امنیت و کلاهبرداریجلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال آسان است. البته درصورتیکه افراد دانشی بهروز و کافی از انواع راههای کلاهبرداری داشته باشند. در این نوشته از بلاک پست بر همین موضوع تمرکز میکنیم. کلاهبرداران در بازارهای بینالمللی و داخلی روزبهروز فعالتر و خلاقتر میشوند. بااینحال نکاتی وجود دارد که رعایت آنها میتواند داراییهای رمزارزی را تا حد زیادی از خطر حفظ کند.
طرحهای هرمی، پروژههای پانزی، کیف پولهای تقلبی و فیشینگ چندی از تلههای مالی هستند. در مقابل کسب آگاهی، تحقیق و بررسی عمیق و استفاده از ابزارها و پلتفرمهای ایمن راههایی هستند که فرد را از این تلهها دور میکنند.
متأسفانه بازارهای مالی همواره محل انواع کلاهبرداری و سوءاستفاده مالی بودهاند. رمزارزها ساختاری غیرمتمرکز داشته و با رمزنگاری محافظت میشوند؛ اما این بدان معنا نیست که افراد سودجو نمیتوانند به هیچ شکلی آنها را سرقت کنند.
دنیای کریپتوکارنسی فرصتهای متعددی در اختیار کاربران قرار میدهد؛ اما در کنار این فرصتها چالشها و ریسکهایی نیز همراه شدهاند. ازآنجاییکه پیشگیری از اسکم ارز دیجیتال تنها با آگاهی از شیوههای کلاهبرداری ممکن است، در ادامه به این شیوهها اشاره کرده و سازوکار هر یک را بررسی میکنیم.
مدتی طولانی است که طرحهای پانزی قربانیان مالی بسیاری در سرتاسر جهان میگیرند. باوجود مشابه بودن فعالیت آنها و تکرار متدهای اسکم، باز عده بسیاری در دام چنین پروژههایی میافتند. کاربران ایرانی که از چنین طرحهایی متضرر شدهاند کم نیستند.
اصلا طرح پانزی چیست؟ در این شیوه وعده سودهای بالا و آسان داده میشود. در پانزی معمولا از کاربران درخواست میشود که مقداری سرمایه در پروژه وارد کرده تا در ازای آن سود دریافت کنند. بالابودن سود دریافتی، بسیاری را وسوسه کرده و از تحقیق و بررسی عمیق باز میدارد.
در اسکمهای پانزی، سود ارائه شده به هر کاربر از سرمایه ورودی کاربران جدید تامین میشود. در این شیوه، پروژه به هیچ عنوان کاربردی و مولد نیست و تنها از دارایی افراد سوءاستفاده میکند. بدیهی است که چنین سیستمی با کاهش ورود سرمایه جدید فرو میپاشد. در نهایت گردانندگان طرح، داراییهای باقیمانده را برای خود برداشت کرده و از دسترس خارج میکنند.
جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال پانزی گاهی دشوار است. برخی پروژهها ظاهرسازی بسیار خوبی دارند. از طرفی طیف گستردهای از اعضای آنها و سرمایهگذارانی که نمیخواهند با واقعیت روبهرو شوند به نفع پروژه تبلیغ میکنند. در این شرایط حتی خبرهترینها نیز گاه در دام میافتند.
اسکم هرمی کمی با طرحهای پانزی متفاوت است. در این حالت کاربران جدیدی که جذب میشوند زیرمجموعه دعوتکنندگان قرار میگیرند. این ساختار تا حدودی گردش مالی را سلسلهمراتبی میکند. بههرحال، اغلب کاربران با ضرر جدی مواجه میشوند.
جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال بدون درنظرگرفتن خطرات فیشینگ آسان نخواهد بود. فیشینگ نیز یکی از قدیمیترین راهها برای سوءاستفاده و سرقت اطلاعات مالی است. این شیوه تنها ویژه بازار کریپتوکارنسی نبوده و تقریبا اغلب حوزههای مالی را تحتالشعاع قرار میدهد.
در این شیوه لینکی مخرب ارسال میشود که کاربران را به درگاه یا پلتفرمی جعلی هدایت میکند. این پلتفرم جعلی مشابه با سیستمهای مالی اصلی ساخته میشود و معمولا اطلاعات حیاتی حساب را درخواست میکند. اگر قربانی دادههای حیاتی خود را در چنین سیستمی وارد کند این دادهها را در اختیار سارقان قرار داده است. آنها نیز با استفاده از این اطلاعات به کیف پول، صرافی یا حساب بانکی نفوذ کرده و ارزها را سرقت میکنند.
