برنامه‌های غیرمتمرکز کمک شایانی می‌کنند. با این حال، پیاده‌سازی کامل و گسترده درختان ورکل نیازمند تحقیقات بیشتر و حل چالش‌های فنی است.

📌 بیشتر بخوانید: فول نود یا نود کامل (Full Node) چیست؟ مزایا و معایب فول نود

کلاینت‌های اتریوم بدون حالت (Stateless Ethereum Client)

مفهوم دیگر در ورج، کلاینت‌های اتریوم بدون حالت است. این کلاینت‌ها به‌جای ذخیره کامل وضعیت شبکه، تنها به اطلاعات مورد نیاز برای تایید تراکنش‌های جدید دسترسی دارند. این امر به‌طور قابل توجهی منابع محاسبانی و ذخیره‌سازی مورد نیاز را کاهش می‌دهد و امکان اجرای نودهای اتریوم را بر روی دستگاه‌هایی با منابع محدود را نیز فراهم می‌کند.

استارک (Stark) و اسنارک (Snark)

استارک و اسنارک، دو پروتکل اثبات دانش صفر هستند که به ترتیب با استفاده از الگوریتم‌های ریاضی متفاوت، امکان تایید صحت تراکنش‌ها را بدون افشای اطلاعات محرمانه فراهم می‌کنند. این فناوری‌ها در مراحل پیشرفته‌ای مانند ورج اتریوم به کار می‌روند تا ضمن افزایش سرعت و امنیت تراکنش‌ها، حریم خصوصی کاربران را نیز تضمین کنند.

مزایای ورج اتریوم

• افزایش دسترسی‌پذیری: با کاهش نیازمندی‌های سخت‌افزاری، اجرای نود اتریوم برای افراد بیشتری امکان‌پذیر می‌شود و این امر به افزایش تمرکززدایی شبکه کمک می‌کند.
• افزایش کارایی: استفاده از درختان ورکل، کلاینت‌های بدون حالت و استارک باعث افزایش سرعت و کارایی شبکه اتریوم می‌شود.
• بهبود حریم خصوصی: فناوری‌های مانند استارک و اسنارک به کاربران اجازه می‌دهند تا تراکنش‌های خود را با حفظ حریم خصوصی انجام دهند.

پرج اتریوم (The Purge)

اتریوم، همانند هر سیستم پیچیده‌ای که با گذشت زمان رشد می‌کند، به تدریج با چالش‌هایی نظیر افزایش حجم داده‌ها، پیچیدگی کد و کاهش کارایی مواجه می‌شود. برای مقابله با این چالش‌ها، ویتالیک بوترین فاز پرج را به‌عنوان بخشی از Roadmap توسعه اتریوم معرفی کرده است.

❓چرا به پرج نیاز داریم؟

با گذشت زمان، اتریوم با حجم عظیمی از تاریخچه داده‌ها روبه‌رو شده است. این داده‌ها شامل تراکنش‌ها، قراردادهای هوشمند و وضعیت حساب‌های کاربران است. نگهداری این حجم عظیم از داده‌ها، منابع محاسباتی و ذخیره‌سازی قابل توجهی را مصرف می‌کند. علاوه بر این، پیچیدگی کد اتریوم نیز با گذشت زمان افزایش یافته است. افزوده شدن ویژگی‌های جدید و اصلاحات مداوم، به تدریج باعث شده است که کد پایه اتریوم حجیم‌تر و پیچیده‌تر شود. این پیچیدگی، احتمال بروز خطاها و آسیب‌پذیری‌ها را افزایش می‌دهد و توسعه و نگهداری شبکه را نیز دشوارتر می‌کند.

پرج با هدف حل این چالش‌ها، اقدامات زیر را در نظر گرفته است:

