دستهبندی نشدهپروژه دیسنترالند در سال ۲۰۲۰ روی بلاکچین اتریوم راه اندازی شد؛ پروژهای که یک جهان مجازی را معرفی کرد و به عنوان اولین متاورس غیرمتمرکز شناخته شد. دیسنترالند همچنین تنها پروژه متاورس است که به شکل منبع باز طراحی شده. در پلتفرم دیسنترالند که قابلیت اجرا روی دسکتاپ یا مرورگر را دارد، کاربران میتوانند محتوا و اپلیکیشنها را خلق و تجربه کنند و حتی از طریق آنها به درآمدزایی برسند. در دنیای دینسترالند جوامع کاربران رخدادهای مختلف را روزانه شکل میدهند و شما میتوانید در این رخدادها شرکت داشته باشید.
توکن بومی پلتفرم دیسنترالند ارز دیجیتال مانا (MANA) نام دارد که هم برای خرید خدمات درون بازیها و اپلیکیشنها و هم برای فعالیت به عنوان عضو رای دهنده در جامعه دیسنترالند کاربرد دارد. در ادامه این مطلب بیشتر با ارز دیجیتال مانا و پروژه دیسنترالند آشنا خواهیم شد.
دیسنترالند همانطور که از نامش پیداست، ساختاری غیرمتمرکز (Decentralized) دارد. نحوه عملکرد دیسنترالند را میشود به این شکل توضیح داد:
دنیای مجازی دیسنترالند به ۹۰۶۰۱ بسته تقسیم شده که هر یک از این بستهها توسط یک توکن غیر قابل معاوضه (NFT) به اسم LAND به معنای زمین نشان داده میشوند. توکنهای لند به نوعی سند مالکیت بر بخشی از دنیای مجازی دیسنترالند محسوب میشوند. برای تضمین شفافیت و معتبر بودن سوابق مالکیت آنها، هر یک از توکنهای غیر قابل معاوضه لند روی بلاکچین اتریوم ثبت میشوند.
مانند سایر ارزهای دیجیتال، توکنهای لند در بازارهای مختلف مثل OpenSea یا Decentraland Marketplace قابل خرید و فروش هستند. قیمت هر یک از توکنهای LAND تحت تاثیر عوامل مختلف مثل موقعیت مکانی آن، فاصله تا مکانهای محبوب (مثل جادهها و پلازاها) و کاربردهای احتمالی آن در آینده قرار دارد. این زمینها میتوانند با توجه به قابلیتهایی که دیسنترالند از آنها پشتیبانی میکند، برای مقاصد متنوع مورد استفاده قرار بگیرند.
بخش مهمی از نحوه عملکرد دیسنترالند، به ساختار سه لایه پروتکل آن مربوط میشود:
این لایه مالکیت زمینها و محتواهای مربوطه را ردگیری میکند. لایه اجماع بر قراردادهای هوشمند برای ثبت و ضبط اطلاعات مربوط به مالکیت زمینها و محتواها تکیه میکند. در واقع لایه اجماع به نوعی سنگ بنای دنیای متاورس در دیسنترالند است.
این لایه دنیای مجازی دیسنترالند را پردازش و ارائه میکند و این کار را با استفاده از شبکه IPFS انجام میدهد. IPFS یک شبکه همتا به همتا است که کاربران در آن محتوا را ذخیره میکنند و به اشتراک میگذارند. نحوه عملکرد دیسنترالند به این گونه است که وقتی که از یک زمین در دنیای مجازی آن دیدن میکنید، نرم افزار شما ابتدا محتوای مربوط به آن زمین را از لایه اول یعنی لایه اجماع بازیابی میکند. سپس با استفاده از اطلاعاتی که از لایه اجماع به دست آورده، محتوا از طریق شبکه IPFS دانلود میشود. فایده این ساز و کار این است که نیازی به سرورهای متمرکز ندارد و توزیع محتوا در آن به شکل غیرمتمرکز انجام میگیرد. این موضوع هم به جلوگیری از سانسور و هم افزایش سرعت بارگذاری کمک میکند.
این لایه با استفاده از WebRTC (Web Real-Time Communication) امکان ارتباط بی درنگ یا real-time را بین آواتارها فراهم میکند. تکنولوژی WebRTC به مرورگرها امکان میدهد تا به طور مستقیم و بدون نیاز به یک سرور مرکزی با یکدیگر در ارتباط باشند. در نتیجه وقتی که آواتارها در یک بسته مشخص از LAND با هم ارتباط برقرار می کنند، قابلیتهایی مثل چت صوتی و حرکات هماهنگ آواتار بدون درنگ و به شکل real-time در دسترس است.
ارز دیجیتال مانا توکنی است که برای اهداف گوناگون در دنیای مجازی دیسنترالند مورد استفاده قرار میگیرد. کاربران برای مشارکت در اکوسیستم دیسنترالند به توکن MANA نیاز دارند.
