امنیت و کلاهبرداریشبکه Arandao یکی از پلتفرمهایی است که مدعی فعالیت در بازار ارزهای دیجیتال و Web3 است. اطلاعات عمومی، حقوقی و فنی محدودی از آن وجود دارد و همان اطلاعات موجود نیز تنها نشان از نقطهضعفهای متعدد میدهند.
احتمالا نام این پروژه را از دوستان یا آشنایان خود شنیدهاید. اطرافیانی که با وعده سودهای قابلتوجه و جذاب سعی بر دعوت کردن نزدیکان خود دارند. آنها اغلب مقصر نیستند و این ساختار باینری پروژه است که اعضا را ترغیب به جذب افراد بیشتر میکند.
آران دائو مدعی است که فرصتهایی برای کسب درآمد از متاورس فراهم میکند. مدعیاتی که صرفا پوششی هستند برای ساختار باینری پروژه و سوءاستفاده از دارایی کاربران. بدون مجوز قانونی، سایت معتبر و زیرساخت فنی مناسب، هیچ پلتفرمی نباید به جذب دارایی افراد بپردازد. با بلاک پست همراه شوید تا Arandao را در تمامی ابعاد بررسی کنیم.
مدعیات این پروژه بسیار هستند؛ ظاهرا آران دائو از آن دست پروژههای کلاهبرداری است که برای صدها هزار نفر دام پهن کرده است و اهدافی بلندپروازانه دارد. گرچه تمام اصطلاحات و توضیحات ظاهرا علمی در وایت پیپر این پروژه صرفا تکنوبابل (Technobabble) هستند تا مخاطبی که احتمالا با فضای بلاک چین آشنایی چندانی ندارد گیج شود. در کل تکنوبابلها کلمات فنی پیچیدهای هستند که مطرح میشوند تا مخاطب عام را تحتتأثیر قرار دهند و به پروژه اعتبار بخشند.
اما هیچ بخشی از ساختار متنی که با عنوان وایت پیپر ارائه شده است به یک وایت پیپر واقعی و حرفهای شبیه نیست. وایت پیپرها اسنادی فنی هستند که غالبا دادههایی تخصصی، مفید، حقیقی و منحصربهفرد از پروژه در اختیار مخاطب قرار میدهند. بیشتر هم برای بلاک چینها و توکنها کاربرد دارند. بههرحال Arandao نیز چنین سندی منتشر کرده و خوشبختانه با این کار اهداف مشکوک خود را آشکارتر کرده است.
در ابتدای سند که بیشتر شبیه به مجلهای غیرحرفهای است تا اواسط آن بیشتر صحبتهای احساسی و آرمانی میشود. این که جوانان ایرانی استارتاپی خاص راهانداختهاند که برای نجات عموم مردم از فقر طراحی شده است؛ این که قرار است آران دائو راهحلی برای فرار از سیستم سرمایهداری باشد و به افراد استقلال مالی بدهد.
بعد از تحریک حس همزاد پنداری، جلب اعتماد مخاطب و بازی احساسی، سیلی از دادههای به ظاهر فنی و کاربردی اما در باطن توخالی ارائه میشوند. کلماتی مانند DAO، Smart Contract و Wrapped Token بارها تکرار میشوند. در این بخش است که مخاطب عام پس از دیدن این اطلاعات جدید و کمی پیچیده، حس میکند وارد اکوسیستمی حقیقی شده است که میتواند آینده درخشانی داشته باشد.
پروژه آران دائو مدعی است که میخواهد بازار یا اصطلاحا مارکت پلیسی در رقابت با آمازون بسازد. این ادعا برای پروژهای پوچ و کوچک که حتی یک مجوز قانونی هم نگرفته و هیچ ساختار لجستیکی ندارد جالبتوجه است.
توجه: تبلیغ حول محور این پروژه زیاد است. متأسفانه پیش از نگارش این نقد و بررسی، چندین محتوای تبلیغاتی در آپارات و سایت ویرگول منتشر شده است.
در وایت پیپر Arandao به دو توکن با عناوین DNM و UVM اشاره میشود. یکی از آنها برای مواردی مانند حاکمیت پروژه طراحی شده است و یکی برای ارزشگذاری و معاملات درون سیستم. معمولا طرحهای اسکم از دو یا چند توکن با نقشهای متفاوت استفاده میکنند تا این واقعیت پنهان شود که در نهایت ارزشی خلق نخواهد شد. بدین شکل آسانتر میتوانند با دارایی کاربران خود بازی کنند و این همان هدف نهایی سیستمهای پانزی است.