• تاریخ انقضا برای داده‌ها: در این روش، داده‌های قدیمی و غیرضروری که دیگر برای تابید اعتبار شبکه مورد نیاز نیستند، بایگانی یا غیرفعال می‌شوند. این کار به کاهش حجم داده‌های ذخیره شده در نودها کمک می‌کند و منابع محاسباتی را آزاد می‌کند.
• انقضا وضعیت حساب‌ها و قراردادها: حساب‌ها و قراردادهای قدیمی و غیرفعالی که برای مدت زمان طولانی، تراکنشی نداشته‌اند، به صورت خودکار بایگانی می‌شوند تا پیچیدگی وضعیت شبکه کاهش یافته و کارایی آن بهبود یابد. این فرایند به گونه‌ای انجام می‌شود که دارایی‌ کاربران حفظ شود.
• پاکسازی کدهای غیرضروری و بلااستفاده: در فرآیند پاکسازی کد، بخش‌های غیرضروری و بلااستفاده از کد پایه اتریوم، شامل کدهای قدیمی، تکراری و توابع بدون کاربرد حذف می‌شوند. این عمل باعث کاهش پیچیدگی کد، بهبود خوانایی و در نتیجه افزایش کارایی و امنیت شبکه می‌شود.

مزایای پرج اتریوم

• افزایش کارایی: با کاهش حجم داده‌ها و پیچیدگی کد، کارایی شبکه اتریوم به طور قابل توجهی بهبود خواهد یافت.
• کاهش هزینه‌ها: کاهش نیاز به منابع محاسباتی و ذخیره‌سازی، هزینه‌های نگهداری شبکه را کاهش می‌دهد.
• افزایش امنیت: با حذف کدهای قدیمی و بلااستفاده، احتمال بروز آسیب‌پذیری‌ها کاهش می‌یابد.
• تسهیل توسعه: با ساده‌سازی کد پایه، توسعه‌دهندگان می‌توانند به راحتی به شبکه اتریوم متصل شوند و برنامه‌های غیرمتمرکز جدید ایجاد کنند.

چالش‌های پرج اتریوم

با وجود مزایای فراوان، اجرای پرج اتریوم نیز با چالش‌هایی همراه است. یکی از این چالش‌ها، تعیین اینکه کدام داده‌ها و کدها قابل حذف هستند و کدام داده‌ها باید حفظ شوند، است. همچنین، باید اطمینان حاصل کرد که این فرآیند به طور ایمن و بدون ایجاد اختلال در عملکرد شبکه انجام شود.

اسپلرج اتریوم (The Splurge)

آخرین مرحله از نقشه راه بلندپروازانه اتریوم، اسپلرج نام دارد و بر روی بهبود تجربه کاربری شبکه اتریوم تمرکز دارد. این مرحله، با هدف ساده‌سازی تعامل کاربران با شبکه و ایجاد تجربه‌ای لذت‌بخش‌تر برای همگان طراحی شده است.

انتزاع حساب (Account Abstraction)؛ کلید دسترسی آسان‌تر

انتزاع حساب (Account Abstraction) یکی از نوآوری‌های کلیدی در مرحله اسپلرج اتریوم است که به کاربران امکان می‌دهد تا بدون درگیر شدن با پیچیدگی‌های مدیریت کلیدهای خصوصی، به حساب‌های خود دسترسی داشته باشند. این ویژگی با بهره‌گیری از روش‌هایی مانند بازیابی اجتماعی، تجربه کاربری را ساده‌تر کرده و در صورت فراموشی رمز عبور، امکان بازیابی حساب را با کمک اطرافیان فراهم می‌کند. با این حال، همانند هر فناوری جدید، انتزاع حساب نیز با چالش‌های امنیتی همراه است که نیازمند بررسی و تحلیل دقیق است.

• بیشتر بدانید: بازیابی اجتماعی به این صورت عمل می‌کند که کاربر در هنگام ایجاد حساب، چندین نفر را به عنوان مخاطبین اضطراری انتخاب می‌کند. این افراد می‌توانند دوستان، اعضای خانواده یا هر شخص قابل اعتمادی باشند. در صورت بروز مشکل و نیاز به بازیابی حساب، کاربر می‌تواند از این مخاطبین کمک بخواهد.

EIP-4337؛ انقلابی در تعامل با اتریوم

EIP-4337، پیشنهادی برای ارتقای پروتکل اتریوم است که به عنوان یک لایه واسط، امکان شخصی‌سازی و انعطاف‌پذیری بیشتری را در نحوه تعامل کاربران با قراردادهای هوشمند فراهم می‌کند. با استفاده از این پیشنهاد، کاربران می‌توانند بدون نیاز به درک پیچیدگی‌های فنی، تراکنش‌های خود را با هزینه‌های کمتر و ویژگی‌های سفارشی اجرا کنند. این به‌روزرسانی با معرفی مفهوم انتزاع حساب، به کاربران اجازه می‌دهد تا از طریق قراردادهای هوشمندی که به عنوان نماینده آن‌ها عمل می‌کنند، با شبکه تعامل داشته باشند.