انواع مختلف این شیوه اسکم به شرح زیر است:
برای جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال باید به تک تک برنامههای که نصب و استفاده میکنید توجه داشته باشید. در برخی موارد، برنامههای رسمی و پیشرفته کرک شده و در آنها انواعی از بدافزار تعبیه میشوند. ممکن است با نصب چنین نسخههایی امکان نفوذ را فراهم کنید؛ بنابراین مهم است که همواره از اعتبار منبع دانلود اپلیکیشنها اطمینان داشته باشید. در برقراری دسترسیها نیز احتیاط نشان دهید. دسترسی به فایلهای داخلی را برای هر برنامههای فراهم نکنید.
بدافزارها سعی میکنند با ترفندهای مختلف به اطلاعات ضروری دسترسی پیدا کنند. در مواردی آنها به گالری نفوذ کرده و با اسکن دادهها بهدنبال ردی از عبارت بازیابی میگردند. گاه نیز دیده شده که آنها برای سرقت اطلاعات هویتی و شخصی زمینهچینی کردهاند. در نهایت از اطلاعات سوءاستفاده میشود.
کیف پولهای جعلی شاید از همه انواع دیگر بدافزار خطرناکتر باشند. این کیف پولها زمینه را برای سرقت مستقیم داراییها فراهم میکنند و این زنگ خطری جدی به حساب میآید.
سالها است که شبکههای اجتماعی تبدیل به بستری برای انواع کلاهبرداران رمزارزی شدهاند. تعامل در این شبکهها بینالمللی است و اسکم مبتنی بر آنها نیز بینالمللی شده است. در مواردی حسابهای جعلی مشابه با تیمها یا صرافیهای اصلی ساخته میشوند. گاه نیز کلاهبرداران در قالب افرادی موجه به صفحه شخصی قربانیان مراجعه کرده و سعی بر جلب اعتماد آنها دارند. جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال بدون توجه به اهمیت این شبکهها دشوار است.
یکی از خطرناکترین شیوههای اسکم در شبکههای اجتماعی پیگ بوچرینگ (Pig Butchering) یا قصابی خوک نام دارد. در این حالت زمانی صرف میشود تا مخاطب به کلاهبردار اعتماد کند. حتی ممکن است طرح دوستی یا آشنایی نزدیک ریخته شود. در نهایت، زمانی که اعتماد جلب شده باشد سوءاستفادهگر نقشه نهایی خود را اجرا کرده و کلاهبرداری را نهایی میکند.
خوشبختانه برای جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال راههای متعددی وجود دارد که رعایت آنها چندان پیچیده نیست. مهم است که نسبت به ایمنی چنین حوزهای حساسیت ویژه داشته باشید. همچنین، باید با دیدگاهی واقعبینانه به این بازار نگاه کنید تا در دام افرادی که از احساسات دیگران سوءاستفاده میکنند نیفتید.
نحوه تشخیص کلاهبرداری رمز ارز در ایران مبتنی بر نوع کلاهبرداری است؛ بههرحال توصیه میشود که هر فرصت، پروژه، پلتفرم و معامله رمزارزی را با دقت و حساسیت بالا بررسی کنید. شیوههای کلاهبرداری هر روز هوشمندانهتر میشوند و گاه باتجربهترین افراد را نیز گرفتار میکنند.
درصورتیکه همواره از منابع و مراجع معتبر استفاده کنید جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال آسان میشود. برای مثال سعی کنید تنها از تعداد محدودی صرافی خارجی یا ایرانی استفاده کنید؛ صرافیهایی که پیشتر از اعتبارشان اطمینان پیدا کردهاید.
برای بررسی اخبار، اطلاعیهها و مقالات نیز تنها از پلتفرمهای معتبری مانند بلاک پست استفاده کنید. ازجمله دیگر رسانههای معتبر میتوان به کوین گکو (CoinGecko)، کوین تلگراف (CoinTelegraph) و کوین مارکت کپ (CoinMarketCap) اشاره کرد.
هر نوعی از منبع دریافت اطلاعات مهم است؛ بنابراین در شبکههای اجتماعی نیز باید افراد و مراجع معتبر را دنبال کنید تا در دام سوءاستفادهگران نیفتید. در نهایت توصیه میشود که تنها به پیشنهادات یک فرد یا نهاد اکتفا نکنید. تحقیق، بررسی و پرسش از افرادی که تجربه شرکت در پروژه را داشتهاند اهمیت بالایی دارد.
ایمنترین بستر برای نگهداری ارزهای دیجیتال کیف پولهای کریپتویی هستند. کاربران داراییهای خود را مستقیما در اختیار چنین بسترهایی قرار داده و به آنها اعتماد میکنند. حال تصور کنید که آنچه ایمنترین جایگاه بهحساب میآید تبدیل به ناامنترین شود.
برای جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال تنها از کیف پولهای معتبر و شناختهشده استفاده کنید. ازجمله آنها میتوان به تراست ولت (Trus Wallet) و متامسک (MetaMask) اشاره کرد. دریافت آنها نیز باید از بستری مناسب و معتبر انجام شود. گوگل پلی (Google Play) و اپ استور (App Store) گزینههای مناسبی هستند. نسخههای ویندوز، مک و لینوکس باید از وبسایتهای رسمی هر کیف پول دانلود شوند.
