عمومیبازار پرنوسان کریپتوکارنسی چالشهای متعددی پیشروی افرادی قرار میدهد که قصد دارند آینده آن را پیشبینی کنند. در حقیقت همین ویژگی آن را جذاب کرده و کسب سودهای گاه قابلتوجه را ممکن میکند. در این میان نهنگ های ارز دیجیتال (Crypto Whales) میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر سرنوشت بازار داشته باشند. آنها حجم زیادی از داراییها را در اختیار داشته و کنترل میکنند. به همین دلیل است که میتوانند بهتنهایی روندها و الگوهای بازار را دگرگون کنند.
در این مطلب از بلاک پست، نحوه و میزان تأثیر نهنگها بر بازار را بررسی خواهیم کرد. همچنین به راهها و نکات تحلیل آنچین (On Chain) میپردازیم. با این شیوه تحلیل میتوان تأثیر ورود و خروج سرمایه در بازار را بررسی کرد. در نهایت تحلیل آنچین میتواند در کنار تحلیل تکنیکال به پیشبینی قیمتها کمک کند.
نهنگ های ارز دیجیتال نهاد یا افرادی هستند که حجم زیادی از داراییهایی خاص را در اختیار دارند. برای مثال یک نهنگ بیت کوین فردی است که حداقل ۱۰۰۰ عدد BTC داشته باشد. بهطورکلی معیاری که باعث میشود لقب Whale به فرد یا نهادی تعلق گیرد قدرت تأثیر آن بر بازار است. ۱۰۰۰ بیت کوین مقداری است که جابهجایی و مثلا عرضه آن میتواند بازار را تحتتأثیر قرار دهد.
نهنگها گاه غیرعمدی و گاه بهصورت عمدی بازار را دستکاری میکنند. به همین دلیل است که پیشبینی روندهای قیمتی تا حد زیادی به آنها بستگی دارد. فعالیت این دست سرمایهداران در سرنوشت بازار تأثیری جدی دارد.
در مواردی ممکن است چند نهنگ بزرگ با یکدیگر تصمیم به انجام فعالیتهایی همراستا بگیرند. در برخی موارد اعمال یک Whale بزرگ میتواند معاملهگران خرد را نیز به انجام تحرکات مالی در همان راستا ترغیب کند؛ در این صورت تحولات بازار بسیار سریعتر و شدیدتر خواهند بود. به همین دلیل است که تحلیل آنچین اهمیت زیادی پیدا میکند.
به بیت کوین اشاره کردیم. در سایر ارزها نیز معیارهایی وجود دارد که سرمایهگذاران بر مبنای آنها در دسته Whale قرار میگیرند. داشتن بیش از ۱۰ هزار اتریوم یا ۰.۵ تا ۲ درصد از عرضه کل یک آلت کوین میتواند سرمایهدار را در دسته نهنگها قرار دهد.
میدانیم که نهنگ های ارز دیجیتال تأثیرگذار هستند؛ اما این تأثیر در چه حدی است؟ آیا قدرت آنها در کنترل بازار مطلق و ثابت است؟
بهطورکلی اثرگذاری آنها به دلیل چند ویژگی است. اول این که بازار بسیاری از پروژههای رمزارزی عمق مالی چندانی ندارند؛ بدین معنا که حجم مالی در گردش اغلب پروژههای بلاک چینی با بورس امریکا یا بازار فارکس قابلمقایسه نیست.
از طرفی، توزیع رمزارزهایی مانند بیت کوین تا حدودی متمرکز شده و این، قدرت نهنگها را افزایش داده است. در بازار BTC حدود ۹۰ درصد از کوینها تنها در اختیار ۲ درصد کیف پولها هستند.
اما توانایی نهنگها در کنترل بازار مطلق، آسان و دائمی نیست. کنترل حجم بالای دارایی که در اختیار آنها است نیاز به برنامهریزی و پروتکلهای دقیقی دارد. یک تراکنش اشتباه، سفارش عجولانه یا تلاش غیرحرفهای برای تأثیر بر بازار میتواند به ضرر بسیار بزرگی منجر شود. به همین دلیل است که Whaleها نمیتوانند بهآسانی هر تغییری را بر بازار تحمیل کنند.