توسعه‌دهنده‌پسندتر کردن اتریوم

مرحله اسپلرج اتریوم با هدف تسهیل فرآیند توسعه و ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز (dApp) طراحی شده است. ساده‌سازی فرمت‌های تراکنش و بهبود زبان‌های برنامه‌نویسی قراردادهای هوشمند، از جمله اقداماتی است که در این مرحله برای جذب توسعه‌دهندگان بیشتر و تسریع در توسعه اکوسیستم اتریوم انجام می‌شود. این تغییرات، توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد تا با صرف زمان و تلاش کمتر، قراردادهای هوشمند پیچیده‌تر و کارآمدتری را ایجاد کرده و برنامه‌های غیرمتمرکز نوآورانه‌ای را به بازار عرضه کنند.

چالش‌ها و فرصت‌های اسپلرج

اگرچه مرحله اسپلرج با هدف بهبود تجربه کاربری و ساده‌سازی تعامل با اتریوم، نویدبخش آینده‌ای روشن برای این شبکه است، اما با چالش‌های پیچیده‌ای نیز همراه است. حفظ تعادل بین سادگی و امنیت، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های طراحان این مرحله است. ساده‌سازی بیش از حد ممکن است منجر به کاهش مقاومت در برابر حملات شود، در حالی که پیچیدگی بیش از حد می‌تواند کاربران را از استفاده از شبکه منصرف کند.

علاوه بر این، اطمینان از سازگاری کامل این تغییرات با سایر اجزای اکوسیستم اتریوم، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و تست‌های گسترده است. با این حال، موفقیت در اجرای اسپلرج می‌تواند شبکه اتریوم را به یک پلتفرم فراگیر تبدیل کند که توسط میلیون‌ها نفر در سراسر جهان مورد استفاده قرار گیرد و به تحقق چشم‌انداز ویتالیک بوترین برای ایجاد یک شبکه مالی جهانی غیرمتمرکز کمک شایانی کند.

تاریخچه کامل فورک‌ها و به‌روزرسانی‌های اتریوم

شبکه اتریوم از ابتدا تاکنون مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده است. فورک‌ها و به‌روزرسانی‌ها، اجزای جذایی‌ناپذیر از تکامل هر بلاک چینی هستند. اتریوم نیز از این قاعده مستثنی نیست.

فورک اتریوم

فورک اتریوم، همانند دیگر بلاک چین‌ها، به عنوان یک رویداد مهم در تکامل این شبکه محسوب می‌شود. فورک‌ها زمانی رخ می‌دهند که جامعه توسعه‌دهندگان اتریوم به اجماع می‌رسند تا تغییرات اساسی در پروتکل این بلاک چین ایجاد کنند. این تغییرات می‌تواند شامل بهبود عملکرد، افزایش امنیت، افزودن ویژگی‌های جدید یا حل مشکلات موجود باشد. فورک‌ها عموما بر اساس پیشنهادهای بهبود اتریوم (EIP) صورت می‌گیرند و پس از طی مراحل مختلف، به تصویب جامعه می‌رسند.

📌بیشتر بخوانید: هارد فورک چیست؟ معروف‌ترین هارد فورک‌های ارزهای دیجیتال

با این حال، گاهی اوقات اختلاف نظر در مورد نحوه اجرای فورک‌ها، منجر به ایجاد شاخه‌های جدیدی از شبکه اتریوم می‌شود، همانند فورک DAO که به دلیل هک یک قرارداد هوشمند، اتریوم کلاسیک را به وجود آورد. یکی از معروف‌ترین نمونه‌های این اتفاق، فورک DAO در سال ۲۰۱۶ بود که در پی هک یک قرارداد هوشمند رخ داد. در این فورک، جامعه اتریوم به دو گروه تقسیم شد و در نهایت، شبکه اتریوم کلاسیک به‌عنوان یک شاخه مستقل از اتریوم اصلی ایجاد شد.