پیشتر از خطر بدافزارها و امکان نفوذ آنها به فایلهای داخلی گفتیم. به همین دلیل است که توصیه میشود بههیچعنوان اطلاعاتی مانند عبارت بازیابی یا کلید خصوصی را در فضای دیجیتال ذخیره نکنید. این آدرسها باید بهطور فیزیکی ذخیره شده و در فضای امنی مانند گاوصندوق قرار گیرند. همچنین مهم است که جز در موارد خاص این دادهها را با هیچ شخص دیگری به اشتراک نگذارید.
بازار رمزارزها میتواند پر از فرصت باشد؛ اما عدهای به اشتباه تصور میکنند که کسب سود از این بازار همواره آسان و کلان است. این درحالی است که پیشرفت مالی در این حوزه اغلب وابسته به یادگیری مداوم، تنظیم استراتژیهای هوشمندانه و صرف زمان و توجه است. همچنین معاملات کریپتویی الزاما سودده نیستند و پر از فراز و نشیباند.
اگر دیدگاه واقعبینانه باشد سودهای کلان، کاملا بیدردسر و بیش از حد آسان مشکوک به نظر میرسند. چنین پیشنهاداتی را با دید تردید جدی نگاه کنید.
مرورگرها میتوانند به بخش مهمی از اطلاعات دسترسی پیدا کنند. رمز عبورها، کلیدها و اطلاعات هویتی شامل این اطلاعات میشوند. گرچه مرورگرهای معتبر از این دادهها سوءاستفاده نکرده و بهخوبی از آنها محافظت میکنند؛ اما جعلی بودن چنین پلتفرمهایی میتواند خطر بسیار زیادی داشته باشد و حریم خصوصی را نقض کند.
برای جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال توجهی ویژه بر اعتبار مرورگر داشته باشید. بهطورکلی در میان گزینههای موجود، موارد زیر دارایی امنیت و اعتبار نسبتا بالاتری هستند:
برخی ملزم هستند که برای معامله در صرافیهای خارجی از برنامههای تغییر IP استفاده کنند. دراینصورت توجه داشته باشید که چنین برنامههایی نیز میتوانند مخرب باشند و به دادههای مهم دسترسی پیدا کنند. آنها را از مراجع معتبر دریافت کنید.
بهمنظور جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال دقت داشته باشید که اطلاعات شخصی و مهم را در شبکههای اجتماعی منتشر نکنید. ممکن است برخی اطلاعات ساده و سطحی به نظر برسند؛ اما هکرها و افراد سودجو میتوانند از همان دادههای محدود برای نفوذ استفاده کنند.
برخی افراد از روی ناآگاهی، سهلانگاری یا ترس از مجازات، پس از قربانی شدن در پروژههای کلاهبرداری به مراجع قانونی مراجعه نمیکنند. در ایران پلیس فتا به چنین شکایاتی رسیدگی کرده و وظیفه تامین امنیت سایبری را بر عهده دارد. با مراجعه بهموقع ممکن است امکان بازیابی داراییهای سرقت شده وجود داشته باشد. حداقل مزیت مراجعه به چنین مرجعی مسدودسازی راه سوءاستفاده است تا دیگران قربانی نشوند.
در مراحل بعد ممکن است شکایت به قوه قضاییه ارجاع داده شود تا فرایندها از آن طریق ادامه پیدا کنند. در مواردی که کلاهبرداری یا تخلف مربوط به یک صرافی بوده باشد، مراجعه به بانک مرکزی نیز کاربردی است. میتوان از طریق بانک مرکزی، به ثبت شکایت از صرافیهای ارز دیجیتال ایرانی پرداخت.
جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال میتواند از ضررهای مالی هنگفت و اغلب بیبازگشت پیشگیری کند؛ بنابراین توصیه میشود که به تمام پیشنهاداتی که در این مطلب ارائه شدند توجه کنید. دراینصورت معامله و سرمایهگذاری در بازار رمزارزها حداقل از لحاظ امنیتی بدون ریسک خواهد بود.
شیوههای رایج اسکم در بازار کریپتوکارنسی شامل فیشینگ، طرحهای پانزی و نفوذ از طریق بدافزارها میشوند. برای مقابله با این شیوهها توصیه میشود که پروژهها را در ابعاد مختلف و بهطور عمیق بررسی کنید. در دام پیشنهادات غیرمعمول نیفتید و داراییهای خود را تنها در کیف پولهای معتبر نگهداری کنید.
درصورتیکه به هر دلیل قربانی یکی از انواع کلاهبرداری شدید در سریعترین زمان ممکن به مراجع قانونی و قضایی مراجعه کنید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...