همانطور که بالاتر اشاره کردیم، محتوا در دیسنترالند از طریق سرورهایی که توسط کاربران اداره میشوند، توزیع میشود. در نتیجه در ساختار این متاورس از سرورهای متمرکز استفاده نشده است و به همین دلیل یک متاورس کاملا غیرمتمرکز است.
سازوکار حاکمیتی دیسنترالند استفاده از سازمانهای خودمختار غیرمتمرکز موسوم به DAO است. دارندگان توکن مانا نقش شهروندان دیسنترالند را دارند و بخشی از نقش آنها این است که با شرکت در رایگیریها، آینده پلتفرم را شکل دهند. در رایگیری پروپوزالهایی درباره موضوعات مختلف مثل نحوه توزیع سرمایه از خزانه بنیاد دیسنترالند، معرفی قابلیتهای جدید و آپدیت قوانین زیربنایی پروتکل دیسنترالند مطرح میشوند.
ایده پروژه دیسنترالند توسط دو دولوپر آرژانتینی به نامهای استبان اردانو و آریل میلیخ در سال ۲۰۱۵ پا گرفت. در فاز اولیه پروژه که عصر حجر نام گذاری شده بود، زمینهای مجازی با استفاده از تکنولوژی بلاکچین و در قالب یک ساختار دو بعدی بی نهایت به کاربران اختصاص داده شدند. هر زمین توسط یک پیکسل واحد نشان داده میشد.
کمی بعد و در سال ۲۰۱۶، عصر برنزی پروژه فرا رسید و سیستمی بر پایه فرایند هشینگ را معرفی کرد که از بیت کوین الهام گرفته بود. این سیستم باعث شد تا زمینهای مختلف و مالکین آنها قابل تمایز از یکدیگر باشند. به دنبال این تغییر، فریمورک DHT یا جدول توزیع هش نیز توسعه پیدا کرد که به کاربران امکان میداد تا زمینها و محتوای آنها را با استفاده از نرم افزار BitTorrent دانلود کنند.
۲۰۱۷ سال مهمی برای پروژه دیسنترالند بود چرا که در آن عرضه اولیه کوین (ICO) انجام گرفت و ۲۶ میلیون دلار از این طریق برای پیشبرد پروژه و توسعه آن جذب شد. در همین زمان بود که پلتفرم فعلی پروژه نیز راه اندازی شد که در آن به جای ساختار دو بعدی، دنیای مجازی در یک ساختار سه بعدی ارائه میشود.
زمینهای مجازی به توکنهای غیر قابل معاوضه یا NFT تبدیل شدند و نام LAND روی آنها گذاشته شد تا کاربران بتوانند آزادانه آنها را خرید و فروش کنند. سرانجام در سال ۲۰۲۰ دنیای مجازی سه بعدی دیسنترالند که یک نرم افزار بر پایه مرورگر بود منتشر شد. این آغاز رسمی پروژه دیسنترالند محسوب میشد و نام عصر آهن روی این دوره از تاریخچه ارز دیجیتال مانا گذاشته شده است. همچنین بنیاد دیسنترالند به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی شکل گرفت تا بر پروژه نظارت داشته باشد.
از زمان آغاز به کار رسمی پروژه، دیسنترالند رشد چشمگیری از نظر فعالیت کاربران، فروش زمین و قیمت گذاری ارز دیجیتال مانا داشته است. این پلتفرم به عنوان یک فضای مجازی تکامل پیدا کرده است که کاربران میتوانند در آن تجربیات شگفتانگیری داشته باشند. از بازیها و نمایشگاههای هنری گرفته تا حتی اجرای کنسرت در دنیای مجازی.
دیسنترالند همچنان در حال توسعه و گسترش است و جامعه فعالی در این روند مشارکت دارند. آن ها با اسفتاده از ساختار DAO روی موضوعات مهم و اثر گذار بر آینده پروژه اعمال نظر میکنند و مسیر حرکت آن را تعیین مینمایند.

با توجه به ماهیت آن، اهداف اصلی پروژه مانا دیسنترالند متمرکز بر پتانسیلهای متاورس و دنیای مجازی هستند:
ارز دیجیتال مانا به عنوان سنگ بنای یک جامعه مجازی عمل میکند که در بستر دیسنترالند بنا شده. به کمک این ارز دیجیتال، زمینهای مجازی با نام LAND خرید و فروش می شوند و امکان شرکت در رخدادهای متنوع در فضایی مجازی فراهم میشود.
با تبدیل توکنهای LAND به NFT، پروژه دیسنترالند این امکان را فراهم کرده تا کاربران صاحب بخشی منحصر به فرد از فضای مجازی شوند و در آن به خلق محتوا بپردازند. نتیجه تلاش کاربران در زمینهای مجازی میتواند منجر به جذب سایر کاربران و سپس درآمدزایی شود.
بیشتر بخوانید: NFT چیست و چگونه کار می کند؟
در حال حاضر دیسنترالند به عنوان پیشتاز مفهوم متاورس (شبکهای از دنیاهای مجازی متصل به هم) شناخته میشود. رشد و گسترش مانا دیسنترالند باعث خواهد شد تا کاربران بیشتری به این ایده جذب شوند و پروژههای کوچک و بزرگ بسیاری فعالیت خود را در قالب متاورس شروع کنند.