📌بیشتر بخوانید: اتریوم کلاسیک چیست؟ همه چیز درباره اتریوم کلاسیک

دلایل مختلفی برای رخ دادن فورک‌ها وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

رفع باگ‌ها و آسیب‌پذیری‌ها: برخی فورک‌ها برای رفع باگ‌ها و آسیب‌پذیری‌هایی که در پروتکل شناسایی شده‌اند، اجرا می‌شوند.
افزایش مقیاس‌پذیری: با افزایش تعداد کاربران و تراکنش‌ها، نیاز به بهبود مقیاس‌پذیری شبکه احساس می‌شود و فورک‌ها می‌توانند راهکاری برای این چالش باشند.
کاهش کارمزد تراکنش: افزایش تقاضا برای استفاده از شبکه و شلوغی آن ممکن است به افزایش هزینه‌های شبکه بیانجامد. این موضوع یکی دیگر از دلایلی است که می‌تواند منجر به فورک شود.
اختلاف نظر در جامعه: گاهی اوقات، اختلاف نظر در مورد مسیر توسعه شبکه، می‌تواند به فورک منجر شود.

چه کسانی در تصمیم‌گیری‌های مربوط به ارتقای اتریوم نقش دارند؟

اتریوم به عنوان یک شبکه غیرمتمرکز و متن‌باز، تحت کنترل هیچ نهاد واحدی نیست. تصمیم‌گیری در مورد ارتقاهای پیشنهادی در Roadmap این شبکه، فرایندی مشارکتی و مبتنی بر جامعه است. هر فرد علاقه‌مند می‌تواند با ارائه یک «پیشنهاد بهبود اتریوم» (EIP) که جزئیات فنی تغییرات مورد نظر را تشریح می‌کند، در این فرایند مشارکت داشته باشد. این EIPها پس از ارائه، توسط جامعه بزرگ توسعه‌دهندگان، محققان و اعضای فعال اتریوم مورد بحث، نقد و بررسی قرار می‌گیرند.

لازم به ذکر است که بسیاری از پیشنهادهای بهبود اتریوم (EIP) از بحث‌های فنی و تخصصی که در انجمن‌ها و گروه‌های آنلاین مانند دیسکورد گروه تحقیق و توسعه اتریوم (EthR&D) انجام می‌شود، شکل می‌گیرند و سپس به پیشنهادهای رسمی ارتقا تبدیل می‌شوند.

نکته قابل توجه دیگر، انعطاف‌پذیری نقشه راه اتریوم است. با پیشرفت فناوری و ظهور ایده‌های نوین، رودمپ می‌تواند به‌طور مداوم به‌روزرسانی و اصلاح شود. به عنوان نمونه، روش «شاردینگ» (Sharding) که پیش‌تر برای مقیاس‌پذیری شبکه در نظر گرفته شده بود، جای خود را به «دنک شاردینگ» (Danksharding) داده است. این تغییر رویکرد نشان می‌دهد که نقشه راه اتریوم، یک سند پویا و پاسخگو به نیازهای شبکه و پیشرفت‌های تکنولوژیکی است.

📌بیشتر بخوانید: شاردینگ (Sharding) چیست؟ کاربردها  ومزایای آن

چه تغییراتی در انتظار شبکه اتریوم است؟

نقشه راه یا همان رودمپ اتریوم، چشم‌اندازی روشن از آینده‌ی این بلاک چین را ترسیم می‌کند. این رودمپ، مجموعه کاملی از بهبودها و به‌روزرسانی‌هایی است که برای افزایش کارایی، امنیت و مقیاس‌پذیری شبکه اتریوم در نظر گرفته شده است. در ادامه به تغییراتی که در انتظار شبکه اتریوم است، می‌پردازیم.

مقیاس‌پذیری اتریوم؛ از رول‌ آپ‌ ها تا دنک شاردینگ

یکی از چالش‌های اصلی اتریوم، توانایی آن در پردازش حجم بالای تراکنش‌ها است. برای حل این مشکل، راهکارهایی مانند رول‌ آپ‌ها به وجود آمده‌اند. رول‌ آپ‌ها مانند بسته‌های پستی هستند که چندین تراکنش کوچک را در خود جای می‌دهند و سپس به صورت یکجا پردازش می‌شوند. این کار باعث کاهش هزینه و افزایش سرعت تراکنش‌ها می‌شود.