در کل، زمانی که نقدینگی در معاملات بالا است اثر Whaleها کم میشود. در مواردی نیز معاملهگران حرفهای رفتار هدفدار نهنگها را شناسایی میکنند و با همراهکردن جامعه، در برابر آنها مقاومت نشان میدهند. به این فرایند Front running the whales گفته میشود.
در ژوئن سال ۲۰۲۱ آدرسی ناشناس حدود ۱۸ هزار بیت کوین را به صرافی بایننس منتقل کرد. همزمان، معاملهگران که متوجه این حجم از انتقال شده بودند و احتمال نزولیشدن قیمت را میدادند فشار فروش شدیدی ایجاد کردند. بهطوری که پس از تنها ۴ روز قیمت BTC از ۴۰ هزار دلار به ۳۱ هزار دلار کاهش پیدا کرد.
در همان سال مورد دیگری از کنترل بازار توسط نهنگ ها شناسایی شد. ۴۰ درصد از کل دوج کوین های در گردش در اختیار ۵ آدرس بودند. آنها پس از هر پامپ فروش بسیار گستردهای انجام میدادند و میلیونها دلار سود میکردند. فروش گسترده این پنج آدرس منجر به کاهش شدید و سریع قیمت میشد و بسیاری از معاملهگران را متضرر میکرد.

یکی از ویژگیهای فناوری بلاک چین شفافبودن آن است. همین ویژگی باعث شده که پیگیری و بررسی تراکنشهای انجام شده ممکن و آسان باشد. تحلیل آنچین بر همین مبنا انجام میشود. در این تحلیل دادهها و رد تراکنشها بررسی میشوند. فعالیتهایی نظیر ارسال و دریافت ارزها، هولد کردن، انتقال و مواردی ازایندست معیارهای مهمی هستند.
حال ارتباط تحلیل آنچین با Whaleها چیست؟ اشاره کردیم که نهنگ های ارز دیجیتال با تراکنشها و فعالیتهای مالی خود بر بازار تأثیر میگذارند. تحلیل آنچین اجازه میدهد که ورود و خروج Whaleها به بازار را شناسایی کنیم. همچنین میتوان تغییر در میزان دارایی کیف پولها را بررسی کرد. برخی نهنگها الگوی فعالیتهایشان تکرارشونده است؛ میتوان با شناسایی این الگوها تغییرات بازار را پیشبینی کرد.
گرچه گاه فعالیت آنها فریبنده است. Whaleها از تأثیر خود بر بازار خبر دارند و میتوانند با اعمالی برنامهریزیشده روندها را به نفع خود تغییر دهند. برای مثال، نهنگی ممکن است حجم بالایی از داراییهای خود را به صرافی منتقل کرده باشد تا دیگر معاملهگران تصور کنند که او قصد فروش در حجم گسترده را دارد. این ترس باعث میشود که فشار فروش افزایشی شود و قیمت کاهش پیدا کند. پس از نزول قیمت، Whale اقدام به خرید گسترده در کف میکند و دوباره قیمت افزایش مییابد.
فعالیت نهنگ های ارز دیجیتال در بازار نشانههایی واضح و مهم دارد. پیشتر به تحلیل آنچین پرداختیم تا توضیحات این بخش قابلدرکتر باشند.
ابتدا نشانههایی را بررسی میکنیم که سیگنال صعودی میدهند:
| نشانه | توضیحات |
| خروج مقدار زیادی ارز از صرافیها | زمانی که نهنگها قصد فروش نداشته باشند، داراییها را به کیف پول منتقل میکنند. دراینصورت احتمالا قصد هولدکردن دارند و این، فشار فروش را کاهش میدهد.