در ویدئوهای منتشر شده، ادعا میشود که تیم پروژه کدهایش را منتشر کرده و دسترسی ادمین به کدها بسته است. این در حالی است که امکان دسترسی به کدها برای عموم وجود ندارد و مدعیات ویدئوها قابل صحتسنجی نیستند. کدهای قرارداد Arandao در Github قرار نگرفتهاند و مخفی هستند!
این که خود تیم پروژه مدعی باشد قراردادش معتبر است شبیه به این است که یک متهم نقش قاضی را ایفا کند. در حقیقت مجوز اعتبار پروژهای مانند آران دائو باید توسط پلتفرمهای شخص ثالث معتبری مانند Certik صادر شود.
محتوای سایت arandao.xyz بسیار محدود است و اطلاعات ارائهشده عمق لازم را ندارند. بخشهای مختلف سایت یا توضیح کافی ندارند یا صرفاً شامل جملات کلی هستند که پاسخ روشنی به سؤالات اساسی کاربران نمیدهند. البته انتظاری هم نیست، زیرا وایت پیپر هم اطلاعات چندان مفیدی ارائه نمیکند و بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد.
بررسی دامنه arandao.xyz نشان میدهد که این دامنه سابقه فعالیت طولانی ندارد و تازه (به نسبت دی ماه ۱۴۰۴) ثبت شده است. دامنههای جدید الزاماً نشانه کلاهبرداری نیستند، اما در حوزه ارزهای دیجیتال، بسیاری از پروژههای پرریسک و کلاهبرداری دارای دامنه تازه و فعالیت کوتاهمدت هستند.
نبود سابقه قابل بررسی باعث میشود امکان ارزیابی عملکرد گذشته پروژه، بازخورد کاربران یا اعتبار بلندمدت آن وجود نداشته باشد؛ موضوعی که ریسک اعتماد به چنین سایتی را افزایش میدهد.
معمولا حتی اگر نشانههای متعددی از بیاعتباری پروژه وجود داشته باشد، باز هم از پلتفرمهای نظارتی شخص ثالث استفاده میکنیم تا شبههای باقی نماند. دو سایت ScamAdviser و Scamminder سیستمهایی پیچیده و مبتنی بر AI دارند که سایتهای مختلف را در ابعاد مختلف سنجش میکنند.
با سنجش معیارهای مختلف، ScamAdviser به Arandao نمره ۱۱.۵ از ۱۰۰ داده است. چنین نمرهای خبر از اعتبار بسیار پایین و احتمال بالای کلاهبرداری میدهد. در بررسی سایت Scamminder هم نتیجه چندان تفاوتی ندارد و نمره اعلامی ۱۰ از ۱۰۰ است. حتی اگر استدلالهای ما برایتان قانعکننده نبودند، به این ابزارهای قدرتمند مبتنی بر هوش مصنوعی اعتماد کنید؛ زیرا معیارهای متعددی برای سنجش اعتبار سایتها دارند.
اطلاعات WHOIS مربوط به دامنه arandao.xyz بهصورت کامل پنهان شده است. در نتیجه، هیچ دادهای درباره مالک دامنه، شرکت ثبتکننده یا محل فعالیت پروژه در دسترس نیست. این سطح از ناشناس بودن، بهویژه برای پروژهای که در فضای مالی و کریپتو فعالیت میکند بسیار نگرانکننده است.
پنهانسازی هویت ممکن است در برخی موارد برای حفظ حریم خصوصی انجام شود، اما زمانی که با نبود اطلاعات تیم، نبود راههای تماس معتبر و نبود مستندات قانونی همراه میشود، به یکی از پرچمهای قرمز اصلی در تشخیص پروژههای مشکوک تبدیل میگردد.
در وایت پیپر یا هیچ بخشی از سایت هم اطلاعاتی از این جوانان به اصطلاح نخبه پشت پروژه وجود ندارد. چرا طرحی که مدعی هستند کاملا خیرخواهانه راهاندازی شده و هدفش گسترش عدالت مالی است هیچ اطلاعات یا سابقهای از توسعهدهندگان خود ارائه نمیکند؟ این پرسشی است که باید با دقت نسبت به آن تأمل داشته باشید. به خصوص اگر دلایلی که تا این بخش مطرح شدند شما را قانع نکردهاند.
