عمومیقوی سیاه در بازار مالی اصطلاحی است که به روی دادن پدیدههای نادر و تاثیر آنها بر بازار اشاره دارد. چنین رویدادهایی معمولا حاصل تغییر ناگهانی شرایط بوده و اغلب غیرقابلپیشبینی هستند. پدیده قوی سیاه میتواند تاثیر بسیار شدیدی بر شاخصهای اقتصادی داشته باشد و توجه به آن در معامله ارزهای دیجیتال نیز اهمیت زیادی دارد.
در این مطلب از بلاک پست پدیده Black Swan و تاثیر آن بر شاخصهای سانتیمانتال (Sentimental) را در تمامی ابعاد بررسی خواهیم کرد. شناخت این پدیده به سرمایهگذاری هوشمندانهتر و کمریسکتر کمک میکند.
این اصطلاح اولین بار توسط نظریهپرداز و نویسنده مطرح حوزههای مالی، نسیم طالب (Nassim Taleb) مطرح شد. دلیل این نامگذاری به نحوه کشف قوهای سیاه مربوط میشود.
در گذشته تصور میشده که قو تنها به رنگ سفید وجود دارد و برای قرنهای متمادی هیچگاه خلاف آن ثابت نشده بود. این باور تا زمانی ادامه پیدا کرد که محققان پا به قاره استرالیا گذاشتند و در آنجا با گونهای از قوها مواجه شدند که مشکی رنگ بودند و این کاملا برخلاف تصورات پیشین و انتظارات تجربی بود.
در نهایت طالب از این داستان الهام گرفت تا رنگ مشکی این پرندگان را به بازارهای مالی مرتبط کند. زمانی که رویدادی پیش میآید و این رویداد کاملا غیرمنتظره، غیرقابلپیشبینی و در بسیاری از موارد غیرقابل اجتناب است، نظریه قوی سیاه معنا پیدا میکند.
میدانیم که اغلب بازارهای مالی تحتتاثیر شاخصهای مختلفی هستند. یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین این شاخصها بهخصوص در بازههای کوتاهمدت عوامل احساسی یا اصطلاحا سانتیمانتال هستند. چنین عواملی میتوانند با تاثیر بر دیدگاه توده کلی معاملهگران، حرکات بازار را دچار نوسان شدید کرده و معاملات خریدوفروش را از حالت عادی خارج کنند.
قوی سیاه در بازار مالی معمولا به زمانی اطلاق میشود که پدیدهای ناگهانی و غیرقابل پیشبینی منجر به افزایش ترس و شک سرمایهگذاران شده و تا حدی آنها را نسبت به آینده بازار دلسرد میکند. بدیهی است که چنین دیدگاهی میتواند موج فروشی ایجاد کند که گاه بسیار گسترده خواهد بود. نتیجه این موج نیز کاهش قیمت، کاهش ارزش دارایی و خروج سرمایه است.
گاهی بازخورد به این پدیده در حدی است که اثرات آن تا هفتهها و حتی ماهها باقی میماند؛ بنابراین درنظرگرفتن آن در زمان سرمایهگذاری ازجمله مهمترین کارها بهحساب میآید.
بهطورکلی قوی سیاه در بازار مالی یا حوزههای دیگر به پدیدهای غیرقابلپیشبینی با تاثیرات شدید اشاره دارد؛ گرچه که در غالب موارد بروز چنین پدیدههایی منجر به ایجاد ترس و شک در میان معاملهگران ارزهای دیجیتال شده و به کاهش قیمت بیت کوین دامن زده؛ اما در مواردی نیز ممکن است در نهایت اثری مثبت بر بازار داشته باشد و حجم سرمایهگذاری را افزایش دهد.
در گذشته بارها مواردی از Black Swan بودهاند که در نهایت تاثیر بسیار مثبتی بر بازار ارزهای دیجیتال داشتهاند؛ برای مثال رشد انفجاری اتریوم در بازه زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸ از قیمت حدودی ۱۰ دلار تا ۱۴۰۰ دلار نمونهای از آنها است. این رشد به دلیل معرفی و توسعه قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاک چین اتریوم ایجاد شد. این قراردادها زنجیره را مناسب راهاندازی DeFi و NFT کردهاند. پذیرش ETFهای بیت کوین توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار امریکا (SEC) نمونهای دیگر است که در نهایت به رشد قیمتی BTC منجر شد.
بااینحال میتوان گفت گه پدیدههای نادر و ناگهانی معمولا منجر به افت قیمت و ریزش بازار شدهاند؛ گرچه در همین شرایط نیز پوزیشنهای شورت میتوانند به کسب سود منجر شوند.
چه پدیدههایی قوی سیاه بهحساب میآیند؟ ۳ معیار کلی وجود دارد که هر رویدادی آنها را داشته باشد میتواند یک Black Swan در نظر گرفته شود. در ادامه به این مشخصهها اشاره میکنیم:
بازارهای مالی و حوزه ارزهای دیجیتال بارهاوبارها تحت تاثیر پدیده بلک سوآن قرار گرفته و میگیرند. آنها بههرحال تاثیرگذار خواهند بود و احتمال روی دادنشان در هر زمانی وجود دارد. در ادامه به چند نمونه از مهمترین آنها اشاره میکنیم تا درک بهتری از اثر پدیده قوی سیاه در بازار مالی داشته باشید.