همچنین، ازآنجاییکه Whaleها سرمایهداران بزرگی هستند احتمالا قدرت بالایی در پیشبینی روندهای بازار دارند. هولد کردن آنها میتواند سیگنال صعودی بلندمدت باشد. |
| افزایش تعداد کیف پولهای نهنگی (Whale Wallets) | اگر به تعداد آدرس کیف پولهایی که حجم بالایی سرمایه را نگه داشتهاند افزوده شود، احتمال صعودیشدن قیمت بالا میرود. |
| خریدهای گسترده و متعدد | خرید ارزها در حجم گسترده توسط چند کیف پول میتواند با افزایش سریع و شدید تقاضا، قیمت را صعودی کند. |
| فعال شدن آدرسهای قدیمی (Dormants) | زمانی که Whaleهای قدیمی فعال میشوند اغلب قصد خرید دارند. |
| افزایش نرخ هولد بلندمدت (LTH Ratio) سرمایهداران بزرگ | گاه سکون در بازار و محدودشدن نسبی جابهجایی کوینها میتواند نشان از انباشت ارز توسط نهنگها داشته باشد. |
| نشانه | توضیح |
| ورود مقدار زیادی ارز به صرافیها | زمانی که نهنگ های ارز دیجیتال قصد فروش در حجم گستردهای داشته باشند ابتدا ارزهای خود را به صرافی منتقل میکنند. این میتواند به افزایش فشار فروش منجر شود. |
| کاهش شدید موجودی کیف پول های نهنگی | میتواند نشان از نقدکردن داراییها یا انتقال آنها به صرافی داشته باشد. |
| افزایش SOPR یا Realized Profit | زمانی که Whaleها در حال فروش با سود بالا باشند، این شاخصها افزایش پیدا میکنند.
SOPR اندیکاتوری آنچین است که نشان میدهد بازار در لحظه سودده است یا زیانده. Realized Profit نیز مقدار سودی است که از نقدکردن داراییها بهدست آمده. |
| کاهش نسبت استیبلکوینها در صرافی | کاهش قابلتوجه تعداد استیبلکوین ها در صرافی میتواند نشان از آمادهسازی برای فروش داشته باشد. |
برای بررسی عملکرد نهنگ های ارز دیجیتال ابزارهای متعدد و کاربردی وجود دارد. در ادامه مهمترین آنها را معرفی میکنیم و نحوه استفاده از آنها را تشریح خواهیم کرد.
بدین منظور میتوان از Whale Alert استفاده کرد. در صفحه اصلی این سایت و در سمت چپ صفحه فهرستی با عنوان Latest Whale Alerts وجود دارد. در این بخش آخرین تراکنشهایی که توسط نهنگ های ارز دیجیتال انجام شده نمایش داده میشود. اطلاعات اولیه شامل نوع ارزهای منتقل شده، زمان انتقال و ماهیت مبدأ و مقصد انتقال هستند. برای مثال تعیین میشود که انتقال از صرافی بوده یا از مبدأ کیف پول انجام شده.

همانطور که پیشتر اشاره کردیم، اگر ارزها از کیف پول ارز دیجیتال به صرافی منتقل شده باشند، نشان از احتمال فروش Whale دارد. اگر ارزها از صرافی خارج شده باشند احتمالا نهنگ قصد هولدکردن دارد. حال درصورتیکه چند نهنگ بهطور همزمان فعالیت مشابهی را انجام داده باشند پیشبینی واکنش بازار آسانتر میشود.
بدین منظور میتوان از سایتهای CryptoQuant و Glassnode استفاده کرد. در استفاده از CryptoQuant باید مراحل زیر را طی کنید:
وارد سایت شده و از منوی بالای صفحه به ترتیب Flow Indicator و سپس Exchange Whale Ratio را انتخاب کنید. پس از آن نیاز است که تعیین کنید قصد بررسی چه ارزی را دارید. اندیکاتور فعال شده نرخ بالاترین واریزی به صرافیها را نشان میدهد. بالا بودن این نرخ نشان از ورود گسترده Whaleها میدهد.

میتوان از Glassnode نیز استفاده کرد. به سایت مراجعه کنید و در بخش Exchanges پوشه Whales to/from Exchanges را باز کنید. در این بخش امکانات متعددی در اختیار کاربران قرار میگیرد که میتوان بسته به نیاز از میان آنها انتخاب کرد. اندیکاتورهای این سایت بهطور کامل فعالیت نهنگها را نشان داده و تمامی واریز و برداشتها را مشخص میکنند.