برای بهبود بیشتر مقیاس‌پذیری، اتریوم در حال توسعه‌ی پروتو دنک شاردینگ (proto-danksharding) و دنک شاردینگ (Danksharding) است. پروتو دنک شاردینگ با معرفی مفهوم «بلاب» (Blob) به عنوان واحدهای ذخیره‌سازی موقت، به کاهش هزینه‌های ذخیره‌سازی کمک می‌کند. در دنک شاردینگ نیز شبکه به بخش‌های کوچکتری تقسیم می‌شود (شارد) که هر کدام به صورت موازی کار می‌کنند و به این ترتیب ظرفیت پردازش شبکه افزایش می‌یابد. البته، اجرای کامل دنک شاردینگ به زمان و تلاش قابل توجهی نیاز دارد و به پیشرفت‌های دیگر در زمینه‌های مختلف از جمله رمزنگاری و طراحی شبکه وابسته است.

یکی دیگر از راهکارهای مهم، غیرمتمرکزسازی رول‌ آپ‌ها است. در حال حاضر، بسیاری از رول‌ آپ‌ها به سکوئنسرهای (Sequencer) متمرکز وابسته هستند که همین موضوع یک نقطه ضعف محسوب می‌شود. با توزیع این مسئولیت بین چندین نود، می‌توان به شبکه‌ای مقاوم‌تر و قابل اعتمادتر دست یافت.

پیشرفت‌های فعلی: پیاده‌سازی موفق پروتو دنک شاردینگ در ارتقای کنکن دنیب در مارس 2024، گام بزرگی در جهت بهبود مقیاس‌پذیری اتریوم بود. اما برای رسیدن به مقیاس‌پذیری کامل، چالش‌هایی همچون هماهنگی بین شاردها و امنیت شبکه باید برطرف شود.

ارتقای امنیت اتریوم

اتریوم به‌عنوان یکی از پیشگامان دنیای بلاک چین، همواره در تلاش برای بهبود امنیت و کارایی شبکه خود بوده است. با ارتقای پروتکل اثبات سهام (PoS) و اجرای تغییرات اساسی در معماری شبکه، اتریوم به سوی یک شبکه بلاک چینی ایده‌آل حرکت می‌کند.

مهم‌ترین ارتقاهای امنیتی اتریوم عبارتند از:

نهایی‌سازی در هر اسلات واحد (SSF): این مکانیسم با نهایی‌ سازی سریع بلاک‌ها، از دستکاری تاریخچه تراکنش‌ها توسط مهاجمان جلوگیری می‌کند و امنیت شبکه را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

🔻لازم به ذکر است، با نهایی‌سازی سریع بلاک‌ها، جلوگیری از سانسور و مقاوم‌سازی در برابر حملات، امنیت اتریوم به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد و در نهایت، با بهبود امنیت و کارایی شبکه، کاربران می‌توانند با اطمینان خاطر بیشتری از اپلیکیشن‌ها، داده‌ها و دارایی‌های خود در شبکه اتریوم استفاده کنند.

الگوریتم View-Merge: این الگوریتم با تقویت مکانیسم انتخاب فورک، از وقوع انواع خاصی از حملات پیچیده جلوگیری می‌کند و مقاومت شبکه را در برابر حملات افزایش می‌دهد.

اعتبارسنجی توزیع‌شده (DVT): با تقسیم مسئولیت اعتبارسنجی بین چندین گروه، از تمرکز قدرت در دست یک یا چند بازیگر جلوگیری کرده و شبکه را در برابر سانسور مقاوم‌تر می‌سازد.

جداسازی پیشنهاددهندگان از سازندگان بلاک (PBS): این مکانیسم با جداسازی وظایف ساخت و انتشار بلاک، از تمرکز قدرت در دست یک گروه کوچک از سازندگان بلاک جلوگیری کرده و رقابت سالمی را در شبکه ایجاد می‌کند.

انتخاب رهبر مخفی (SLE): این مکانیسم با انتخاب تصادفی و پنهانی اعتبارسنج‌ها برای پیشنهاد بلاک، از حملات هدفمند علیه ولیدیتورها جلوگیری می‌کند و پایداری شبکه را افزایش می‌دهد.

گفتنی است، با به‌روزرسانی 12 آوریل 2023، ولیدیتورها می‌تواند ETH استیک شده خود را در زمان دلخواه برداشت کنند. این تغییر، انعطاف‌پذیری شبکه را افزایش داده و به کاربران امکان مدیریت بهتری بر دارایی‌های خود را می‌دهد.