مهمترین مزایای مانا شامل این موارد میشود:
بزرگترین ریسکها و معایب مانا نیز در این موارد خلاصه میشوند:
ارز دیجیتال مانا یک توکن ERC-20 است که یعنی شما میتوانید توکنهای مانا خود را در هر کیف پولی که از توکنهای مبتنی بر اتریوم پشتیبانی میکند، نگهداری کنید. بنابراین بسیاری از کیف پولهای دیجیتال محبوب از جمله موارد زیر برای نگهداری مانا مناسب هستند:

برای خرید و فروش ارز مانا میتوانید از خدمات صرافیهای معتبر داخل ایران استفاده کنید. به دلیل تحریمهای اقتصادی علیه ایران، استفاده از صرافیهای شناخته شده خارجی برای کاربران ایرانی یا غیرممکن است و یا چالشهای فراوانی به همراه دارد.
در عوض شما میتوانید همین حالا در یکی از صرافیهای داخلی حساب کاربری باز کرده و با استفاده از ارز فیات ریال اقدام به خرید و فروش ارز مانا کنید. نحوه کار با صرافیهای متمرکز بسته به ویژگیهای آنها متفاوت است اما کار با آنها نیاز به دانش فنی تخصصی ندارد و با کمی آموزش میتوان به سازوکار آن مسلط شد.
همچنین میتوانید توکنهای مانا خود را به شکل مستقیم و خارج از شبکه صرافی به شخص خریدار بفروشید و یا آن را مستقیما از فروشنده بخرید. برای این کار ابتدا باید خریدار یا فروشنده را پیدا کرده و با توجه به توافقی که بین خودتان صورت میگیرد، معامله را انجام دهید و توکنها را از یک کیف پول به کیف پول دیگر انتقال دهید.
بیشتر بخوانید: آموزش خرید و فروش ارزهای دیجیتال
به غیر از خرید به قصد سرمایه گذاری و کمک به رشد اکوسیستم دیسنترالند، توکن مانا دو کاربرد اختصاصی مهم دارد:
توکن مانا ارز دیجیتال بومی دیسنترالند است و این یعنی میتوان از آن برای خرید آیتمها و سرویسهای مختلفی استفاده کرد:
برای آنکه در تعیین مسیر آینده پروژه دیسنترالند نقش داشته باشید، باید حتما توکن مانا در اختیار داشته باشید. این توکن حکم حق رای را برای شهروندان دیسنترالند دارد و هیچ کاربری نمیتواند بدون موجودی مانا اقدام به مشارکت در فرایند حاکمیتی اکوسیستم داشته باشد.
پیشبینی آینده پروژه ارزهای دیجیتال با توجه به ماهیت پرنوسان آنها کار راحتی نیست و هرگز نمیتوان با قطعیت در این خصوص نظر داد. با این حال، میتوان انتظار داشت در صورتی که شرایط ایده آل مهیا گردد، ارز مانا بتواند به رشد خود ادامه دهد و ارزش قابل ملاحظهای پیدا کند.
برای مثال هر چقدر که مفهوم متاورس فراگیرتر شود، پروژههایی مثل پروژه دیسنترالند و مانا بزرگتر خواهند شد. یک راهکار برای افزایش پذیرش متاورس بین جامعه کریپتو، افزودن قابلیتهای جدید و جذاب به این پلتفرم است. این قابلیتها باعث خواهند شد تا هم توکن مانا کارایی بیشتری پیدا کند و هم کاربران بیشتری به سمت ایده متاورس جذب شوند.
از آن طرف البته ریسک شکست پروژه و افت ارزش مانا نیز وجود دارد. اگر دیسنترالند نتواند پا به پای رقبای خود در زمینه متاورس و بلاکچینها رقابت کند، جایگاه فعلی خود را از دست خواهد داد و ممکن است شاهد کوچ کاربران و به دنبال آن افت شدید ارزش مانا باشد.
دیسنترالند یک دنیای مجازی است که روی بلاکچین اتریوم بنا شده و از ارز دیجیتال مانا به عنوان توکن بومی خود استفاده میکند. ارز MANA برای خرید اقلام مجازی مختلف در این دنیا از جمله زمین مجازی موسوم به LAND، کالا و خدمات مجازی در بستر دیسنترالند استفاده میشود. همچنین دارندگان مانا دارای حق رای در فرایند حاکمیتی پروژه هستند و میتوانند روی آینده آن تاثیر بگذارند. پروژه دیسنترالند و مانا پروژه جذابی است که پتانسیل غیر قابل انکاری دارد؛ اما برای تحقق بخشیدن به این پتانسیل هنوز راه درازی در پیش دارد و در این راه با رقبای مهمی مواجه خواهد بود.
سارا سادات زینالی مدیر دیجیتال مارکتینگ هستم دارای مدرک کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات (گرایش کسب و کار الکترونیک) از دانشگاه الزهرا میباشم. من همیشه ...