مت گاکس یکی از بزرگترین و مهمترین صرافیها در زمان خود بود. بهطوری که تا سال ۲۰۱۴ حدود ۷۰ درصد از تراکنشهای رمزارزی در سرتاسر جهان به واسطه آن انجام میشد. در یک هک بزرگ، این صرافی ۸ هزار و ۵۰۰ بیت کوین را از دست داد که در آن زمان حدود ۴۵۰ میلیون دلار ارزش داشت. آن سالها زمانی بود که ارزهای دیجیتال و بیت کوین در حال کسب اعتبار در میان عموم کاربران بودند.
چنین هک بزرگی تردید بسیار زیادی برای معاملهگران و فعالان این حوزه ایجاد کرد. برخی، دیگر حتی بلاک چین و خریدوفروش BTC را ایمن نمیدانستند. در نهایت ظهور صرافیهای دیگر و رویدادهای مثبت متعدد دوباره به بیت کوین جانی دوباره داد؛ اما اثرات این سرقت بزرگ تا مدتی طولانی بازار نسبتا نوظهور رمزارزها را تحتتأثیر قرار داده بود.
در سال ۲۰۱۶ رویداد غیرمنتظره دیگری رخ داد و به نمونه منفی دیگری از قوی سیاه در بازار مالی تبدیل شد. سرقت انجام شده از DAO منجر به ازدسترفتن تعداد بسیار زیادی اتریوم به ارزش ۵۰ تا ۶۰ میلیون دلار شد. هکر از رخنههای امنیتی در کدهای دائو استفاده کرده بود تا با نفوذ به آن به هدف خود برسد. در نهایت این سرقت منجر به ایجاد اتریوم کلاسیک (ETC) شد. بااین حال در ابتدا تأثیر بسیار منفی بر ذهنیت سرمایهگذاران و حتی ماینرها داشت و آنها را نسبت به ETH و آینده آن دچار تردید کرد.
پاندمی شدید و ناگهانی کووید ۱۹ یکی دیگر از نمونههای قوی سیاه در بازار مالی بود که توانست تأثیر بسیار زیادی بر اقتصاد کشورها در سرتاسر جهان داشته باشد. بهخصوص در ماههای اولیه و بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ که مردم و سیاستمداران دقیقا نمیدانستند چه مسیری را در پیش بگیرند.
بسیاری از کسبوکارها برای مدتی تعطیل شدند و بزرگترین اقتصادهای جهان نیز در آستانه ورود به بحران قرار گرفتند. همه این موارد بر بازار ارزهای دیجیتال نیز تأثیر شگرفی داشت. بهطوری که در یک پنجشنبه ماه مارس سال ۲۰۲۰ قیمت بیت کوین ۵۰ درصد افت کرد. این روز به پنجشنبه سیاه معروف شد و در سالهای اخیر یکی از بدترین دوران قیمتی BTC را رقم زد.
یکی دیگر از نمونههای بسیار مهم قوی سیاه در بازار مالی به سقوط صرافی FTX مربوط میشود. اتهاماتی مانند کلاهبرداری و تسهیل سوءاستفاده مالی و در نهایت عدم مدیریت درست دارایی کاربران منجر به ورشکستگی این صرافی و یکی از بزرگترین بحرانهای نقدینگی تاریخ بازار ارزهای دیجیتال شد. بهطوری که بسیاری از کاربران دیگر امکان برداشت ارزهای خود را نداشتند. این رویداد منجر به زیانهای مالی بسیار سنگینی شد. در نهایت نیز ورشکستگی FTX باعث شد که شفافیت بیشتر صرافیهای ارز دیجیتال برای بسیاری از معاملهگران اهمیت بسیار ویژهای پیدا کند.
یکی از مشخصههای اصلی قوی سیاه در بازار مالی پیشبینیپذیر نبودن آن است؛ گرچه که این دلیل نمیشود تا امکان آمادهشدن برای آن وجود نداشته باشد. اقداماتی وجود دارند که انجام آنها میتوان سرمایه شما را از تحمل آسیب مالی سنگین حفظ کند. در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
قوی سیاه در بازار مالی ممکن است سرنوشت و مسیر حرکت سرمایه در بازار را دچار تحولی عظیم کند. رویدادهای غیرمنتظره گاه میتوانند چنان اثری داشته باشند که دقیقترین پیشبینی ها نیز بیحاصل شوند. این خاصیت بازارهای مالی است و معاملهگران و سرمایهگذاران باید آن را در نظر داشته باشند.
گرچه چنین رویدادهایی قابلپیشبینی نیستند؛ اما میتوان با انجام اقداماتی از ضررهای احتمالی آنها در امان بود یا حداقل آسیب را به حداقل رساند. همواره در تحلیلهای خود احتمال مواجهه با بلک سوآن را دخیل کرده و به هر نحو ممکن برای سناریوهای غیرقابل پیشبینی آماده باشید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