❗️توجه: برخی از این ارتقاها هنوز در مرحله توسعه و آزمایش هستند و ممکن است در آینده تغییراتی در آن‌ها ایجاد شود.

بهبود تجربه کاربری در اتریوم

شبکه اتریوم، در تلاش است تا با بهبود تجربه کاربری، دسترسی به این شبکه را برای عموم مردم تسهیل کند. هدف نهایی، ایجاد یک اکوسیستم بلاک چینی است که در آن، هر فردی صرف نظر از دانش فنی، بتواند به راحتی و با امنیت کامل با اتریوم تعامل کند.

چالش‌های کنونی و راهکارهای آینده

یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها در اتریوم، پیچیدگی مدیریت کلیدهای خصوصی است. این کلیدها که به منزله رمز عبور حساب هستند، اگرچه امنیت را تضمین می‌کنند، اما به دلیل ماهیت فنی خود برای بسیاری از کاربران دشوار می‌باشند. برای رفع این مشکل، مفهوم کیف پول‌های هوشمند مطرح شده است. این کیف پول‌ها با استفاده از قراردادهای هوشمند، لایه جدیدی از امنیت و قابلیت‌ها را به حساب‌های اتریوم اضافه می‌کنند و به کاربران امکان می‌دهند تا بدون نیاز به درک عمیق از رمزنگاری، دارایی‌های خود را مدیریت کنند.

آزادی دسترسی؛ هر کسی می‌تواند یک نود اجرا کند

یکی از اهداف مهم اتریوم، توزیع‌سازی بیشتر شبکه است. در حال حاضر، اجرای یک نود اتریوم نیازمند دانش فنی و منابع سخت‌افزاری قابل توجهی است. اما با پیشرفت فناوری‌های جدید مانند درختان ورکل، این محدودیت‌ها در حال برداشته شدن هستند. در آینده‌ای نزدیک، هر کسی می‌تواند با استفاده از دستگاه شخصی خود، به شبکه اتریوم متصل شده و یک نود شخصی داشته باشد.

نگاهی به آینده‌ی اتریوم

اتریوم، با نگاهی به آینده و هدف حفظ امنیت و پایداری بلندمدت شبکه، در حال اجرای تغییرات اساسی است. یکی از مهم‌ترین این تغییرات، ارتقای سیستم امنیتی شبکه برای مقابله با تهدیدات بالقوه رایانه‌های کوانتومی است. جایگزینی الگوریتم‌های رمزنگاری فعلی با روش‌های مقاوم‌تر مانند استارک، اتریوم در تلاش است تا برای قرن‌ها در برابر حملات کوانتومی ایمن بماند.

از سوی دیگر، پیاده‌سازی کد پایه و حذف بخش‌های غیرضروری، نه تنها نگهداری شبکه را آسان‌تر می‌کند، بلکه احتمال بروز خطاها و آسیب‌پذیری را نیز کاهش می‌دهد. همچنین، با یکپارچه‌سازی روش‌های فشرده‌سازی داده در تمام اجزای شبکه، اتریوم به دنبال افزایش کارایی و تعامل‌پذیری است.

کلام آخر

اتریوم، با نقشه راه جامع و بلندپروازانه خود، به سوی آینده‌ای روشن و پر از نوآوری حرکت می‌کند. این شبکه، با تمرکز بر افزایش مقیاس‌پذیری، امنیت و غیرمتمرکزسازی، در تلاش است تا نیازهای متنوع کاربران را برآورده کند. اگرچه چالش‌های پیش رو بسیارند، اما با همکاری جامعه بزرگ توسعه‌دهندگان و علاقه‌مندان به بلاک چین، می‌توان به آینده‌ای امیدوار بود که در آن اتریوم به عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد دیجیتال ایفای نقش کند.

در این مقاله، به بررسی دقیق نقشه راه اتریوم پرداختیم و تلاش کردیم تا با زبانی ساده، به‌روزرسانی‌های مهم این شبکه را برای مخاطبان عام قابل درک سازیم. همچنین، به چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی اتریوم و نقش جامعه در شکل‌دهی آینده این شبکه نیز پرداخته شد. با توجه به پیشرفت‌های سریع در حوزه بلاک چین، انتظار می‌رود که اتریوم در سال‌های آینده تحولات شگرفی را تجربه کند و نقش مهمی در شکل‌دهی آینده اقتصاد دیجیتال ایفا کند.