بدین منظور میتوان از پلتفرم Arkham Intelligence استفاده کرد. پس از ورود به سایت در بخش جستجو آدرسهای مطرحی مانند کیف پولهای جاستین سان (Justin Sun)، میکرو استراتژی (MicroStrategy) و بایننس (Binance) را پیدا کنید. تراکنش آنها را در ۷ روز گذشته بررسی کنید. تراکنش این Whaleهای مطرح میتواند نشانهها و الگوهای متعددی در اختیار کاربران قرار دهد. به تاریخ و مقصد تراکنشها توجه داشته باشید.

اگر هولدر بزرگی مانند میکرو استراتژی در حال انتقال حجم زیادی BTC به صرافیها باشد نمیتوان به آسانی از کنار آن گذشت. زمانی که چنین سرمایهگذار استراتژیک و بلندمدتی قصد فروش داشته باشد یا سیگنالهای نزولی بسیار قوی بودهاند، یا خود پروژه به مشکل مالی خورده. بههرحال فروش گسترده چنین سرمایهگذارانی میتواند فشار فروش مضاعف ایجاد کند؛ زیرا معاملهگران و هولدرها در سرتاسر بازارهای جهان تحتتأثیر قرار میگیرند.
شاخص SOPR مهم است، آن را در نظر بگیرید. اگر SOPR بیشتر از ۱ باشد یعنی معاملات بهطورکلی در سود هستند و احتمال افزایش فشار فروش وجود دارد. اگر SOPR کمتر از ۱ باشد یعنی میانگین معاملات با ضرر همراه بودهاند؛ بنابراین احتمال دارد که سفارشات فروش کمتر شوند.
شاخص دیگر میزان ورود استیبل کوین ها (Stablecoin Inflow) به صرافی است. اگر تعداد استیبل کوینها ورودی به صرافی افزایش پیدا کند احتمالا نشانهای از این است که نهنگها قصد خرید دارند. بررسی تعداد پوزیشنهای لانگ و شورت نیز میتواند دادهای تکمیلی برای پیشبینی جهتگیری بازار ارائه کند.
بایدهای مواجهه با اطلاعات نهنگ های ارز دیجیتال شامل موارد زیر میشوند:
نبایدهای مواجهه با نهنگهای رمزارزی:
در نهایت تأکید میکنیم که از تحلیل آنچین در کنار تحلیل تکنیکال، سنتیمنتال و فاندامنتا استفاده کنید. اعمال نهنگ های بازار ارز دیجیتال مهم است؛ اما میتواند گمراهکننده باشد.
نهنگ های ارز دیجیتال میتوانند بر بازار تأثیر داشته باشند. گاه آنها خود بهطور عامدانه فعالیتهایی را انجام میدهند تا جریانهای خریدوفروش را کنترل کنند، گاه نیز تنها قصد معاملهای منصفانه را دارند و عمدا بازار را دستکاری نمیکنند. بههرحال تراکنش و اعمال آنها میتواند تأثیر عمیقی بر بازار داشته باشد.
ابزارهایی وجود دارد که به تحلیل آنچین و بررسی رفتار Whaleها کمک میکند. ازجمله آنها میتوان به Whale Alert، CryptoQuant و Arkham Intelligence اشاره کرد. استفاده همزمان و اصولی از این ابزارها میتواند به داشتن تحلیلهایی دقیق و اصولی کمک کند.
در نهایت توصیه میکنیم که کورکورانه از رفتار Whaleها الگوگیری نکنید. رفتار آنها را با تحلیل تکنیکال و سنتیمنتال همراه کنید. در زمانی که نهنگها در بازار تأثیر میگذارند استراتژی معامله پلهای را در پیش بگیرید.
سالها است که به نگارش محتوای سئومحور و ترجمه مشغول هستم. بااینحال هیچ حوزهای بهاندازه ارزهای دیجیتال، بلاکچین و وب ۳ برایم جذابیت نداشته؛ مینویسم ...