شاید بارها دیده یا شنیده باشید که طرحهای هرمی راه به جایی نمیبرند و اغلب شکست میخورند. مدتی است که ساختار سنتی آنها دچار تحول شده است زیرا دیگر کمتر کسی به سیستمهای هرمی مثلا فروش کالا اعتماد میکند. اما نسبتا جدید بودن مفهوم بلاک چین و ارزهای دیجیتال زمینه را برای سوءاستفاده افراد سودجو فراهم کرده است تا این بار به شیوهای جدید توجه جامعه را جلب کنند.
سوءاستفادهگران ادعا میکنند که بلاک چین و قرارداد هوشمند فرصتهای جدیدی هستند که اغلب افراد از پتانسیلهایشان خبر ندارند. در زمان تبلیغ پروژهها میگویند که دیگر افراد میخواهند جلوی پیشرفت شما را بگیرند و از ثروتمند شدنتان جلوگیری کنند.
این وعدهها صدها هزار نفر دیگر را هم گول زدهاند تا پول خود را برای همیشه از دست بدهند. شاید حتی کلماتی که برای تبلیغ استفاده میشوند هم تکراری باشند.
دنیای ارزهای دیجیتال فرصتهای زیادی فراهم میکند، اما کسب سود در آن اغلب با ریسک همراه است و به دانش و تجربه بسیار زیادی نیاز دارد. در نهایت نباید اینطور فرض شود که هیچ متخصص و شرکت معتبری تابهحال به پتانسیل قراردادهای هوشمند و متاورس پی نبرده است و این سیستمی مشکوک مانند Arandao است که کاشف و منجی است. چنین فرضی در نهایت شما را در میان زیاندیدهها قرار خواهد داد.
آنچه شواهد و ویژگیهای پروژه آشکار میکنند این است که ساختار و هدف نهایی طرح، کلاهبرداری پانزی است. در کلاهبرداری پانزی، پروژه مبتنی بر جذب سرمایه کاربران جدیدی است که بهصورت هرمی وارد شبکه میشوند. ممکن است سود به برخی از شرکتکنندگان برسد. همچنین این سوددهی تا مدتی ادامه پیدا میکند و عدهای واقعا بیش از آنچه که سرمایهگذاری کردهاند برداشت میکنند. اما معمولا تعداد آنها بسیار محدود باقی میماند.
طرحهای پانزی تا زمانی ادامه خواهند یافت که ورودی جدید هم وارد شود. پس از رسیدن موعد مناسب یا کاهش ورودیها، مدیران طرح همه پولها را خارج میکنند.
یکی از دلایلی که باعث میشود افراد حتی با شک و تردید باز هم در چنین پروژههایی سرمایهگذاری کنند، اصرار اطرافیان است. اطرافیانی که اغلب میگویند خودشان سود خوبی به دست آوردهاند و نباید به شایعات توجه کرد. خیلی اوقات نیز خود چند کلمه تخصصی از دنیای بلاک چین به کار میبرند تا جلب اعتماد کنند. اما توصیه ما این است که تحتتأثیر قرار نگیرید و منطقی عمل کنید.
استدلالهایی که خواندید احتمالا هر شخص آگاهی را تحتتأثیر قرار خواهند داد. اما اگر بیشتر اصرار کردند اطلاعات زیر را از آنها بخواهید:
ظاهرا ماهها است که تیم Arandao مشغول به فعالیت هستند؛ اما هنوز برای آگاهسازی و اطلاعرسانی دیر نشده است. حتی یک قربانی کمتر هم میتواند رسالت این مطلب را تحقق بخشد. اگر شما یا اطرافیان شما قصد سرمایهگذاری در این سیستم را دارید توصیه میکنیم که متن را یکبار دیگر با دقت مطالعه کنید. اگر قانعکننده بود آن را با دیگران به اشتراکگذارید یا حداقل دانشی که کسب کردهاید را منتقل کنید.
سرمایهگذاری شما در آران دائو یا پروژههای مشابه هیچ سود یا زیانی برای ما ندارد. آنچه مهم است، صیانت از سرمایه و اعتماد شما به فضای بلاک چین است. متأسفانه در کنار هزاران پروژه مفید و سالم بلاک چینی، تعدادی طرح مخرب با هدف سوءاستفاده هم عرضه میشوند. با هوشیاری و کسب اطلاعات بهروز میتوان از گرفتاری در دام آنها در امان بود.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
